ครองสิทธิข้ามสื่อ | คมชัดลึก

               ประเด็นเรื่องการครองสิทธิข้ามสื่อ ปรากฏในร่างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ ในมาตรา 20 ว่า เจ้าของกิจการสื่อมวลชนต้องเป็นพลเมือง และพลเมืองไม่อาจเป็นเจ้าของกิจการหรือผู้ถือหุ้นสื่อมวลชน ไม่ว่าโดยทางตรงหรือทางอ้อม หลายกิจการในลักษณะที่อาจจะมีผลเป็นการครอบงำ ผูกขาดการนำเสนอข้อมูล ข่าวสาร หรือความคิดเห็นต่อสังคม หรือมีผลเป็นการขัดขวางเสรีภาพในการรับรู้ข้อมูลข่าวสาร หรือปิดกั้นการได้รับข้อมูลข่าวสารที่หลากหลายของประชาชน

               แปลว่าคนไทยที่มีสัญชาติไทย มีสิทธิ หน้าที่ และมีเสรีภาพภายใต้กฎหมายไทยเท่านั้น ที่เป็นเจ้าของ แต่ความเป็นเจ้าของนั้นมีองค์ประกอบสำคัญ คือ ต้องไม่เป็นเจ้าของหลายกิจการ ที่มีลักษณะอันอาจครอบงำ ผูกขาดข้อมูล ข่าวสารได้

               เมื่ออ่านทั้งหมด ตีความได้ว่า การเป็นเจ้าของหลายสื่อไม่ได้เป็นข้อห้าม หากไม่มีลักษณะครอบงำ ซึ่งโดยบริบทของสังคมปัจจุบัน การเป็นเจ้าของหลายสื่อ หรือข้ามสื่อ ไม่มีผลกระทบต่อทัศนคติ ความคิด ความเชื่อของผู้รับสารอย่างแน่นอน ด้วยความหลากหลายและทางเลือกที่มีมากขึ้น ยกเว้นสื่อการเมืองที่มีเป้าหมายเฉพาะ และผู้รับสารก็เป็นฝ่ายที่เลือกรับสารเหล่านั้นเองเพื่อตอบสนองความพึงพอใจของเขา

               กฎเกณฑ์เกี่ยวกับสื่อมวลชนในสังคมไทย เปลี่ยนไปตามกระแส เช่น เมื่อมีการพูดกันถึง เฮดสปีช ในห้วงระยะเวลาที่คนไทยสองกลุ่มตีกัน เฮดสปีช หรือประทุษวาจา ก็ถูกใส่ไว้ในรัฐธรรมนูญ เมื่อมีเสียงวิพากษ์วิจารณ์ ถึงการข้ามสื่อ หรือ cross media ownership ก็มีการบัญญัติไว้ในรัฐธรรมนูญและกฎหมายที่เกี่ยวข้อง เพราะกลัวว่าการเป็นเจ้าของข้ามสื่อหรือหลายสื่อจะเป็นผลในการครอบงำความคิด ทัศนคติของผู้รับสาร

               เรื่องเหล่านี้ ตรงกันข้ามกับต่างประเทศ ความกลัวเรื่องความเป็นเจ้าของข้ามชาติ หรือการเป็นเจ้าของหลายสื่อ แม้จะเคยมีกฎเกณฑ์นี้อยู่ แต่ก็มีการผ่อนปรนมากขึ้น เนื่องเพราะในประเทศที่มีการแข่งขันเสรี และระดับการศึกษาของประชากรที่มีมากขึ้น พวกเขาเชื่อว่า ผู้รับสารจะใช้วิจารณญาณเลือก และแยกแยะได้ว่า สารไหนที่เขาควรเชื่อหรือไม่ควรเชื่อ อย่างไร

               นิวส์ คอร์ปอเรชั่น ของรูเพิร์ด เมอร์ด็อค มีสำนักงานใหญ่อยู่ที่ประเทศออสเตรเลีย อาศัยช่องทางการผ่อนปรนกฎระเบียบการถือหุ้นของนักลงทุนต่างประเทศในสถานีโทรทัศน์สหรัฐได้เกิน 25% และการผ่อนปรนกฎระเบียบให้เจ้าของเครือข่ายโทรทัศน์ สามารถเพิ่มการเป็นเจ้าของสถานีโทรทัศน์ได้มากกว่า 12 แห่ง หรือ 25% ของตลาดผู้ชมทั่วสหรัฐอเมริกา เข้าถือครองเครือข่ายโทรทัศน์ ฟอกซ์ บรอดคาสติ้ง หลังการถือครองฟอกซ์ เมอร์ด็อค ได้อาศัยฟอกซ์ทีวี เป็นช่องทางในการช่วงชิงสิทธิ์การถ่ายทอดรายการโทรทัศน์สำคัญๆ ที่เคยผูกขาดโดยสถานีโทรทัศน์ยักษ์ใหญ่ 3 แห่งของสหรัฐ คือ ซีบีเอส เอบีซี และเอ็นบีซี

               นอกจากนั้นยังคืบคลานเข้าไปในสถานีโทรทัศน์ทั้ง 3 แห่งนั้น ด้วยการเข้าถือหุ้นส่วนน้อยในนิวเวิลด์ ดิ เวลอปเมนต์

               นิวส์ คอร์ป เป็นเจ้าของหนังสือพิมพ์ทั่วโลกกว่า 130 ฉบับ ธุรกิจโทรทัศน์ บริษัทฟอกซ์ บรอดคาสติ้ง บริษัททเวนตี้ เซ็นจูรีฟอกซ์ สตูดิโอ บริษัททเวนตี้ เซ็นจูรี เทเลวิชั่น และธุรกิจสิ่งพิมพ์อื่นๆ เช่น บริษัทฮาร์เปอร์ คอลลินส์ รวมทั้งบริษัทวอกซ์ ชั่นแนล บริษัทเอฟเอ็กซ์ เคเบิล บริษัทเอล คานัล ฟอกซ์ บริษัทชั่นแนล เซเวน ในออสเตรเลีย ในยุโรป นิวส์ คอร์ป ร่วมลงทุนก่อตั้งบริษัทบริติช สกาย บรอดคาสติ้ง บีสกายบีในอังกฤษ บริการรายการทีวี แบบคิดค่าบริการแข่งกับ บีบีซี ยังมีอิตาลี และเอเชีย ที่นิวส์ คอร์ป เข้าไปเป็นเจ้าของสื่อ

               เรื่องใหม่ๆ ที่เกิดขึ้นพร้อมๆ กับการเติบโตขยายตัวของสื่อ จากกิจการขนาดเล็กเป็นอุตสาหกรรม เช่น การเป็นเจ้าของข้ามสื่อ หรือหลายสื่อในขณะเดียวกัน เป็นเรื่องที่ไม่ต้องวิ่งตามให้เหนื่อยเปล่า

               คิดช้าๆ ดูให้รอบด้าน ก็จะเห็นความจริง