ภาพชีวิตปัจจุบันรายรอบ 'กรือเซะ' | คมชัดลึก

�

� � � � � � � � � � � � �บรรยากาศเหงาๆ วิถีชีวิตแห่งชาวบ้านรายรอบ "มัสยิดกรือเซะ" เป็นไปอย่างปกติ ผู้คนแวะมาชมและปฏิบัติศาสนกิจกันเป็นระยะ มัสยิดกรือเซะยังคงเปิดให้เข้าชมและปฏิบัติศาสนกิจทุกเวลาละหมาด รวมทั้งจัดกิจกรรมด้านศาสนาตามวาระ บรรยากาศเช่นนี้เป็นมานับสิบกว่าปี ตั้งแต่วันที่ 28 เมษายน 2547 ที่เกิดเหตุการณ์รุนแรงขึ้น ซึ่งผ่านมาแล้ว 11 ปี

�

� � � � � � � � � � � � �"แท่นปืนใหญ่พญาตานีจำลอง" ยังคงว่างเปล่าภายในรั้วเหล็กเป็นเกราะกั้น ไม่มีข่าวคราวว่าซ่อมเสร็จหรือยัง หรือจะมาตั้งอีกเมื่อไหร่ ไม่มีใครสนใจไต่ถามในเรื่องนี้ ตึกแถวข้างมัสยิดเปลี่ยนแปลงไปในบางหลัง บูรณะใหม่ให้สีสันสวยงาม ยังคงมีร้านขายอาหารตามสั่งสองร้าน ร้านขายของฝากหนึ่งร้าน รถเข็นขายลูกชิ้นและผลไม้ รถขายไอศกรีม ให้ผู้มาเยือนได้ชิม

�

� � � � � � � � � � � � �ศูนย์เรียนรู้การท่องเที่ยวอารยธรรมปัตตานี ที่เปิดบริการมาตั้งแต่เดือนกันยายน 2556 ซึ่งใช้อาคารอเนกประสงค์โบราณสถานมัสยิดกรือเซะและลานอเนกประสงค์ด้านหน้ามัสยิดกรือเซะ เป็นแหล่งศึกษาเรียนรู้ความหลากหลายทางวัฒนธรรมและวิถีชีวิตชุมชนปัตตานี ได้ปิดบริการไปแล้วหลายเดือน พร้อมอาคารขายของที่ระลึก ซุ้มขายของบริเวณหน้ามัสยิดก็ว่างเปล่าและเงียบเหงาไปด้วย

�

� � � � � � � � � � � � �ส่วนฐานปฏิบัติการกรกต ยังคงตั้งฐานอยู่ตรงหัวมุมติดสุสานเจ้าแม่ลิ้มกอเหนี่ยว ร้านขายของที่ระลึกที่เคยเฟื่องฟูด้วยรายได้และลูกค้าในอดีตต่างปิดตัวลง เหลือเป็นเพียงบ้านเช่าและที่อยู่อาศัย�

�

� � � � � � � � � � � � �มีเพียง สอฟีหย๊ะ นิสัยชล ที่ยังยืนหยัดขายมาจนเหลือเพียงเจ้าเดียวในทุกวันนี้

�

� � � � � � � � � � � � �“เมื่อก่อนขายของตักกันแทบไม่ทัน ลูกค้าเยอะมาก วันนึงขายได้เป็นแสน มีของขายเป็นร้อยอย่าง ก๊ะมาขายของฝากของที่ระลึกเป็นเจ้าแรกและยังคงขายมาจนเหลือเจ้าเดียวในตอนนี้” สอฟีหย๊ะบอกกล่าวถึงความรุ่งเรืองในอดีตของเธอกับการค้าขายที่มัสยิดกรือเซะแห่งนี้

�

� � � � � � � � � � � � �“11 ปีที่รายได้หดหายไปเยอะมาก จากสิบเหลือศูนย์ นึกว่าหลังเหตุการณ์แล้วสัก 2-3 ปีจะกลับมาเหมือนเดิม แต่ก็ซบเซามาเรื่อยๆ จน 4-5 ปีหลังนี้จบเลย จากสิบถ้าเหลือสักหนึ่งหรือสองก็ยังดี ก๊ะยังขายอยู่เพราะที่นี่เป็นบ้านตัวเอง ของที่ขายอยู่ก็สั่งมาน้อยๆ ให้ขายหมดแล้วค่อยสั่งใหม่เพราะราคาต้นทุนสินค้าก็เพิ่มขึ้นมาก บางอย่างเช่นปลิงทะเลก็แบ่งขายเวลาเขามาขอซื้อปลีกเพราะราคาสูง”

�

� � � � � � � � � � � � �ไม่แปลกใจว่า ก่อนนี้ที่เธอเคยมีรายได้วันละแสนเป็นอย่างไร เพราะเมื่อเห็นราคาสินค้าเช่น ปลิงทะเลที่ราคากิโลกรัมละ 9,000 บาท �หูฉลาม 14,000 บาท เมี่ยงฮื้อ 13,500 บาท หากบรรยากาศเช่นนั้นกลับมา ชีวิตชีวาแห่งการทำมาค้าขายน่าจะดำเนินไปอย่างคึกคัก

�

� � � � � � � � � � � � �“เวลาลูกค้ามาเลเซีย ลูกค้าจากกรุงเทพฯ มา เขาจะซื้อกันทุกคน คนละนิดคนละหน่อยแต่ราคาสินค้าเยอะ อยากให้นักท่องเที่ยวมาเหมือนเดิม เหตุที่เกิดมาจากคนที่อื่นมาก่อเหตุ ที่นี่ไม่เคยเกิดเหตุอะไรหลังจากวันนั้น ถ้ามี เราก็อยู่ไม่ได้ เราต้องตายก่อน ถ้ามีนักท่องเที่ยวเหมือนเดิม ที่นี่ก็กลับมามีชีวิตอีกครั้ง"

�

� � � � � � � � � � � � �ใกล้ร้านของสอฟีหย๊ะเป็นลานเปตอง ที่รวมพลของคนในชุมชนและต่างชุมชนมาเล่นกีฬา ออกกำลัง พูดคุยกันเป็นประจำทุกวัน เป็นชีวิตปกติของผู้คนที่นี่ที่ใช้ชีวิตเฉกเช่นผู้คนในพื้นที่อื่นอย่างปกติเช่นกัน

�

� � � � � � � � � � � � �ซารีนา แม่ค้าลูกชิ้นและผลไม้ บอกว่า มาขายที่นี่ทุกวันตั้งแต่เที่ยงถึงเย็น ขายดีมากเมื่อตอนศูนย์เรียนรู้ฯ เปิดบริการ จนปิดไปเมื่อหลายเดือนก่อนโดยไม่ทราบสาเหตุ เมื่อนักท่องเที่ยวมาอยากเข้าไปเยี่ยมชมก็เข้าไม่ได้ จึงอยากให้เปิดศูนย์เรียนรู้ฯ เพื่อต้อนรับนักท่องเที่ยวและกระจายรายได้ไปยังทุกคนที่อยู่รายรอบมัสยิดด้วย

�

� � � � � � � � � � � � �อีกกี่ปีที่เรื่องราวที่นี่จะเลือนหายไปจากความรู้สึก ให้ความเชื่อใจ มั่นใจกลับคืนมา เพื่อชีวิตอีกนับร้อยนับพันชีวิตที่รอต่อยอด

�

�

�

�

�

--------------------

�

(ภาพชีวิตปัจจุบันรายรอบ 'กรือเซะ' : โดย...เลขา เกลี้ยงเกลา สำนักข่าวอิศรา)

�

�

�

�

�