ข่าว

ศาลรัฐธรรมนูญใหม่'ใหญ่'ขึ้น?

ศาลรัฐธรรมนูญใหม่'ใหญ่'ขึ้น?

21 ม.ค. 2558

ศาลรัฐธรรมนูญใหม่'ใหญ่'ขึ้น? : มอนิเตอร์รัฐธรรมนูญ โดยสำนักข่าวเนชั่น

               สงสัยกันมานานว่า "ศาลรัฐธรรมนูญ" ตามรูปแบบใหม่จะมีลักษณะไหน สุดท้ายจากการพิจารณาที่ผ่านความเห็นของกรรมาธิการยกร่างรัฐธรรมนูญ เห็นได้ว่า บรรดาผู้ร่างรัฐธรรมนูญยังคงพอใจรูปแบบของศาลรัฐธรรมนูญแบบเดิม เพียงแต่จะเพิ่มเติมความหลากหลาย และแน่นอนว่า เพื่อตอบสนองเรื่องอำนาจที่มีด้วย

               ศาลรัฐธรรมนูญในรูปแบบใหม่ จะคงรูปแบบองค์คณะประจำจำนวน 9 คน ตามเดิม แม้ว่าก่อนหน้านี้จะมีข้อเสนอว่า อาจจะไม่ให้มีองค์คณะประจำ หรืออาจต้องเพิ่มองค์คณะให้มากขึ้นเพื่อความรอบคอบในการตัดสินอรรถคดี แต่สุดท้ายก็ตกไป

               ตุลาการทั้ง 9 คน จะมาจาก 1.ที่ประชุมใหญ่ศาลฎีกา 2 คน (ลดลงจากเดิมที่รัฐธรรมนูญ 50 กำหนดให้มี 3 คน) 2.ตุลาการศาลปกครอง 2 คน  3.ผู้ทรงคุณวุฒิด้านนิติศาสตร์ 3 คน (เพิ่มจากรัฐธรรมนูญ 50 ที่เดิมให้มี 2 คน)  โดยหนึ่งในนั้นต้องเป็นผู้เชี่ยวชาญด้านกฎหมายมหาชน และ 4.ผู้ทรงคุณวุฒิด้านรัฐศาสตร์ รัฐประศาสนศาสตร์ หรือการบริหารราชการแผ่นดิน ที่ไม่ได้มาจากองค์กรภาครัฐ 2 คน

               ส่วนกรรมการสรรหาก็เพิ่มความหลากหลายมากยิ่งขึ้น จากเดิมที่มีประธานศาลฎีกา ประธานศาลปกครองสูงสุด ประธานสภาผู้แทนราษฎร ผู้นำฝ่ายค้าน และประธานองค์กรอิสระ 

               แต่ครั้งนี้ตัดประธานองค์กรอิสระที่จะเลือกกันเองเหลือ 1 คน  และเพิ่มสัดส่วนนักวิชาการ ทั้งทางรัฐศาสตร์ และนิติศาสตร์ อีกถึง 4 คน ส่วนของประธานศาล ทั้งศาลฎีกาและศาลปกครองสูงสุด ก็ให้เป็นหน้าที่ของที่ประชุมใหญ่ศาล ศาลละ 2 คน แทน นอกจากนี้ยังเหลือที่ยังพิจารณาไม่เรียบร้อยคือ ผู้แทนที่คัดเลือกโดย ส.ว.จากสมัชชาคุณธรรม หรือ สมัชชาพลเมืองอีก 3 คน

               กรรมาธิการยกร่างฯ ให้เหตุผลว่า ต้องการเพิ่มความหลากหลาย เช่น ผู้เชี่ยวชาญเรื่องกฎหมายมหาชน เพราะคดีของศาลรัฐธรรมนูญเป็นคดีเกี่ยวกับกฎหมายมหาชน ส่วนการเพิ่มให้มีผู้เชี่ยวชาญจากองค์กรที่ไม่ใช่ภาครัฐ ก็เพื่อให้มีองค์ความรู้เกี่ยวกับภาคประชาสังคมด้วย

               อย่างไรก็ตาม อำนาจหน้าที่เราจะเห็นได้ว่าเพิ่มมากขึ้น เพราะลำพังอำนาจเดิมอย่างการพิจารณาข้อกฎหมาย คุณสมบัติผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง ตีความขอบเขตอำนาจศาล ยุบพรรค ฯลฯ ก็เยอะอยู่แล้ว

               ยังมีอำนาจที่เพิ่งเพิ่มเข้ามาใหม่อย่าง "มาตรา 7" ที่เพิ่มเติมเรื่องการวินิจฉัยว่า การกระทำใดที่ไม่เป็นไปตามประเพณีปกครองระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข และอำนาจที่เตรียมเพิ่มให้ อย่างการวินิจฉัยว่ากระบวนการแก้ไขรัฐธรรมนูญที่จะเกิดขึ้นในอนาคตว่าเป็นไปตามขั้นตอนหรือไม่

               เรียกได้ว่า นอกจากรูปแบบที่แทบจะไม่เปลี่ยนแล้ว ยังมีอำนาจที่มากขึ้น  แปลว่า ที่ผ่านมาทำงานได้เข้าตา ทำให้ศาลรัฐธรรมนูญใหม่ "ใหญ่" ขึ้น