วิกฤติแล้งกระหน่ำ-แม่น้ำปิงแห้งขอด เกษตรกรกระอัก | คมชัดลึก

             วิกฤติภัยแล้งที่เกิดขึ้นเป็นประจำทุกปี ทำให้ อ.ดอยหล่อ จ.เชียงใหม่ ล่าสุดถูกประกาศเป็นพื้นที่ประสบภัยพิบัติภัยแล้ง นอกจากบรรดาเกษตรกรจะได้รับผลกระทบ ไม่มีน้ำไปหล่อเลี้ยงพืชผลทางการเกษตรแล้ว บรรดาผู้เลี้ยงปลาในกระชังก็ได้รับผลกระทบไม่แพ้กัน บางรายต้องต้องล้มเลิกไปประกอบอาชีพอื่นเพื่อหารายได้จุนเจือครอบครัว

             "เดช แก้วสุริยะ" ผู้เลี้ยงปลากระชัง อ.ดอยหล่อ กล่าวว่า ปัญหาภัยแล้งในพื้นที่ อ.ดอยหล่อนั้น เกิดขึ้นเป็นประจำทุกปี แต่ในปีนี้มีความรุนแรงมากกว่าทุกปี สังเกตได้จากปริมาณน้ำในแม่น้ำปิงที่ไหลผ่านพื้นที่ อ.ดอยหล่อ แห้งขอด มีปริมาณน้ำในแม่น้ำปิงลดปริมาณลงจำนวนมาก ส่งผลกระทบให้บรรดาผู้เลี้ยงปลากระชังและภาคเกษตรในพื้นที่เป็นอย่างมาก โดยจากที่น้ำในแม่น้ำปิงลดปริมาณลงทำให้ต้องประสบวิกฤติไม่สามารถที่จะเลี้ยงปลาในกระชังได้ เนื่องจากน้ำตื้น ประกอบกับสภาพอากาศที่ร้อนมากส่งผลให้น้ำในแม่น้ำมีอุณหภูมิสูง ทำให้ปลาที่เลี้ยงในกระชังเกิดอาการน็อกน้ำตายเป็นจำนวนมาก จนต้องประสบภาวะขาดทุน และมีภาระหนี้สินตามมา

             เบื้องต้นได้แก้ไขปัญหาโดยการขออนุญาตจากเจ้าหน้าที่ที่มีส่วนเกี่ยวข้องเพื่อขอขุดลอกแม่น้ำปิงในบริเวณที่ใช้ในการเลี้ยงปลา เพื่อจะทำให้บริเวณพื้นที่แม่น้ำที่ใช้ในการเลี้ยงปลากระชังมีความลึกและมีปริมาณน้ำไหลผ่านบริเวณที่ขุดเพิ่มมากขึ้น ซึ่งจะเป็นการปรับอุณหภูมิของน้ำให้ต่ำลงกว่าเดิม เพื่อจะสามารถเลี้ยงปลาในกระชังได้

             ล่าสุดทางเจ้าหน้าที่อนุญาตให้ขุดได้ แต่ไม่อนุญาตให้นำทรายขึ้นมาจากแม่น้ำ เนื่องจากจะเป็นการผิดกฎหมาย ซึ่งเป็นเรื่องที่น่ายินดีที่จะทำให้สามารถเลี้ยงปลาต่อไปได้ แต่การขุดลอกแม่น้ำนั้น มีค่าใช้จ่ายค่อนข้างสูง ต้องใช้งบประมาณส่วนตัวของผู้เลี้ยงปลากระชังเอง โดยการจ้างรถแบ็กโฮเพื่อขุดลอกแม่น้ำ มีค่าใช้จ่ายมากกว่าวันละ 1 หมื่นบาท ถือเป็นค่าใช้จ่ายที่ค่อนข้างสูง แต่ก็ไม่สามารถหลีกเลี่ยงได้ เนื่องจากจำเป็นต้องทำเพื่อหาเลี้ยงชีพตนเองและครอบครัวต่อไป

             "จันทร์ธา อิ่นเรือน" ผู้เลี้ยงปลากระชัง อ.ดอยหล่อ กล่าวว่า ประกอบอาชีพเลี้ยงปลาในกระชังในพื้นที่แม่น้ำปิงที่หมู่ 6 ต.ดอยหล่อ อ.ดอยหล่อ มานานกว่า 10 ปีแล้ว ในปัจจุบันเมื่อเทียบกับที่ผ่านมา เห็นได้ชัดเจนว่า ปริมาณน้ำลดลงอย่างมาก กระทบต่ออาชีพ ไม่สามารถที่จะเลี้ยงปลาในกระชังตามปริมาณน้ำที่มีอยู่น้อยได้ การแก้ปัญหาเบื้องต้นจำเป็นต้องลดจำนวนปลาให้น้อยลงกว่าเดิม เนื่องจากพื้นที่ในการเลี้ยงมีน้อย ไม่เอื้ออำนวยต่อการเลี้ยงปลาจำนวนมาก

             พร้อมกันนี้ ได้ว่าจ้างรถแบ็กโฮมาขุดลอกแม่น้ำ ให้มีความลึกมากขึ้นเพื่อเพิ่มพื้นที่ในการเลี้ยงปลา อีกทั้งใช้เครื่องออกซิเจนช่วยในการเลี้ยงปลาที่ต้องใช้เงินทุนในการลงทุนค่อนข้างสูงจึงจะสามารถเลี้ยงปลาได้ ที่ผ่านมาในช่วงปัญหาวิกฤติภัยแล้ง ปริมาณน้ำแห้งขอดนั้น กระทบกับปลาในกระชังของตนมูลค่าเสียหายเป็นจำนวนเงินมากกว่า 100,000 บาท ทำให้เกิดภาระหนี้สินตามมา ไม่มีเงินทุนหมุนเวียน ทำให้ในบางเดือนไม่มีเงินลงทุนที่จะเลี้ยงปลาได้เลย

             ทั้งนี้ ประกอบอาชีพเลี้ยงปลาในกระชังมานาน เป็นอาชีพที่ใช้เลี้ยงครอบครัว หากไม่ทำต่อไปก็ไม่สามารถจะหาเลี้ยงชีพตนเองและครอบครัวได้  ที่ผ่านมายังไม่มีหน่วยงานใดยื่นมือเข้ามาช่วยเหลือเลย จึงจำเป็นต้องช่วยเหลือตนเองตลอดมา ซึ่งทุกวันนี้ได้แต่รอคอยธรรมชาติให้มีฝนตกลงมาเพื่อจะเพิ่มปริมาณน้ำในแม่น้ำปิงให้อาชีพของตนอยู่รอดต่อไปได้

             "การขุดลอกแม่น้ำต้องใช้งบประมาณจำนวนมาก ทำให้บรรดาผู้เลี้ยงปลากระชังไม่มีเงินทุนเพียงพอในการจ้างรถแบ็กโฮมาขุด จำเป็นต้องล้มเลิกการเลี้ยงปลากระชังไปเป็นหลายราย โดยจากเดิมในพื้นที่ อ.ดอยหล่อ มีจำนวนผู้เลี้ยงปลากระชังมากกว่า 70 ราย ในปัจจุบันเหลือเพียง 10 กว่ารายเท่านั้น อยากจะขอให้หน่วยงานที่มีส่วนเกี่ยวข้องยื่นมือเข้ามาช่วยแก้ไขปัญหาในบางส่วน อย่างน้อยอยากจะขอให้มีการอนุญาตให้นำทรายจากการที่ขุดลอกแม่น้ำนั้นขึ้นมาจากแม่น้ำเพื่อจะเป็นการเพิ่มความลึกและเพิ่มปริมาณน้ำให้แก่แม่น้ำบริเวณที่ใช้เลี้ยงปลา" จันทร์ธา กล่าว

             ด้าน "ศักดา บูรณกูล" เกษตรอำเภอดอยหล่อ  กล่าวว่า ปัญหาภัยแล้งในปีนี้มีความรุนแรงมากกว่าทุกปี ก่อนหน้านี้ทางอำเภอดอยหล่อได้มีการเรียกบรรดาผู้เลี้ยงปลากระชังมาร่วมรับฟังถึงวิกฤติปัญหาภัยแล้งที่จะเกิดขึ้น เพื่อชี้แจงถึงสถานการณ์ปริมาณน้ำในพื้นที่ จ.เชียงใหม่ ที่ขาดแคลนน้ำ ที่จะส่งผลกระทบให้ปริมาณน้ำในแม่น้ำปิงแห้งขอด ซึ่งจะทำให้ไม่สามารถเลี้ยงปลาในกระชังได้

             "เจ้าหน้าที่ได้ชี้แจงและขอความร่วมมือให้งดเลี้ยงปลาในกระชังในช่วงที่เกิดวิกฤติภัยแล้งนี้เป็นระยะเวลาประมาณ 3 เดือน หรือหากมีความจำเป็นต้องเลี้ยงจริงก็ขอให้ลดปริมาณในการเลี้ยงลง เพื่อเป็นการป้องกันการเสียหายให้น้อยที่สุด โดยผู้เลี้ยงปลากระชังส่วนใหญ่ให้ความร่วมมือและเข้าใจถึงปัญหาเป็นอย่างดี เนื่องจากเป็นปัญหาที่ส่งผลกระทบมาจากธรรมชาติ"

             ในด้านการช่วยเหลือเกษตรกรในพื้นที่ อ.ดอยหล่อ ที่ประสบปัญหาภัยแล้งไม่มีงานทำ หรือไม่สามารถหารายได้ในช่วงวิกฤติภัยแล้งนี้ โดยรัฐบาลมีโครงการช่วยเหลือ มีการจัดสรรงบประมาณในการว่าจ้างให้ชาวบ้านที่ประสบภัยแล้งให้มาขุดลอกลำเหมือง ที่มีระยะทางรวมกว่า 32 กิโลเมตร ซึ่งจะต้องใช้แรงงานชาวบ้านกว่า 3,000 คน ในการขุดลอกลำเหมือง โดยจะมีค่าจ้างให้ 300 บาทต่อวัน คาดว่าจะเป็นการสร้างรายได้ให้แก่บรรดาเกษตรกรในช่วงที่ประสบภัยแล้ง อีกทั้งจะเป็นประโยชน์แก่เกษตรกรในการเตรียมการรองรับน้ำหลังจากปัญหาภัยแล้งหมดไป