ประชามติแค่เปิดทาง เลือกตั้งเมื่อพร้อม !! | คมชัดลึก

 

                      สัปดาห์ที่ผ่านมา เป็นช่วง “ครบรอบ 1 ปี” การยึดอำนาจของคณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) มีการจัดกิจกรรมรำลึกในหลายเวทีหลายรูปแบบ หลายเวทีจัดไม่ได้ เพราะถูกห้าม บางกิจกรรมที่ยังยืนยันจัดก็มีปัญหากระทบกระทั่งกัน บางคนบาดเจ็บบางคนถูกจับกุม

 

                      เช่นกิจกรรมของกลุ่มนักศึกษาที่หอศิลปวัฒนธรรมแห่งกรุงเทพมหานคร มีการจับกุมนักศึกษาที่เข้าร่วมกิจกรรมไป 33 คน เมื่อช่วงค่ำวันที่ 22 พฤษภาคม และปล่อยตัวมาช่วงเช้า โดยยังไม่มีการตั้งข้อกล่าวหา ขณะที่นักศึกษากลุ่มดาวดินที่ทำกิจกรรมที่ขอนแก่น ถูกรวบตัวไป 7 คน ตั้งข้อหาฝ่าฝืนคำสั่ง คสช. ภายหลังให้ประกันตัว

 

                      อย่างไรก็ตาม เรื่องที่เป็น “ประเด็นใหญ่ในรอบสัปดาห์ที่ผ่านมา” ต้องยกให้เรื่องการทำ “ประชามติ” ร่างรัฐธรรมนูญ ซึ่งถือว่าได้ข้อสรุประดับหนึ่ง แม้จะเป็นข้อสรุปที่ไม่ใช่ “ข้อสรุปสุดท้าย” เกี่ยวกับเรื่องนี้

 

                      ข้อสรุปที่ได้คือ จะมีการเสนอแก้ไข “รัฐธรรมนูญชั่วคราว” เพื่อ “เปิดทาง” ให้มีการทำประชามติ แต่จะมีการทำประชามติหรือไม่ “ยังไม่ได้ตัดสิน” เพราะยังไม่ถึงขั้นตอนนั้น ต้องรอให้ถึงเวลาก่อนจึงจะตัดสินว่าจะทำประชามติหรือไม่...???

 

                      ทั้งนี้เป็นข้อสรุปที่ออกมาหลังการประชุมร่วมกันของ คสช. กับ ครม. แม่น้ำ 2 สายหลักในแม่น้ำ 5 สาย

 

                      “วิษณุ เครืองาม” ย้ำหลายรอบว่า นี่เป็นแค่การ “เปิดทาง” ให้ทำประชามติได้เท่านั้น แต่ไม่ได้ “ผูกมัด” ว่าจะทำ

 

                      เดิมเหมือนล็อกกุญแจห้องไว้ ก็ไปไขกุญแจเพื่อให้เปิดประตูให้ไปทำประชามติได้ ส่วนใครจะเป็นผู้ตัดสินใจทำประชามติ หรือจะใช้รูปแบบใดค่อยไปว่ากันอีกทีในตอนแก้ไขรัฐธรรมนูญชั่วคราว...ที่ยังไม่ตอบวันนี้ไม่ใช่ว่ากั๊ก แต่เพราะไม่สามารถตัดสินใจขณะนี้ได้

 

                      วิษณุ อธิบายเหตุผลที่ไม่สามารถเขียนล็อกไว้ว่าต้องทำประชามติว่า สมมุติคณะกรรมาธิการยกร่างรัฐธรรมนูญไปแก้ไขเนื้อหาจนสังคมพอใจ แล้วไม่อยากทำประชามติ หากไปเขียนล็อกไว้ก็จะเป็นปัญหา

 

                      "ไม่อยากฟันธงเวลานี้เกี่ยวกับการทำประชามติ แต่การที่ลงทุนแก้ไขรัฐธรรมนูญชั่วคราว ก็เพื่อเปิดทางให้ทำประชามติได้ วิญญูชนควรเข้าใจ รัฐบาลมีเจตนาเช่นนั้นจริงๆ อย่าได้ระแวง แต่การจะให้มาบอกว่าทำแน่หรือไม่นั้น คงพูดไม่ได้ ต้องเผื่อเอาไว้ด้วย” วิษณุ อธิบายอีกทีในวันต่อมา

 

 

 

 

 

 

                      ถอดรหัสสำคัญในคำพูดวิษณุ “เปิดทาง” แต่ไม่ “ผูกมัด” ในการทำประชามติจะเป็นอย่างไร?

 

                      ตามรัฐธรรมนูญฉบับชั่วคราว เขียนล็อกขั้นตอนในการร่างรัฐธรรมนูญไว้หมดแล้ว ว่า แต่ละขั้นจะต้องทำอย่างไร ใช้เวลาเท่าไร จึงทำให้ คสช.สามารถกำหนดโรดแม็พออกมาได้ชัดเจนตั้งแต่ต้นว่าจะมีการเลือกตั้งเมื่อไร ซึ่งหากเป็นไปตามโรดแม็พเดิมคือ ไม่มีการทำประชามติจะมีการเลือกตั้งประมาณกุมภาพันธ์ปีหน้า

 

                      ตอนนี้จะมีการขยับโรดแม็พใหม่!

 

                      ในการประชุมร่วมกันของ คสช.เมื่อวันที่ 19 พฤษภาคม นอกจากจะมีมติให้แก้ไขรัฐธรรมนูญชั่วคราวเพื่อเปิดทางให้มีการทำประชามติแล้ว อีกประเด็นหนึ่ง ที่ประชุมยังมีมติให้แก้ไขรัฐธรรมนูญชั่วคราวเพื่อ “ขยายเวลา” การทำงานให้คณะกรรมาธิการยกร่างรัฐธรรมนูญอีก 30 วัน

 

                      ทำความเข้าใจก่อนว่า “รัฐธรรมนูญ” ที่พูดถึงกันตอนนี้มี 2 ส่วน คือ 1.รัฐธรรมนูญชั่วคราว 2557 คือรัฐธรรมนูญที่ คสช.ร่างขึ้นมาหลังยึดอำนาจซึ่งบังคับใช้อยู่ในปัจจุบัน 2.ร่างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ที่กำลังจัดทำกันอยู่ในตอนนี้ เพื่อมาใช้เป็นรัฐธรรมนูญฉบับถาวรแทนรัฐธรรมนูญชั่วคราว

 

                      เมื่อจะแก้กติกาต่างๆ ในการจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ จึงต้องไปแก้ “รัฐธรรมนูญชั่วคราว” ซึ่งผู้มีอำนาจแก้ไขคือ คสช. ครม. และ สนช. (สภานิติบัญญัติแห่งชาติ) โดย คสช.และ ครม.เป็นผู้เสนอให้ สนช.ให้ความเห็นชอบ ซึ่ง สนช.ต้องให้ความเห็นชอบภายใน 15 วัน

 

                      ประเด็นแรกที่ต้องแก้ไขเพื่อขยายเวลาในการทำงานให้คณะกรรมาธิการอีก 30 วัน ในขั้นตอนการแก้ไขร่างรัฐธรรมนูญตามข้อเสนอที่ส่วนต่างๆจะส่งมาภายในวันที่ 25 พฤษภาคมนี้ จากเดิมมีเวลา 60 วัน เป็น 90 วัน ส่วนนี้ชัดเจนอยู่แล้วว่าต้องแก้ไขอย่างไร

 

                      อีกส่วนคือ การแก้ไขเพื่อ “เปิดช่อง” ให้ทำประชามติได้ โดย “ไม่ใช่การบังคับ” จะเขียนอย่างไร? คำตอบก็ตรงตัว คือ ต้องเขียนเปิดช่องให้สามารถตัดสินใจได้อีกทีว่า หลังสภาปฏิรูปแห่งชาติ (สปช.) ให้ความเห็นชอบแล้ว จะทำประชามติหรือไม่

 

                      ย้ำว่า ขั้นตอนการตัดสินใจว่าจะทำประชามติหรือไม่จะเกิดได้ก็ต่อเมื่อ สปช.ให้ความเห็นชอบร่างรัฐธรรมนูญ หาก สปช.ไม่เห็นชอบ ก็จบ ไม่ต้องไปคิดเรื่องทำประชามติ แต่ต้องกลับไปเริ่มต้นใหม่ ซึ่งถ้าเป็นไปตามกติกาเดิมก็ใช้เวลาอีกประมาณ 1 ปี

 

                      แล้วใครจะเป็นผู้ตัดสินว่าจะทำประชามติหรือไม่? “วิษณุ” บอกว่า ยังไม่สามารถบอกได้ตอนนี้ ต้องรอดูในร่างแก้ไขรัฐธรรมนูญอีกที

 

                      แต่เมื่อวิเคราะห์ดูแล้ว จะมีอยู่ 3 แนวทางที่มีความเป็นไปได้ คือ 1.ให้ คสช.และ ครม.เป็นผู้ตัดสินใจ ซึ่งอิงจากอำนาจในการเสนอแก้ไขรัฐธรรมนูญชั่วคราว 2.ให้แม่น้ำ 5 สาย ร่วมกันตัดสินใจ หรือ 3.สร้างกระบวนให้ภาคส่วนต่างๆในสังคมมีส่วนร่วมในการตัดสินใจ เพื่อให้เห็นว่า คสช.ไม่ได้ผูกขาดอำนาจตัดสินใจเรื่องนี้ไว้

 

                      ซึ่งหากเป็นไปตามแนวทางที่ 1 หรือ 2 คงใช้เวลาไม่นานนัก แต่หากเป็นแนวทางที่ 3 ก็คงต้องใช้เวลาพอสมควร

 

                      ฉะนั้น ในการเสนอแก้ไขรัฐธรรมนูญเพื่อ “เปิดช่อง” ให้มีการทำประชามตินี้ ก็ต้องบอกว่า เป็นการ “เปิดช่อง” ให้ คสช. “ขยายเวลา” ไปสู่การเลือกตั้งได้ด้วยเช่นกัน

 

                      หากย้อนไปดูเหตุการณ์ที่ คสช.โดยศูนย์ปรองดองสมานฉันท์เพื่อการปฏิรูป (ศปป.) เชิญตัวแทนพรรคการเมืองและกลุ่มการเมืองมาหารือกันที่สโมสรทหารทัพบก เมื่อวันที่ 23 เมษายน น่าจะเห็นภาพชัดเจนขึ้น

 

                      ในวงหารือวันนั้น ได้ข้อสรุปที่ตรงกันจากฝ่ายการเมืองทุกพรรคทุกฝ่ายว่า 1.ไม่เห็นด้วยกับร่างรัฐธรรมนูญร่างแรกของคณะกรรมาธิการยกร่างฯ หากปล่อยออกมาอย่างนี้จะทำให้เกิดวิกฤติความขัดแย้งอีกแน่นอน 2.ต้องการให้มีการแก้ไขให้เป็นที่ยอมรับ 3.หากการแก้ไขร่างรัฐธรรมนูญให้เป็นที่ยอมรับจะทำให้ไปเลือกตั้งช้าออกไปก็ไม่มีปัญหา

 

                      ประเด็นสำคัญที่สุด คือ ประเด็นที่ 3 คือการขยายเวลาไปสู่การเลือกตั้ง ซึ่งก็หมายถึงการขยายเวลาให้ คสช.อยู่ในอำนาจต่อไป จึงทำให้บางคนมองว่า เวทีวันดังกล่าวเป็นเวที “ปรองดอง” ของฝ่ายการเมืองกับ คสช.

 

                      นั่นเป็นสัญญาณที่สำคัญของการ “ขยายเวลา” โรดแม็พไปสู่การเลือกตั้ง!

 

                      หากย้อนกลับไปดูคำพูดของ “พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา” ที่ย้ำอยู่หลายครั้งว่า “รัฐธรรมนูญนี้ต้องแก้ปัญหาความขัดแย้งให้ได้ ถ้าแก้ไม่ได้ก็ไม่ต้องไปเลือกตั้ง” ก็ชัดเจนอยู่ในตัวเอง

 

                      ฉะนั้นตราบใดที่ไม่สามารถร่างรัฐธรรมนูญให้เป็นที่ “ยอมรับ” ของทุกฝ่าย ก็อาจจะได้เห็นการ “ขยายเวลา” ออกไปเรื่อยๆ

 

                      เพราะ คสช.สามารถเสนอแก้ไขรัฐธรรมนูญชั่วคราวเพื่อแก้กติกาต่างๆ ได้ตลอดเวลา ซึ่งเป็นที่น่าสังเกตว่า รัฐธรรมนูญชั่วคราวฉบับ คสช.นี้ เป็นรัฐธรรมนูญชั่วคราว “ฉบับแรก” ที่เขียนเปิดช่องให้สามารถแก้ไขเพิ่มเติมได้ ที่ผ่านมาไม่ว่าจะเป็นธรรมนูญการปกครองปี 2502, ปี 2520, ปี 2549 และรัฐธรรมนูญชั่วคราว ปี 2534 ก็ไม่ได้เขียนให้มีการแก้ไขได้

 

                      หากถามว่า “จะเลือกตั้งเมื่อไร” ก็จะได้คำตอบตามที่ พล.อ.ประยุทธ์ ย้ำมาตลอด คือ “ขึ้นอยู่กับสถานการณ์” !!

 

 

 

 

 

-------------------

 

(คม วิเคราะห์ การเมืองรอบสัปดาห์ : ประชามติแค่เปิดทาง เลือกตั้งเมื่อพร้อม !! : โดย...สมฤทัย ทรัพย์สมบูรณ์ (@jin_nation) สำนักข่าวเนชั่น)