
ขี้นกช่วยทำนายโรค!
26 เม.ย. 2558
พิชิตปัญหาสัตว์เลี้ยง : ขี้นกช่วยทำนายโรค! : โดย ... รศ.นสพ.ปานเทพ รัตนากร
หนึ่งในสิ่งที่หมอนกต้องมองหาเมื่อตรวจโรคนกป่วย คือ “ขี้นก” ที่ต้องพยายามรู้ให้ได้จากขี้นกก็เพื่อช่วยวินิจฉัยโรคนั่นเอง โดยขี้นกปกติจะประกอบด้วย 3 ส่วนคือ
1.น้ำและสาระลายน้ำ เป็นน้ำที่ขับออกมา และสารต่างๆ จากไตนก ปริมาณน้ำแปรเปลี่ยนไปตามสุขภาพนก เจ็บป่วยหรือสมบูรณ์
2.ยูเรท เป็นสารสีขาวขับจากไตเป็นกรดยูริกไม่ละลายน้ำ
3.ขี้ (เนื้ออึ) เศษอาหารที่เหลือผ่านการย่อยและดูดซึมไปแล้วอาจมีสีจากดำ น้ำตาล หรือเขียว มีลักษณะแข็งเป็นเส้น
การรู้จักลักษณะขี้นกปกติที่ถ่ายจากนกชนิดต่างๆ กันย่อมทำให้บอกความผิดปกติได้ ซึ่งแต่ละชนิดก็จะมีลักษณะแตกต่างกันไป เช่น
- ขี้นกหงษ์หยก และนกคอกคาทีลมีขนาดเล็ก แห้ง รูปทรงเป็นตัวคอมม่า
- ขี้นกแก้วมาคอว์ มีปริมาณกองใหญ่ มีความชื้นสูง
- ขี้นกแก้วลอรีคีท ขี้ส่วนใหญ่เป็นของเหลวเสียมาก
ฯลฯ
ตัวขี้ (เนื้อขี้จริง) จะบ่งบอกถึงอาหารที่นกกินเข้าไป เช่น หากกินผลไม้และผักจะมีขี้เปียกกองใหญ่ ส่วนพวกกินเม็ดจะเป็นกองเล็กแห้งๆ
ลักษณะขี้นกผิดปกติแบบต่างๆ
1.ขี้เป็นน้ำ มักพบในโรคไต โรคตับ โรคประสาท (อารมณ์ จิตใจ)
2.ยูเรทเปลี่ยนสี จากขาว เป็น เขียว หรือเหลือง เนื่องจากน้ำดีที่ขับออกมา เช่น กรณีโรคไข้นกแก้ว หรือเกิดตกเลือดภายใน ฯลฯ
3.ท้องร่วง ขี้นกทั้ง 3 ส่วนปนเปและเหลวรวมกันไป อาจพบในกรณีนกเครียด กลัว กังวล ติดเชื้อแบคทีเรีย พยาธิลำไส้ หรือไวรัสบางชนิด
4.มีเลือดปน เลือดอาจมาได้จาก 2 ระบบคือ ระบบปัสสาวะและระบบทางเดินอาหาร สาเหตุที่มีเลือดปน เช่น ตะกั่วเป็นพิษ ลำไส้กลืนกัน ติดเชื้อแบคทีเรีย ติดเชื้อไวรัส มีพยาธิ เป็นบิดหรือเนื้องอก
5.เมล็ดพืช ที่ไม่ย่อยออกมาทั้งเมล็ด มักพบในกรณีกลุ่มอาการกระเพาะพักโป่ง ในนกแก้ว นกมาคอว์ และนกกระตั้ว หรือปรสิตบางชนิด
ฯลฯ
เห็นหรือยังครับความสำคัญของ “ขี้” ที่มีต่อนก ฉะนั้นหากพานกไปหาหมอขอให้เก็บขี้นกไปด้วยโดยใส่ในถุงพลาสติกอย่าให้แห้ง เก็บสดๆ ยิ่งดี จะช่วยหมอได้มากเลยครับ!
----------------------
(พิชิตปัญหาสัตว์เลี้ยง : ขี้นกช่วยทำนายโรค! : โดย ... รศ.นสพ.ปานเทพ รัตนากร)



