'ตัดเฮทสปีชปิดช่องลิดรอนสื่อ?' | คมชัดลึก

               กรรมาธิการยกร่างรัฐธรรมนูญ ยกวาระทบทวนร่างรัฐธรรมนูญที่ผ่านการพิจารณาไปแล้ว ประเด็น "การสื่อสารที่ก่อให้เกิดความเกลียดชัง หรือ เฮทสปีช" มาแทรกคิวพิจารณารายมาตราตามที่วางปฏิทินไว้แล้ว

               ประเด็นสำคัญ เป็นเพราะเสียงสะท้อน “คนวงการสื่อมวลชน” ที่กังวลบทบัญญัติที่กำหนดให้ การสื่อสารที่ก่อให้เกิดความเกลียดชังระหว่างคนในชาติหรือศาสนา หรือใช้ความรุนแรงระหว่างกัน เป็นประเด็นที่สามารถใช้ลิดรอนเสรีภาพผู้ประกอบวิชาชีพสื่อมวลชนได้ โดยไร้คำจำกัดความที่ชัดเจนว่า การสื่อสารที่ก่อให้เกิดความแตกแยก ความเกลียดชังนั้นมีรายละเอียดอย่างไร

               ถือเป็นการเปิดช่องกว้างขวางให้ “คนเจตนาไม่บริสุทธิ์” อ้างเป็นเหตุ ปิดปาก-หักปากกาสื่อมวลชนได้
       
               บทบัญญัติที่ “ผู้ประกอบวิชาชีพสื่อมวลชน” กังวล ถูกวางไว้ในร่างรัฐธรรมนูญ 3 ส่วนใหญ่ คือ ส่วนที่ว่าด้วยความเป็นพลเมืองและหน้าที่พลเมือง มาตรา (1/2/1)1, ส่วนที่ว่าด้วยสิทธิมนุษยชน มาตรา (1/2/2)14 และส่วนที่ว่าด้วยสิทธิและเสรีภาพของบุคคล มาตรา (1/2/2)20

               การพิจารณา กมธ.ยกร่างรัฐธรรมนูญ เลือกตัดบทบัญญัติเจ้าปัญหาใน มาตรา (1/2/2)20 เพียงมาตราเดียวเพราะเจาะจงไปที่การทำหน้าที่ของสื่อมวลชนโดยเฉพาะ ส่วนอีก 2 มาตรานั้น ไม่ตัด เพราะถือเป็นกติกากลางที่บังคับใช้กับคนไทย และคนต่างชาติทุกคนซึ่งอาศัยในราชอาณาจักรไทย ดังนั้น หากตัดบทบัญญัติที่ “สื่อมวลชน” กังวลในส่วนความเป็นพลเมืองและหน้าที่พลเมือง และส่วนสิทธิมนุษยชน ออกไปอาจเปิดช่องให้ใครก็ตามใช้เสรีภาพแสดงและเผยแพร่ความเห็นทำลายความรัก ความสามัคคีระหว่างคนในชาติได้
       
               ผลพิจารณามติเอกฉันท์ ให้ตัดบทบัญญัติที่ว่า “หรือเพื่อป้องกันไม่ให้เกิดความเกลียดชังกันระหว่างคนในชาติหรือศาสนา หรือการใช้ความรุนแรงระหว่างกัน” ในวรรคท้ายของมาตรา (1/2/2)20 ออก
         
               แต่ใช่ว่าประเด็นลิดรอนเสรีภาพสื่อมวลชนจะหายไป เพราะการควบคุมการใช้สิทธิแสดงความเห็นโดยการพูด การเขียน การพิมพ์ การโฆษณา หรือสื่อสารรูปแบบใหม่ เพื่อป้องกันไม่ให้เกิดความเกลียดชังหรือใช้ความรุนแรงระหว่างคนในชาติหรือศาสนา ยังคงไว้ใน ส่วนที่ว่าด้วยสิทธิมนุษยชน มาตรา (1/2/2)14 และเมื่อแปลความแล้วจะเป็นเงื่อนไขที่ให้ผู้มีเจตนาไม่บริสุทธิ์ใช้เป็นช่องทางฟ้องร้องสื่อมวลชนได้ เพราะส่วนที่ว่าด้วยสิทธิมนุษยชนนั้นบังคับใช้กับบุคคลทุกคน
       
               บทบัญญัติ เฮทสปีช ในรัฐธรรมนูญใหม่ แม้ผู้เสนอจะหวังดี เพื่อให้เป็นกลไกปฏิรูปสื่อมวลชน โดยวางกลไกให้สื่อมวลชนใช้เสรีภาพอย่างมีความรับผิดชอบ แต่ไม่มีคำนิยามหรือขอบเขตของเฮทสปีช ทำให้การใช้เสรีภาพในการทำหน้าที่ของสื่อมวลชนหลังจากที่รัฐธรรมนูญใหม่บังคับใช้ ต้องระวังให้ดี
      
               เพราะการทำหน้าที่ต้องเป็นไปภายใต้ข้อจำกัดที่มากขึ้น โดยเฉพาะความมีอคติของคนที่ไม่ชอบถูกตรวจสอบ