ยาเม็ดคุมกำเนิดกับมะเร็งเต้านม | คมชัดลึก

 

            สวัสดีค่ะคุณหมอชัญวลี มีข้อสงสัยมาถามคุณหมอค่ะ คือหนูกินยาคุมกำเนิดมา 7 ปีได้แล้วค่ะ ไม่ได้กินเพื่อคุมกำเนิด แต่กินเพราะปวดท้องประจำเดือน มีคนแนะนำว่ากินยาคุมแล้วจะหาย พอกินมันก็หายปวดจริงๆ ค่ะ ประจำเดือนมาน้อยลงและมาตรงวัน ซึ่งดีมากเพราะทำให้เรารู้ว่าประจำเดือนจะมาวันไหน ทีนี้หนูก็กินเรื่อยมา จนคุณแม่บอกให้หยุดกินเพราะกลัวเป็นมะเร็งเต้านมค่ะ เคยลองหยุดไปเดือนหนึ่ง พอหยุดแล้วมันปวดท้องประจำเดือน ประจำเดือนก็มาไม่ตรง เลยไม่กล้าหยุดอีก หนูอยากถามคุณหมอว่า ถ้าหนูจะกินยาคุมกำเนิดต่อไปเรื่อย ๆ จะมีผลข้างเคียงอะไรบ้างคะ ตอนนี้หนูอายุ 34 โสดค่ะ

 

            ตอบ ยาเม็ดคุมกำเนิดเป็นวิธีคุมกำเนิดที่ฮิตที่สุดในบรรดาวิธีการคุมกำเนิดอื่นๆ ในประเทศไทย สามารถหาซื้อได้ตามร้านขายยาทั่วไป ผู้กินยาเม็ดคุมกำเนิดบางคนอาจจะไม่เข้าใจวิธีใช้ดีนัก บางคนกินแบบ 21 เม็ดโดยไม่หยุด ไม่มีประจำเดือน เกรงท้องจึงมาปรึกษาแพทย์, บางคนกินแผงแรกหลังมีเพศสัมพันธ์ ซึ่งไม่สามารถคุมกำเนิดได้, บางคนเกรงว่าจะเป็นมะเร็งเต้านม, บางคนกินไปเรื่อย ๆ 10-20 ปี มาฟังข้อเท็จจริงเกี่ยวกับเรื่องของยาเม็ดคุมกำเนิดที่ควรทราบนะค่ะ

 

            1.กลไกของการคุมกำเนิดคือระงับการตกไข่ ทำให้เยื่อบุโพรงมดลูกไม่เหมาะกับตัวอ่อน และทำให้มูกปากมดลูกเหนียวอสุจิไม่สามารถเข้าไปได้ แต่ยาไม่มีผลระยะยาว หากหยุดก็สามารถมีลูกได้

 

            2.หากกินยาเม็ดคุมกำเนิดเพื่อผลอย่างอื่นที่ไม่ใช่การคุมกำเนิด เช่น แก้ปวดประจำเดือน ปรับประจำเดือน รักษาสิว ควรปรึกษาแพทย์ เพราะอาจจะมีโรคซ่อนอยู่ที่เป็นสาเหตุที่ต้องรักษา

 

            3.ยาเม็ดคุมกำเนิดในเมืองไทยนั้นมีสองแบบ แบบหนึ่งมีฮอร์โมนโปรเจสเตอโรนตัวเดียว ใช้สำหรับคนให้นมบุตร แบบนี้ต้องกินทุกวัน มีประจำเดือนหรือไม่มีก็ให้กิน อีกแบบเป็นยาคุมที่มีฮอร์โมนสองชนิดคือเอสโทรเจนกับโปรเจสเตอโรน มีสองชนิด คือชนิด 21 เม็ดและ 28 เม็ด

 

            4.ประสิทธิภาพการคุมกำเนิดของยาเม็ดคุมกำเนิดร้อยละ 99 แต่ความเป็นจริงคือ ร้อยละ 92 เพราะมีการลืมกิน, กินไม่ถูกวิธี, มีอาการท้องเสียลดการดูดซึมยา, กินพร้อมกับยาที่มีปัญหาลดระดับยาคุมกำเนิดในกระแสเลือด เช่น ยาปฏิชีวนะ ยารักษาโรคชัก ยารักษาวัณโรค เป็นต้น

 

            5.กินยาเม็ดคุมกำเนิดถูกวิธี คือกินแผงแรกภายในวันที่ 5 ของประจำเดือน กินตรงเวลา ไม่กินพร้อมนมหรือแคลเซียม, ชนิดที่มี 21 เม็ด หมดแผงให้เว้น 7 วันจึงกินแผงต่อไป จะมีประจำเดือนช่วงเว้นยา ชนิด 28 เม็ดมีเม็ดแป้ง7 เม็ดเพื่อกันลืม กินแผงต่อแผงได้เลย ประจำเดือนจะมาตอนกินเม็ดแป้ง

 

            6.ยาเม็ดคุมกำเนิดมีฮอร์โมนเพศหญิง จึงเป็นข้อห้ามของคนที่เป็นมะเร็งเต้านมเพราะอาจทำให้โรคกำเริบ แต่ไม่ก่อให้เกิดมะเร็งเต้านมแม้กินนานๆ ข้อห้ามอื่นๆ ได้แก่ โรคหลอดเลือดอุดตัน, โรคตับ, ความดันโลหิตสูงและควบคุมไม่ได้, อายุมากกว่า35ปีและสูบบุหรี่, ตั้งครรภ์ ฯลฯ

 

            7.ไม่ควรกินยาเม็ดคุมกำเนิดเป็นเวลานานต่อเนื่องกันเกิน 5-10 ปี เนื่องจากฮอร์โมนเพศหญิงทำให้ช่องคลอด และปากมดลูกชุ่มชื้น มีโอกาสติดเชื้อรา และเชื้อไวรัส งานวิจัยพบว่าการกินยาคุมนาน 5-10 ปี มีความเสี่ยงต่อการติดเชื้อไวรัสเอชพีวี ซึ่งก่อมะเร็งปากมดลูก สูงขึ้นกว่าคนที่ไม่กิน ดังนั้นขณะกินยาเม็ดคุมกำเนิดควรตรวจภายในและตรวจหามะเร็งปากมดลูกเป็นประจำตามแพทย์แนะนำ