
เนปาลกับความไม่สงบที่อาจตามมา
เนปาลกับความไม่สงบที่อาจตามมา : มองมุมยุทธศาสตร์ โดยเรือรบ เมืองมั่น
กระแสช่วยเหลือเนปาลกำลังซาไป เปิดทางให้กับความสนใจใหม่เรื่องโรฮิงญาเข้ามาแทนที่ ภารกิจเพื่อมนุษยธรรมที่ดินแดนแห่งขุนเขาเป็นสิ่งน่ายกย่องและดีต่อเกียรติภูมิของชาติ แต่การแก้ไขปัญหาผู้อพยพหลบหนีเข้าเมืองทางชายแดนใต้นั้นเป็นความเป็นความตายของชาติเลยทีเดียว ซึ่งคงจะได้กล่าวถึงต่อไปในคราวหน้า คราวนี้จะกล่าวถึงปัญหาที่ต่อไปจะเป็นเรื่องยาวของเนปาลก่อน
ภัยพิบัติจากธรรมชาติของเนปาลคราวนี้ก็เป็นหนึ่งในเรื่องยาว จำได้ว่าเมื่อปี 56 ที่ผมไปอบรมด้านการจัดการวิกฤติแบบรอบด้านที่ฮาวายเดือนครึ่งนั้น ทางสหรัฐได้เชิญผู้ที่อาจเกี่ยวข้องกับการแก้ปัญหาฉุกเฉินจากหลายประเทศ เนปาลถูกเชิญไปมากที่สุดถึง 7 คน ปัญหาที่น่าเป็นห่วงคือปัญหาที่เนปาลเจอคราวนี้คือภัยจากแผ่นดินไหวและหิมะถล่ม การเปลี่ยนสภาพภูมิอากาศและภูมิประเทศอันเนื่องมาจากปัญหาโลกร้อน เท่าที่จำได้ผู้แทนของเนปาลมีความพร้อมในการสัมมนามาก แต่เมื่อเกิดเหตุการณ์จริงก็ลำบากเหมือนกันเพราะสภาพสาธารณูปโภคขั้นพื้นฐานยังแย่ พื้นที่ที่เป็นหุบเป็นเขาทำให้การส่งกำลังบำรุงและคมนาคมเป็นอุปสรรคสุดๆ ถึงตอนนี้การช่วยชีวิตยังไม่ลุล่วง ที่ตายกันทั้งหมู่บ้านบางที่ยังกู้ไม่เสร็จ ยิ่งเนปาลไม่อยากให้ทีมกู้ภัยต่างชาติที่ไม่จำเป็นอยู่ในพื้นที่อีกแล้ว ภารกิจนี้คงจบอย่างเงียบๆ แต่สร้างความไม่พอใจกับนานาชาติ ซึ่งจะส่งผลถึงความอยากร่วมมือของชาติตะวันตกกับเนปาลในอนาคตด้วย
แต่ความขัดแย้งภายในเนปาลคงจะยังอยู่อีกนาน แผ่นดินไหวที่เป็นเหมือนกระจกเงาส่องให้เห็นถึงขีดความสามารถในการจัดการวิกฤติยามเกิดเหตุการณ์จริงนั้นน่าจะทำให้ประชาชนไม่พอใจมากขึ้น โดยเฉพาะในชนบทซึ่งอิทธิพลลัทธิเหมามีอยู่สูง แม้ว่าเหมาอิสต์จะละทิ้งแนวทางการใช้กำลังยึดแผ่นดินแล้วก็ตาม แต่การที่พวกเขาไม่ประสบความสำเร็จในการเล่นเกมการเมืองและตอนนี้ก็กลายเป็นฝ่ายค้านอยู่ ทำให้ความกังวลที่ว่าพวกเขาจะกลับไปจับปืนนั้นมีอยู่สูง กลุ่มที่แตกจากเหมาอิสต์ใหญ่ก็ยังมีและอาจมีความเชื่อมโยงกับเหมาอิสต์ในอินเดียที่จนทุกวันนี้ก็ยังรบกับทางการบ้านเมืองอยู่คนที่ย่ำแย่จากพิษการเมืองและเศรษฐกิจหลายปีมานี้อาจหันไปเทใจให้เหมาอิสต์มากขึ้น กลุ่มอนุรักษนิยมและทหารคงไม่พอใจนัก
ในด้านการเมืองระหว่างประเทศ เนปาลก็เหมือนประเทศเล็กอื่นในเอเชียใต้ที่ไม่พอใจกับการอยู่ใต้อิทธิพลของอินเดียที่ครอบคลุมสมาคมประชาติเอเชียใต้อยู่ ยิ่งเดี๋ยวนี้กระแสจีนกำลังมาแรงพร้อมกับความร่วมมือโครงการมากมาย เนปาลยิ่งอยากอิงไปทางจีน ซึ่งอินเดียย่อมไม่ต้องการอยู่แล้ว แต่ยังแก้ปม "พี่ใหญ่น้องเล็ก” ไม่ได้ อุปสรรคหลากหลายที่เป็นอุปสรรคคงยังแก้ไม่ได้ง่ายๆ เช่น พื้นที่พิพาทพรมแดน การลักลอบค้ามนุษย์และอื่นก็คงจะยังเป็นปัญหาอยู่นั่นเอง



