ยกเลิกโทษ'ยุบพรรค'ขยายความผิดสู่'บุคคล'? | คมชัดลึก

             ผ่านวันที่สองของการพิจารณา ประเด็นที่น่าสนใจอยู่ที่การตัดบทบัญญัติเรื่องการยุบพรรคจากการกระทำล้มล้างการปกครองในระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข

              มาตรานี้กรรมาธิการกำหนดไว้ว่า “บุคคลจะใช้สิทธิและเสรีภาพในลักษณะที่อาจก่อให้เกิดการล้มล้างการปกครองในระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุขตามรัฐธรรมนูญนี้ หรือให้ได้มาซึ่งอำนาจในการปกครองประเทศโดยวิธีการซึ่งมิได้เป็นไปตามวิถีทางที่บัญญัติไว้ในรัฐธรรมนูญนี้ มิได้”

              ขณะที่วรรคสอง ระบุว่า “ในกรณีที่บุคคลใดกระทำการตามวรรคหนึ่ง ผู้พบเห็นการกระทำดังกล่าวย่อมมีสิทธิร้องขอให้ศาลรัฐธรรมนูญวินิจฉัยชี้ขาดได้ ในการนี้ศาลรัฐธรรมนูญมีอำนาจสั่งให้เลิกการกระทำดังกล่าว และสั่งการอื่นได้ ทั้งนี้ตามพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยศาลรัฐธรรมนูญและวิธีการพิจารณาของศาลรัฐธรรมนูญ แต่การใช้สิทธิเช่นว่านี้ไม่กระทบกระเทือนการดำเนินคดีอาญาต่อผู้กระทำดังกล่าว” 

              อย่างไรก็ตาม หากดูฉบับก่อนๆ หน้านี้บัญญัติให้พรรคที่กระทำการดังกล่าวมีโทษถึงยุบพรรคการเมือง และเคยมีการฟ้องร้องจนถึงขั้นยุบพรรคมาแล้วจากมาตราและข้อความที่ใกล้เคียงกัน กล่าวคือ พรรค "ไทยรักไทย" ที่ถูกยุบจากข้อกล่าวหาเป็นปฏิปักษ์ต่อการปกครองในระบอบประชาธิปไตย

              ในขณะที่ตามรัฐธรรมนูญปี 2550 ที่เป็นต้นร่างนี้ แม้จะยังไม่เคยยุบพรรคจากกรณีดังกล่าว แต่ก็ถูกหยิบมาเป็นเครื่องมือทางการเมือง โดยพรรคการเมืองสองพรรคใหญ่ต่างก็ฟ้องร้องกันเป็นหางว่าว

              โดยอนุกรรมาธิการยกร่างบทบัญญัติรายมาตรา ให้เหตุผลว่า การยุบพรรคถือเป็นหลักการที่ไม่ถูกต้อง ไม่ก่อให้เกิดการพัฒนา อีกทั้งเป็นประเด็นที่ทำให้เกิดความขัดแย้งของฝ่ายต่างๆ ที่รุนแรง

              อย่างไรก็ตาม ยังมีมุมที่แฝงเร้นอยู่เช่นกัน เพราะการเขียนเช่นนี้มีเจตนาให้การบังคับไม่จำกัดอยู่เฉพาะพรรคการเมืองเท่านั้น หากแต่ยังขยายผลไปยังปัจเจกบุคคลด้วย

              แน่นอนว่า ในการอภิปรายก็มีการพูดถึงเรื่องนี้ โดยเฉพาะการตีความให้ครอบคลุมถึงตัวบุคคล โดยยกตัวอย่างการแสดงความเห็นของนักวิชาการบางคน ที่มองว่าจะเข้าข่ายการล้มล้างการปกครองบ้าง นอกจากนี้ยังเห็นว่า ศาลรัฐธรรมนูญควรกำหนดว่า สามารถกำหนดโทษเพื่อสั่งให้ยุติการกระทำได้ ซึ่งทั้งสองประเด็นถูก แต่ให้ไปเขียนในกฎหมายลูก

              แต่ที่ต้องระวังคือ จะตีความและนิยามอย่างไรว่า การกระทำใดเป็นการล้มล้างการปกครอง หรือการกระทำใดที่เป็นการใช้เสรีภาพในการพูด เขียน โฆษณา ซึ่งเป็นสิทธิเสรีภาพขั้นพื้นฐานของบุคคล 

              การเขียนเช่นนี้ หากเป็นการเข้าใจว่า การยุบพรรคไม่ใช่ทางออกก็เป็นเรื่องที่เหมาะสม แต่หากมีวาระซ่อนเร้นเพื่อขยายความรับผิด โดยก้าวเข้าไปในอาณาเขตของสิทธิเสรีภาพส่วนบุคคลในอนาคต เช่นนี้ก็ย่อมสะท้อนสภาวะความเป็นประชาธิปไตยของร่างรัฐธรรมนูญได้เป็นอย่างดี.!