สี่เกลียวขัดแย้งในเยเมนสี่เกลียวขัดแย้งในเยเมน | คมชัดลึก

                แยกแยะให้ง่ายต่อการทำความเข้าใจว่าสงครามกลางเมืองในเยเมนที่ได้เกิดขึ้นอย่างเต็มรูปแบบ มีปัจจัยที่นำไปสู่สงครามกลางเมือง ดังนี้

                ประการแรก เยเมนมีความขัดแย้งซ้อนกันอยู่หลายวง ความขัดแย้งหลักคือ ความขัดแย้งระหว่างฝ่ายรัฐบาลที่นับถือนิกายสุหนี่กับกลุ่มชนเผ่าฮูตี ที่นับถือนิกายชีอะห์ นับแต่เยเมนเหนือและเยเมนใต้ได้รวมประเทศเมื่อปี 2533 กลุ่มชนเผ่าฮูตีซึ่งมีที่มั่นทางเหนือไม่พอใจที่รัฐบาลทุ่มเทงบประมาณให้แก่ทางตอนใต้จนเกินไป ทำให้กลุ่มฮูตีก่อกบฏ ความขัดแย้งรองคือกลุ่มหัวรุนแรงชาวสุหนี่ได้จัดตั้งกลุ่มอัล-ไกดาบนคาบสมุทรอาระเบีย (Al-Qaeda in Arabian Peninsula -AQAP) โดยมีที่มั่นตอนกลางของประเทศ เพื่อโค่นล้มรัฐบาลและสถาปนาระบอบการปกครองแบบอิสลามเคร่งจารีตขึ้นมา นอกจากนี้ยังมีกลุ่ม Southern Movement ที่มีฐานที่มั่นทางใต้ของประเทศและขัดแย้งกับทุกกลุ่มที่กล่าวมา กลุ่มนี้ต้องการแยกทางใต้ของประเทศที่มีน้ำมันให้เป็นเอกราช

                ประการที่สอง กระแสอาหรับสปริง เมื่อปี 2554 ทำให้ฝ่ายรัฐบาลอ่อนแอลง การสู้รบระหว่างรัฐบาลกับชนเผ่าฮูตีรุนแรงขึ้น ทางตอนเหนือชนเผ่าฮูตียึดกรุงซานา เมืองหลวงเมื่อเดือนกันยายน 2557 ยึดทำเนียบประธานาธิบดีเมื่อมกราคม 2558 และสถาปนาการปกครองขึ้นใหม่ ทางตอนใต้ กลุ่มฮูตีพยายามยึดเมืองท่าเอเดน ขณะที่กลุ่ม AQAP และ Southern Movement ก็ปฏิบัติการรุนแรงขึ้น

                ประการที่สาม การแทรกแซงจากต่างประเทศรุนแรงมาก ซาอุดีอาระเบียแข่งขันอิทธิพลกับอิหร่านซึ่งนับถือนิกายชีอะห์โดยสกัดกั้นแนวคิดปฏิวัติอิสลามตามแนวทางของอิหร่านเข้าสู่ซาอุดีอาระเบีย ซาอุดีอาระเบียไม่ต้องการให้กลุ่มฮูตีซึ่งได้รับการสนับสนุนจากอิหร่านครอบครองเยเมน เมื่อกลุ่มฮูตีเป็นฝ่ายได้เปรียบ ซาอุดีอาระเบียจึงชักชวนชาติอาหรับกว่า 10 ชาติ เข้าโจมตีทางอากาศต่อที่มั่นของกลุ่มฮูตีและจะจัดตั้งกองกำลังผสม 4 หมื่นนายสำหรับรบภาคพื้นดิน ขณะที่สหรัฐซึ่งต้องการยับยั้งอิทธิพลของอิหร่านเช่นกัน ให้การสนับสนุนด้านการข่าวและด้านส่งกำลังบำรุง

                ประการที่สี่ กลุ่มไอเอส เข้ามาแสวงประโยชน์จากสถานการณ์ โดยก่อเหตุระเบิดฆ่าตัวตายในมัสยิดของกลุ่มฮูตี เมื่อ 20 มีนาคม 2558 มีผู้เสียชีวิต 143 คน เป็นไปตามยุทธศาสตร์ของกลุ่มที่บ่มเพาะให้ทั้งชาวสุหนี่และชีอะห์โกรธแค้นกันมากขึ้นเพื่อกลุ่มจะได้แนวร่วมเป็นชาวสุหนี่หัวรุนแรงมากขึ้นตามไปด้วย

                คาดว่าสถานการณ์จะรุนแรงขึ้น มีความเป็นไปได้ที่ซาอุดีอาระเบียและพันธมิตรจะปฏิบัติการโจมตีจนกว่าจะทำให้กลุ่มฮูตีออกจากเมืองหลวงและสถาปนารัฐบาลประธานาธิบดีเดิมขึ้นสู่อำนาจอีกครั้งหนึ่ง สงครามกลางเมืองไม่น่าที่จะจบลงในระยะเวลาอันใกล้ ยิ่งอิหร่านออกแอ็กชั่นมากขึ้นแล้ว จึงเป็นการยากที่คนไทยประมาณ 200 คนในเยเมนจะอยู่อย่างปลอดภัย หรือผู้ที่ออกมาแล้วจะกลับเข้าไปอาศัยอีก