จีนกับรูปแบบใหม่การเซ็นเซอร์ข่าว | คมชัดลึก

 แต่ปรากฏการณ์ใหม่ที่เกิดขึ้นช่วงที่ทหารใช้กำลังเข้าสลายจลาจลเชื้อชาติระหว่างชาวฮั่นกับชาวอุยกูร์ในเมืองอุรุมชี เมืองเอกของเขตปกครองตนเองซินเกียง สะท้อนให้เห็นว่ารัฐบาลแดนมังกรได้ศึกษาบทเรียนความผิดพลาดครั้งใหญ่จากคราวล้อมปราบจลาจลเลือดที่ทิเบตเมื่อปีที่แล้ว จากนั้นได้แก้ไขความผิดพลาดเหล่านั้น ตามด้วยการพัฒนากลยุทธ์การปิดปากสื่อไม่ให้แพร่กระจายข่าวร้ายออกไปอย่างรวดเร็วและกว้างขวางราวไฟป่าเหมือนในอดีต

 จลาจลเชื้อชาติฮั่น-อุยกูร์ที่อุรุมชีจึงเป็นโอกาสอันดีที่รัฐบาลจะได้นำกลยุทธ์การประชาสัมพันธ์ที่ทันสมัยและผ่านการเจียระไนจนแหลมคมมาทดลองใช้เป็นครั้งแรก

 ระหว่างการประท้วงที่ทิเบตเมื่อปีที่แล้ว สิ่งแรกที่ทางการปักกิ่งรีบทำก่อนอะไรอื่นก็คือสั่งไล่นักข่าวต่างชาติให้พ้นจากพื้นที่นั้น คิดแค่ว่าถ้าไม่มีนักข่าวก็ไม่มีข่าว แต่ลืมคิดไปถึงคุณูปการใหญ่หลวงของโทรศัพท์มือถือและอินเทอร์เน็ตว่าสามารถแพร่ข่าวได้รวดเร็วยิ่งกว่า กว่าจะคิดได้ก็สายเกินการณ์ข่าวการประท้วงได้แพร่พระจายออกไปทั่วโลกแล้ว ส่วนใหญ่มักจะอ้างอิงแหล่งข่าวชาวบ้านหรือนักท่องเที่ยวผู้เห็นเหตุการณ์ ขณะที่สื่อกระแสหลักก็มุ่งโจมตีรัฐบาลว่าพยายามขัดขวางไม่ให้นักข่าวสามารถเดินทางเข้าพื้นที่ได้ ซึ่งเท่ากับปิดหูปิดตาประชาชนไม่ให้เข้าถึงข้อมูลข่าวสารที่ถูกต้อง นอกเหนือจากฟังแต่ข่าวโฆษณาชวนเชื่อของรัฐบาล

 พอมาถึงเหตุจลาจลเชื้อชาติฮั่น-อุยกูร์ในเมืองอุรุมชี สิ่งแรกที่ทางการทำก็คือสั่งปิดทวิตเตอร์ อันเป็นบริการเครือข่ายสังคมออนไลน์หรือเป็นเครื่องมือสื่อสารใหม่ระหว่างบุคคล-บุคคล-กลุ่มคนที่ทรงพลังและคนทั่วโลกคลั่งไคล้มากที่สุด ซึ่งเคยแสดงให้เห็นถึงพลังยิ่งใหญ่นี้มาแล้วระหว่างที่ชาวอิหร่านลุกฮือประท้วงการเลือกตั้งประธานาธิบดีเมื่อเร็วๆ นี้

  นอกจากนี้ ปักกิ่งก็รีบสั่งระงับการให้บริการเครือข่ายโทรศัพท์มือถือทันที ยิ่งกว่านั้น แทนที่จะไล่นักข่าวออกนอกพื้นที่เหมือนช่วงจลาจลที่ทิเบต ทางการกลับรีบพานักข่าวกลุ่มหนึ่งเดินทางไปยังเมืองอุรุมชีเพื่อดูสถานการณ์ที่เกิดขึ้นภายใต้การจัดการของรัฐ โดยพยายามไม่ให้นักข่าวรู้สึกว่าถูกจูงจมูกมากไป

 การกระทำเช่นนี้ ทำให้จีนได้รับคำชมว่าเปิดกว้างมากขึ้น และได้ผลมากพอที่จะตอบโต้ข่าวในแง่ลบตลอดการของนิวยอร์ก ไทม์ส

บุญรัตน์ อภิชาติไตรสรณ์