ระบบผู้แทนที่ดีและผู้นำการเมืองที่ดี | คมชัดลึก

                ประเด็นทางการเมือง ที่ถูกกำหนดไว้เป็นบทบัญญัติของรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ ส่วนสำคัญสุด คือ ภาคที่ว่าด้วยผู้นำการเมืองที่ดี และสถาบันการเมือง โฟกัสให้ชัดคือ การกำหนดระบบที่ได้มาซึ่งผู้แทนและผู้นำทางการเมืองที่ดี เพื่ออุดรอยรั่วที่เป็นสาเหตุของวิกฤติการเมืองที่ผ่านมาหลายยุค หลายสมัย

                ในประเด็นที่กล่าว หากยึดในกรอบของรัฐธรรมนูญ (ฉบับชั่วคราว) 2557 มาตรา 35 ที่ระบุว่า ต้องมีกลไกที่มีประสิทธิภาพในการป้องกัน ตรวจสอบ กำกับให้การใช้อำนาจรัฐเป็นไปพื่อประโยชน์ส่วนรวมของชาติและประชาชน รวมถึงผู้ที่ปฏิบัติหน้าที่ โดยเฉพาะผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง ต้องถูกการันตีว่าเป็นคนดี ไม่ต้องคดีทุจริต หรือมีความประพฤติมิชอบ ไม่เคยทุจริตการเลือกตั้ง ก่อนมาทำหน้าที่ตำแหน่งสำคัญหรือเข้าสู่ระบบการเมืองไทยภายใต้รัฐธรรมนูญฉบับใหม่
 
                ข้อกำหนดเท่านั้น “บวรศักดิ์ อุวรรณโณ ประธาน กมธ.ยกร่างรัฐธรรมนูญ” ย้ำชัดว่า ไม่เพียงพอ!

                ในแง่มุมสำคัญ “เจษฎ์ โทณะวณิก” กรรมาธิการยกร่างรัฐธรรมนูญ ขยายความไว้ว่า ผู้แทนและผู้นำทางการเมืองที่ดี ถือเป็นบทบัญญัติที่เป็นนามธรรม เพราะว่าคำว่า “คนดี” ตามความหมาย คือ คนที่มีความรับผิดชอบ รู้หน้าที่ มีจริยธรรม เมื่อเข้ามาทำหน้าที่แล้วต้องรับผิดชอบ หากบริหารงานหรือทำความผิดต้องยอมรับผิด แต่หากกระทำหรือทำหน้าที่ได้อย่างถูกต้อง ถือเป็นการทำหน้าที่ไม่ใช่ถือเป็นความดีความชอบ นอกจากนั้นแล้วการปฏิบัติหน้าที่ต้องทำเพื่อประชาชนทุกคนในประเทศ ไม่ใช่เฉพาะกลุ่มใดกลุ่มหนึ่ง หรือบางพรรคบางพวก ดังนั้น ระบบที่จะได้คนดี เข้าสู่ระบบการเมืองส่วนสำคัญหลักคือ พรรคการเมือง หมายถึงระบบพรรคการเมืองต้องถือเป็นส่วนของกลุ่มที่มีอุดมการณ์ร่วมกัน ไม่ใช่เป็นที่อยู่ของพวกนายทุน หรือผู้ที่ต้องเข้ามาแสวงหาประโยชน์ในทางการเมือง

                ดังนั้น ฐานคิดสำคัญของการเขียนบทบัญญัติในมาตราที่ว่าด้วย ผู้แทนที่ดีและผู้นำทางการเมืองที่ดีนั้น คือการคำนึงถึงแนวทางระยะยาวที่ตอบโจทย์ปฏิรูป เพื่อให้เกิดประสิทธิภาพอย่างยั่งยืน

                ส่วนมาตรการป้องกันคนไม่ดีเข้าสู่สภาและส่งเสริมคนดีเข้าสู่ระบบการเมือง ตามข้อเสนอ ที่ให้ผู้สมัครรับเลือกตั้งยื่นแสดงหลักฐานการเสียภาษีย้อนหลัง 5 ปีนับแต่วันที่สมัครรับเลือกตั้ง แต่ “ทีมทำเรื่องระบบผู้แทนที่ดี” มองว่าไม่รัดกุม เพียงพอ จึงได้เสนอให้ผู้สมัครรับเลือกตั้งยื่นแสดงรายการบัญชีทรัพย์สินและหนี้สินต่อผู้จัดการเลือกตั้ง ทั้งนี้ ข้อเสนอที่ว่ายังถูกตั้งคำถามถึงประสิทธิภาพตรวจสอบ ภายใต้ระยะเวลาที่จำกัด

                ในท้ายนี้ “ดร.เจษฎ์" ยอมรับตรงๆ ว่า “การเขียนมาตรการเพื่อให้นักการเมืองที่ดีสู่ระบบการเมืองในรัฐธรรมนูญใหม่ไม่ใช่เรื่องง่าย เพราะทั้งหมด คือสิ่งที่เป็นนามธรรม แต่ต้องเขียนให้ได้”