‘สเปิร์มปลาแซลมอน’ช่วยรักษ์โลก | คมชัดลึก

 

            ปลาแซลมอน สัตว์น้ำทรงคุณค่าทางเศรษฐกิจและธรรมชาติ ด้วยความที่เป็นปลาเนื้อดี อร่อย จึงมีการจับจำหน่ายกันเป็นจำนวนมหาศาลในแต่ละปี จนปริมาณปลาแซลมอนธรรมชาติร่อยหรอลงไปมากจึงเกิดการเพาะพันธุ์ปลาเนื้อดีสีส้มใสขึ้นมาจำหน่ายเพื่อการบริโภคภายในประเทศและส่งออก กลายเป็นปลาที่มีคุณค่าทางเศรษฐกิจระหว่างประเทศ

 

            ขณะเดียวกันปลาแซลมอนในธรรมชาติ ที่มีวงจรชีวิตแปลกและแตกต่างจากปลาทั่วไป เพราะเมื่อวัยอ่อนแซลมอนจะเติบโตในแหล่งน้ำจืดตามลำธารที่มีน้ำใส สะอาด ใกล้กับแหล่งต้นน้ำ ต่อเมื่อโตขึ้นสักหน่อยก็จะอพยพลงไปตามกระแสน้ำไปสู่ทะเลและใช้ชีวิตในทะเลจนถึงวัยเจริญพันธุ์ แซลมอนก็จะนำฝูงว่ายเข้ามายังปากอ่าวปรับตัวเข้ากับสภาพน้ำกร่อยสักพัก ก่อนที่จะมุมานะว่ายทวนแหล่งน้ำจืดไปยังลำธารที่พวกมันใช้ชีวิตอยู่เมื่อครั้งยังเป็นปลาวัยอ่อน

 

            ระหว่างทาง ฝูงแซลมอนที่อุดมสมบูรณ์ไปด้วยไขมันและโปรตีน จากการสะสมพลังงานในท้องทะเล ก็กลายเป็นเหยื่อให้แก่นักล่าชนิดต่างๆ ทั้งหมี สุนัขป่า แม้แต่นกอินทรี เมื่อถึงแหล่งขยายพันธุ์ แซลมอนพ่อแม่พันธุ์ก็จะปฏิบัติหน้าที่อย่างแข็งขัน จนใช้พลังงานที่สะสมมาจนหมดและตายไปในที่สุด ร่างกายก็เน่าเปื่อยกลายเป็นปุ๋ยคืนกลับไปยังสายน้ำ นับเป็นวงจรเช่นนี้ทุกปีไป

 

            แต่นอกจากคุณประโยชน์ต่อธรรมชาติและเศรษฐกิจดังที่เป็นอยู่แล้วนั้น ยังมีการค้นพบด้วยว่าแซลมอนยังมีส่วนช่วยรักษ์โลกได้อย่างสำคัญ จากการใช้ "เชื้ออสุจิ" จากปลาแซลมอนตัวผู้ในการสกัด และ แปรรูปธาตุ แรร์ เอิร์ธ (Rare Earth : REEs) เช่น สแกนเดียม (scandium) และแลนทานัม (Lanthanum) ที่ใช้อยู่ในแผงวงจรอิเล็กทรอนิกส์ในสมาร์ทโฟน ซึ่งเป็นธาตุที่หายากมาก ทั้งยังมีราคาแพงมหาศาล กลับออกมาจากแผงวงจรอิเล็กทรอนิกส์เหล่านั้นในกระบวนการรีไซเคิลสมาร์ทโฟน

 

            การใช้ประโยชน์จากปลาแซลมอนรูปแบบใหม่นี้  เป็นผลงานการวิจัยของนายโยชิฮิโอะ ทากาฮาชิ ที่นำทีมวิจัยของมหาวิทยาลัยโตเกียว คิดค้นวิธีการใช้สเปิร์มของปลาแซลมอนมาทำหน้าที่เป็นถุงมือจับธาตุแรร์เอิร์ธ เหล่านี้ โดยนักวิจัยพบว่า REEs จำนวนหนึ่งจะยึดเกาะกับผนังเซลล์แบคทีเรียที่เติบโตอยู่ในแหล่งที่มีฟอสเฟตสูง ทำให้การสกัดธาตุแรร์ เอิร์ธ กลับออกมาเป็นไปได้ง่าย

 

            การใช้สเปิร์มของปลาแซลมอนนั้นเนื่องจากมีราคาถูก เสถียร และไม่ละลายน้ำ การนำมาใช้จะต้องนำเอาสเปิร์มของแซลมอนไปผ่านกระบวนการแช่แข็งเสียก่อนจึงนำมาใช้ได้ ซึ่งเมื่อพิจารณาจากการที่สเปิร์มปลาแซลมอนเป็นของเหลือทิ้งจากโรงงานแปรรูปปลา ที่แทบจะไม่มีต้นทุน และนำมาใช้ประโยชน์ในการรีไซเคิลธาตุหายาก ราคาแพง ในสมาร์ทโฟนแล้วนั้น ถือได้ว่า แซลมอนเพิ่มมูลค่าของตัวเองในมุมของคนรักษ์สิ่งแวดล้อมได้อีกมากมหาศาล