ครูอินเดียกับโรงเรียนสองล้อในสลัม | คมชัดลึก

 

           ทุกวัน อดิตยา กุมาร บัณฑิตด้านวิทยาศาสตร์ จะขี่จักรยานเก่าๆ เป็นระยะทางราว 64 กิโลเมตร ซ้อนหลังเป็นหนังสือหนักอึ้งและสัมภาระจำเป็นอีกส่วนหนึ่ง เพื่อนำความรู้ไปให้แก่เด็กๆ ในชุมชนแออัด ในเมืองลัคนาว รัฐอุตตรประเทศ ทางเหนือของอินเดีย หนึ่งในเมืองที่มีชุมชนด้อยโอกาสมากมายที่สุดของประเทศ โดยไม่คิดค่าเหนื่อย ได้ที่เหมาะตรงไหนก็จอดจักรยานตรงนั้น ก่อนเปิดห้องเรียนกลางแจ้งทันทีแก่เด็กๆ ที่ไม่เคยรู้ว่าห้องเรียนหน้าตาเป็นอย่างไร และไม่มีเหตุผลที่จะต้องไปโรงเรียน จนกระทั่งครูที่มาพร้อมกับพาหนะสองล้อมาเปิดโลกของพวกเขา

 

           กฎหมายสิทธิการศึกษาที่ผ่านความเห็นชอบเมื่อปี 2552 รับประกันว่า เด็กวัย 6-14 ปีจะได้เรียนหนังสือในโรงเรียนของรัฐ แต่ความเป็นจริง โรงเรียนมักเผชิญปัญหานักเรียนมากจนแออัด บ้างเด็กไม่สามารถเข้าถึงได้ หรือคุณภาพการเรียนการสอนแย่จนเด็กไม่อยากไปอีก ซึ่งความยากจนก็เป็นสาเหตุใหญ่ในประเทศที่มีแรงงานเด็กมากที่สุดในโลก

 

           ครูกุมาร ซึ่งไม่รู้อายุที่แท้จริงของตัวเองแต่คาดว่าน่าจะ 40 กลางๆ ทำโรงเรียนเคลื่อนที่บนรถสองล้อมาได้ราว 20 ปีแล้ว โดยไม่มีหลักสูตรตายตัวและไม่มีตำราเรียนมาตรฐาน นักเรียนส่วนใหญ่อายุไม่ถึง 10 ขวบและไม่รู้หนังสือเลย โดยมากสอนวิชาภาษาอังกฤษและคณิตศาสตร์ โดยมีเป้าหมายปูพื้นฐานให้แก่นักเรียนเผื่อมีโอกาสได้เข้าโรงเรียนปกติในวันหนึ่ง

 

           เหตุที่อุทิศตนให้แก่การศึกษาในสลัม คงเป็นเพราะรู้รสชาติดีของชีวิตเด็กด้อยโอกาส ครูกุมารเป็นลูกชายของแรงงานยากจนที่อยากให้ลูกชายช่วยทำงานหาเงินทันทีที่โตพอ แต่ลูกชายกลับหาทางเข้าเรียนในโรงเรียนของรัฐจนได้ และต้องหนีออกจากบ้านตอนเป็นวัยรุ่น เพราะพ่อแม่ยืนยันให้เลิกเรียนเพื่อมาทำงาน จากนั้น ใช้ชีวิตเร่รอนพักใหญ่ ก่อนพบกับครูคนหนึ่งที่มองเห็นแวว และช่วยสนับสนุนจนจบมหาวิทยาลัยด้านวิทยาศาสตร์

 

           กุมารตอบแทนด้วยการช่วยเตรียมการสอนให้ครูผู้อุปถัมภ์ และได้พบอาชีพของตนเองในกระบวนการนี้เอง ถึงอย่างนั้นไม่เคยมีความคิดที่จะเป็นครูอย่างเป็นกิจจะลักษณะ เพราะเชื่อว่าโรงเรียนสองล้อที่เข้าถึงเด็กราว 200 คนต่อวันของเขา สร้างความเปลี่ยนแปลงได้มากกว่า

 

           สำหรับรายได้ของครูกุมาร ส่วนหนึ่งมาจากการรับสอนพิเศษแก่นักเรียนแบบส่วนตัว แต่ส่วนใหญ่อยู่ได้ด้วยการบริจาค และหลับนอนตามถนนเหมือนกับลูกศิษย์ตัวเล็กส่วนมาก ซึ่งเจ้าตัวกล่าวว่า เป็นเรื่องคุ้นเคยดีและมีศิลปะในการเอาตัวรอดพอตัว แต่ก็ทำให้เมื่อ “ลิมคา” ผู้ผลิตเครื่องดื่มยักษ์ใหญ่และผู้ตีพิมพ์สถิติที่สุดของอินเดียเหมือนกับกินเนส บุ๊ค ออฟ เรคคอร์ดส ซึ่งยกย่องเกียรติของเขาเมื่อปีที่แล้วในฐานะผู้ประกอบอาชีพครูจักรยานนานที่สุด จึงต้องส่งประกาศนียบัตรไปยังคนรู้จักคนหนึ่งแทน เนื่องจากครูคนนี้ไม่มีที่อยู่แน่นอน