ร่วมอนุรักษ์งานหัตถศิลป์จากราชสำนัก | คมชัดลึก

 

                             งานปักซอยแบบไทยเป็นงานหัตถศิลป์ที่สืบทอดในราชสำนัก เมื่อสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ มีพระราชดำริให้มูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพฯ ฟื้นฟูงานปักซอยขึ้น จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ส่งคุณข้าหลวงผู้มีความเชี่ยวชาญด้านงานปักซอยไปสอนสมาชิกกลุ่มปักผ้า ณ พระตำหนักทักษิณราชนิเวศน์ จ.นราธิวาส เพื่อพระราชทานเป็นอาชีพเสริมแก่ราษฎรจังหวัดชายแดนภาคใต้ และพระราชทานแก่ชาวบ้านในภาคอื่นๆ ในเวลาต่อมา นอกจากช่วยให้ราษฎรมีรายได้เพื่อเลี้ยงดูตนเองและครอบครัวแล้ว ยังเป็นการอนุรักษ์งานปักซอยแบบไทยที่ใกล้สูญหายให้ยังคงอยู่จนถึงปัจจุบัน

 

                             พิพิธภัณฑ์ผ้าในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ จึงจัดกิจกรรมเชิงปฏิบัติการ “งานปักซอยแบบไทย” เพื่อเปิดโอกาสให้ผู้สนใจเรียนรู้วิธีการปักซอยขั้นพื้นฐานและสร้างสรรค์งานปักซอยด้วยตนเอง โดยมีสมาชิกศิลปาชีพมาเป็นวิทยากรบรรยาย และสาธิตอย่างใกล้ชิด เมื่อวันก่อน ณ ห้องประชุม พิพิธภัณฑ์ผ้าในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ

 

                             นัฐติยา วงศ์อินทร์อยู่ ผู้เชี่ยวชาญการปักซอยแบบไทยแผนกปักผ้า ศูนย์ศิลปาชีพบางไทร หนึ่งในวิทยากรที่มาให้ความรู้ครั้งนี้ รับหน้าที่ถ่ายทอดวิธีการปักซอยขั้นพื้นฐานให้แก่ผู้ร่วมกิจกรรม ซึ่งใช้อุปกรณ์ที่สามารถหาได้ทั่วไปอย่าง ผ้าฝ้าย ไหมสังเคราะห์สีต่างๆ สะดึง เข็มเย็บผ้า ด้ายและกระดาษแบบ ปกติไหมที่ใช้ในการปักจะมีทั้งไหมสังเคราะห์ และไหมน้อย (ไหมแท้ที่ได้จากตัวไหม) สำหรับผู้เริ่มต้นจะใช้ไหมสังเคราะห์ในการปัก โดยนำกระดาษแบบวางลงบนผ้าฝ้ายตามบริเวณที่ต้องการ จากนั้นใช้ด้ายเนากระดาษแบบกับผ้าฝ้ายไว้ด้วยกัน เพื่อป้องกันไม่ให้แบบขยับเขยื้อน จึงค่อยๆ เริ่มปักโดยใช้ฝีเข็มสั้นยาวไม่เกินครึ่งเซนติเมตร

 

                             พร้อมเล่าว่า ตนเองเป็นชาวบ้านที่ จ.สกลนคร ครอบครัวมีฐานะยากจน เมื่อคราวที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว และสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ เสด็จฯ แปรพระราชฐานไปประทับ ณ พระตำหนักภูพานราชนิเวศน์ จ.สกลนคร เพื่อทรงเยี่ยมเยียนราษฎรในพื้นที่ พระองค์ท่านทอดพระเนตรเห็นว่าพ่อแม่ของเรามีลูกเยอะ และไม่ได้เรียนหนังสือ จึงทรงชวนให้มาฝึกวิชาชีพที่สวนจิตรลดา ส่วนตัวชอบแผนกปักผ้า เพราะมีพื้นฐานถักโครเชต์มาก่อน และเมื่อได้ทดลองทำและเรียนรู้การปักซอยแบบโบราณก็ยิ่งรู้สึกชอบมากขึ้น และการปักผ้าไม่จำเป็นต้องมีพื้นฐาน แต่ต้องมีใจรักในงานของตัวเอง จึงจะทำได้ดี ต้องเป็นคนใจเย็น มีความอดทน และมีความพยายาม ที่สำคัญต้องมีความคิดสร้างสรรค์ หมั่นฝึกฝน และหาวิธีการใหม่ๆ ทดลองทำไปเรื่อยๆ เรียกว่าต้องกล้าคิด กล้าทำ ไม่ใช่เลียนแบบเขาอย่างเดียว สำหรับผลงานที่ภาคภูมิใจที่สุดในชีวิตคือ รูปนางลอยเป็นงานปักผ้าชิ้นใหญ่ขนาด 2 เมตรกว่า จัดแสดง ณ หอศิลป์สมเด็จพระนางเจ้าฯ  พระบรมราชินีนาถ เมื่อปี 2553 ใช้คนปักทั้งหมด 6 คน รวมระยะเวลาปีกว่าจึงจะปักเสร็จ

 

                             “ทุกวันนี้สำนึกในพระมหากรุณาธิคุณของพระองค์ท่าน ที่ทรงเมตตาต่อครอบครัว และดีใจที่ได้เป็นส่วนหนึ่งในการช่วยเผยแพร่ภูมิปัญญาให้แก่คนรุ่นหลังที่สนใจเรียนรู้งานปักผ้า เพื่อจะได้สืบทอดงานปักซอยแบบไทยที่สมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ ทรงฟื้นฟูและอนุรักษ์ไว้ให้คนไทยไม่ให้สูญหาย” ผู้เชี่ยวชาญการปักซอย กล่าวความรู้สึก  

สำหรับผู้สนใจสามารถเข้าร่วมกิจกรรมครั้งต่อไป ติดตามรายละเอียดกิจกรรมได้ที่ เฟซบุ๊ก www.facebook.com/qsmtthailand อินสตาแกรม @queensirikitmuseumoftextiles