วิเคราะห์แผ่นดินไหว‘เนปาล’มหันตภัยร้ายเกิดใน‘ไทย’ได้หรือ? | คมชัดลึก

               เหตุการณ์แผ่นดินไหวขนาด 7.9 ที่ประเทศ "เนปาล" สร้างความสูญเสียแก่ชีวิตและทรัพย์สินอย่างใหญ่หลวง เหตุดังกล่าวเกิดขึ้นเมื่อเวลา 11.56 น. ในเช้าวันเสาร์ที่ 25 เมษายน โดยมีจุดเหนือศูนย์เกิดแผ่นดินไหวที่ประมาณ 29 กิโลเมตร ทางทิศตะวันออกเฉียงใต้ของเมืองลัมจุง ประเทศเนปาล และมีศูนย์เกิดแผ่นดินไหวที่ระดับความลึกประมาณ 15 กิโลเมตร

               ทั้งนี้ได้มีการบันทึกเป็นประวัติศาสตร์หน้าใหม่ไว้ว่า เหตุการณ์ครั้งนี้เป็นแผ่นดินไหวครั้งรุนแรงที่สุดของประเทศเนปาล นับตั้งแต่เหตุการณ์แผ่นดินไหวในประเทศเนปาล-รัฐพิหาร เมื่อ พ.ศ.2477 ที่พรากชีวิตผู้คนไปหลายหมื่นชีวิต

               แผ่นดินไหวครั้งนี้ มีผู้เสียชีวิตอย่างน้อยกว่า 2,000 คน ได้รับบาดเจ็บกว่า 5,000 คน นอกจากนี้ ยังมีโบราณสถาน โบราณวัตถุเสียหายมากมาย โดยเฉพาะอาคารมรดกโลกของยูเนสโกที่มีอายุหลายศตวรรษในหุบเขากาฐมาณฑุพินาศลง รวมถึงในบางส่วนของจัตุรัสกาฐมาณฑุ ดูร์บาร์

               จากเหตุวิปโยคดังกล่าวส่งผลให้นานาชาติยื่นมือเข้าช่วยเหลือเป็นจำนวนมาก และไทยก็ถือเป็นหนึ่งในอีกหลายประเทศที่ได้ส่งเจ้าหน้าที่ และความช่วยเหลือด้านต่างๆ เข้าไปถึงเนปาลแล้วเช่นกัน

               เหตุการณ์ครั้งนี้ ยังสร้างผลกระทบในวงกว้าง โดยเฉพาะข้อกังวลในเรื่องแผ่นเปลือกโลกต่างๆ ในชั้นใต้ดินจะเกิดผลกระทบอย่างไรจากเหตุแผ่นดินไหวครั้งนี้ 

               "ประเทศไทยจะเกิดแผ่นดินไหวแบบนี้ได้หรือไม่" และหากเกิดขึ้นจริงจะเป็นอย่างไร

               ก่อนหน้านี้ "รศ.สุทธิศักดิ์ ศรลัมพ์" ผู้เชี่ยวชาญแผ่นดินไหวมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ได้แสดงความคิดเห็นในเรื่องดังกล่าวว่าแผ่นดินไหวที่เกิดขึ้นในประเทศเนปาล อาจจะมีจุดศูนย์กลางห่างจากประเทศไทย แต่เกรงว่าแผ่นเปลือกโลกของเนปาลอาจส่งผลกระทบกับพื้นที่ภาคเหนือของประเทศไทย เพราะประเทศไทยมีความสัมพันธ์ในระดับหนึ่งกับการเคลื่อนที่ของรอยต่อของแผ่นเปลือกโลกบริเวณนี้เช่นเดียวกัน บริเวณหิมาลัยการเคลื่อนตัวทางด้านขวามีสิทธิ์ที่จะมาสัมพันธ์ และต่อเนื่องกับบริเวณทางเหนือของไทย แต่ ณ ขณะนี้คาดว่าจะยังไม่มีผลกระทบกับไทย

               เกี่ยวกับข้อกังวลแผ่นดินไหวจะเกิดขึ้นในไทยได้หรือไม่นั้น  "ดร.ไพโรจน์ ฉัตรอนันทเวช" ศูนย์ภัยพิบัติสถาบันนิด้า ได้โพสต์ข้อความอธิบายถึงลักษณะภูมิศาสตร์ของไทย และเนปาลในเฟซบุ๊ก วิทยาศาสตร์ทันโลก และภัยพิบัติในไทยว่า ลักษณะทางภูมิศาสตร์ของไทยเรานั้นต่างจากเขามากมายนัก ซึ่งเนปาลนั้นดันไปตั้งประเทศอยู่ตีนเขาหิมาลายาแบบเน้นๆ ซึ่งแถวนั้นเป็นภูเขาสูงสุดในโลก เป็นแถบยาว (รูป 3) เพราะอะไร เพราะมีแผ่นเปลือกโลก 2 แผ่นชนกัน โดยแผ่นทวีปอินเดีย มุดเข้าอย่างจังใต้แผ่นยูเรเซียประมาณ 2-3 นิ้วต่อปี (รูป 1-3) แผ่นหินที่ติดหนึบกันจากการมุด จึงผ่อนความเครียดออกมาเป็นระยะๆ เป็นแผ่นดินไหวตามจุดต่างๆ...เหมือนอย่างที่เกาะสุมาตราของอินโดเกิดแผ่นดินไหวระดับ 6.5-8.0 เป็นว่าเล่น เพราะกระบวนการคล้ายกัน (แต่ระดับที่จะทำให้เกิดสึนามิขนาดใหญ่มาไทยและสเกลระยะขนาดใหญ่นั้น ราวๆ ทุกๆ 400-500 ปี ประวัติศาสตร์ไทยจึงไม่ทันได้บันทึกเหตุการณ์ก่อนหน้านี้)

               ครั้งก่อนหน้าที่ไหวขนาดใหญ่ที่เนปาล คือ 81 ปีก่อน ขนาด 8.0 ที่คนตายไป 3 หมื่นกว่าคน...นอกจากนี้ยังมี ปี คศ.1408, 1681 และ 1810 ที่ไหวแรงแต่ข้อมูลบันทึกไว้น้อย ..... ตรงกันข้าม ประเทศไทย ภาคกลางลงมานั้น อยู่ในที่ลุ่ม แบบรอบแม่น้ำ แบบเดลต้าขนาดเล็ก ผืนดินทับถมด้วยตะกอนแม่น้ำ...ส่วนเรื่องที่กลัวกันว่า แผ่นดินไหวที่ จ.กาญจนบุรี แล้วแรงสะเทือนจะทำให้ตึกที่ กทม.สั่นไหว ล้มลงมาหรือไม่นั้น ก็ต้องใช้นักวิจัยและวิศวกรไทยวิจัยกันต่อไปอย่างละเอียด แต่อย่างที่ผมเคยเขียนไปครั้งหนึ่งนานมาแล้ว มันไม่น่าจะเกิดรุนแรงแบบที่เม็กซิโก ซิตี้อย่างที่หลายคนหวาดกลัวกันนะ ดินเหนียว กทม. ต่างกับดินที่เมืองนั้นอยู่นัก (ซึ่งมีต้นตอมาจากขี้เถ้าภูเขาไฟที่มอด และอมน้ำ ขาดการระบายน้ำจากพื้นที่ที่เป็นแอ่งทะเลสาบ) และระยะจากแผ่นดินไหวก็ยังไกลกว่าใน กทม. .... แต่อย่างที่ว่า วิจัยกันต่อไป

               ไทยเรา จะมีภัยแผ่นดินไหว ก็แถว จ.เชียงราย จ.กาญจนบุรี ใกล้พม่านั้น น่าจะจับตามอง แต่โดยรวมก็ยังเล็กกว่าพวกที่เนปาลนัก และครั้งสุดท้ายที่ผ่านมาใน จ.เชียงราย ก็เป็นเหตุการณ์ในระดับที่รุนแรงมากสุดในภูมิภาค...ภาคกลาง รวมทั้ง กทม.เรา ภาคอีสาน ภาคใต้ ตะวันออก เราไม่ได้อยู่ใกล้บริเวณแผ่นเปลือกโลกขนาดใหญ่มาชนกัน จะมีก็รอย fault รอยแตกที่เล็กกว่า จึงไม่จำเป็นจะต้องกลัว หวาดระแวง (บวกกับมีเพจที่ปั่นกระแสให้คนไทยกลัวยิ่งขึ้นเพื่อขายของ ขายนู่นนี่ กุว่าโลกจะแตก ฯลฯ)

               ...ทุกคนควรใช้ชีวิตเช่นดังเดิม และแถว จ.เชียงราย จ.เชียงใหม่ ก็เตรียมพร้อมเสมอ แต่ไม่ใช่หวาดกลัวตลอดเวลานะครับ...ขอให้ใช้ชีวิตอย่างสงบ

               สอดคล้องกับ "บุรินทร์ เวชบรรเทิง" รองอธิบดีกรมอุตุนิยมวิทยา ยืนยันว่า แผ่นดินไหวใหญ่ที่ประเทศเนปาลจะไม่ส่งผลกระทบกับประเทศไทยอย่างแน่นอน เพราะเนปาลและไทยมีระยะทางที่ห่างไกลกันมาก แต่ในเนปาลมีโอกาสเกิดอาฟเตอร์ช็อกขนาด 6.5-7 ภายใน 2-3 เดือนนี้ ส่วนประเทศไทยคงไม่มีอะไรที่น่าห่วง