หนึ่งปีฝ่ายค้านบังกลาเทศ หลังไม่เอาเลือกตั้ง | คมชัดลึก

       

                           หนึ่งปีผ่านมาแล้วนับจากที่บังกลาเทศ ประเทศที่มีประชากรมากเป็นอันดับ 8 ของโลก จัดการเลือกตั้งที่ถูกประณามว่าเป็นแค่ปาหี่ ถูกฝ่ายค้านหลักและเล็ก นำโดยพรรคชาตินิยมบังกลาเทศ (บีเอ็นพี) และพันธมิตรอิสลามนิยม คว่ำบาตร และพยายามขัดขวางจนเกิดความวุ่นวายปั่นป่วนไปทั่ว ทั้งด้วยการผละงานและการประท้วงตามท้องถิ่น ก่อนถึงวันเปิดหีบ 5 มกราคม 2557 ที่สุดพรรคสันนิบาตอวามี ภายใต้นายกรัฐมนตรีหญิงชีค ฮาสินา ก็ลอยลำเข้าสภา เพราะพรรคฝ่ายค้าน 20 พรรคไม่ร่วมสังฆกรรม เพราะเชื่อว่าจะถูกโกง 

 

                           นางคาเลดา เซีย ผู้นำพรรคบีเอ็นพี ปฏิเสธร่วมเลือกตั้ง เมื่อนางฮาสินา คู่ปรับการเมืองตลอดกาล ปฏิเสธจัดการเลือกตั้งภายใต้รัฐบาลรักษาการที่เป็นกลาง เหมือนกับที่เคยกระทำมาในการเลือกตั้งครั้งก่อน   

 

                           แต่เมื่อเวลาล่วงเลยมานับปี นักวิเคราะห์การเมืองลงความเห็นว่า บรรดาพรรคการเมืองฝ่ายค้านเหล่านั้นส่วนใหญ่หมดพิษสง ขณะที่รัฐบาลนานาประเทศ อย่างสหรัฐอเมริกา ซึ่งเคยเรียกร้องให้นายกรัฐมนตรีชีค ฮาสินา จัดการเลือกตั้งใหม่แบบมีหลายพรรคเข้าร่วมและเชื่อถือได้ ก็ดูเหมือนเงียบเสียงไปแล้ว 

 

                           ขณะเดียวกันการคว่ำบาตรที่น่าจะทำให้ชัยชนะของนางฮาสินาแปดเปื้อน ไม่ได้เป็นปัญหาสำหรับนายกรัฐมนตรีหญิง แต่ในทัศนะของนักรัฐศาสตร์บังกลาเทศในกรุงธากาอย่าง นายอาทัวร์ เราะห์มาน คือประชาธิปไตยกำลังนอนพะงาบๆ พรรครัฐบาลกำลังวางแผนจะเข้าสู่ขั้นตอนต่อไป คือมุ่งปิดบัญชีพรรคฝ่ายค้าน และปกครองโดยพรรคเดียว  

 

                           ก่อนหน้าเลือกตั้งต้นปีที่แล้ว กระแสสนับสนุนพรรคสันนิบาตอวามี ซึ่งอยู่ในอำนาจมาตั้งแต่โค่นนางคาเลดา เซีย ในการเลือกตั้งเมื่อปี 2551 ลดลงฮวบฮาบ และผลสำรวจชี้ว่า พรรคบีเอ็นพีน่าจะชนะเลือกตั้งหากการเลือกตั้งจัดอย่างบริสุทธิ์ยุติธรรม 

 

                           บังกลาเทศจมอยู่ในวังวนความรุนแรงทางการเมือง กลุ่มอิสลามนิยมออกมาประท้วงการตัดสินประหารชีวิตผู้นำของพวกเขา ฐานเข่นฆ่าผู้คนในสงครามเรียกร้องเอกราชจากปากีสถาน ขณะที่พรรคบีเอ็นพีจัดประท้วงใหญ่ต่อต้านรัฐบาลเป็นระยะ จนทำให้เหตุรุนแรงทางการเมืองในปี 2556 มีผู้เสียชีวิตมากกว่า 500 คน ถือเป็นปีนองเลือดที่สุดนับจากบังกลาเทศแยกตัวจากปากีสถาน 

 

                           นางคาเลดา เซีย ผู้นำฝ่ายค้าน ถูกกักบริเวณในบ้านตั้งแต่ก่อนเลือกตั้ง และแม้เธอได้รับการปล่อยตัวหลังเลือกตั้ง ก็ต้องออกมาต่อสู้กับข้อหาทุจริตหลายข้อหาที่อาจทำให้เธอต้องติดคุก 

 

                           นายมูบาชาร์ ฮาซาน ผู้เชี่ยวชาญการเมืองบังกลาเทศ มหาวิทยาลัยกริฟฟิธ ในออสเตรเลีย กล่าวว่า ในแง่การต่อสู้ทางการเมือง พรรคบีเอ็นพีพลาดมหันต์ที่เลิกราการประท้วงต่อต้านรัฐบาลหลังการเลือกตั้ง เพราะเปิดโอกาสให้พรรครัฐบาลฉวยจังหวะเปิดความอ่อนแอของฝ่ายตรงข้าม

 

                           นายเราะห์มาน กล่าวว่า การปกครองแบบกฎเหล็กของรัฐบาล สะท้อนคะแนนนิยมที่ตกต่ำลง ท่ามกลางเรื่องอื้อฉาวทุจริตในประเทศที่ประชากร 1 ใน 3 จาก 160 ล้านคน มีรายได้ต่ำกว่าเส้นยากจน แต่พรรคบีเอ็นพี ไม่ได้นำเสนอตัวเองเป็นทางเลือกในยามที่ประชาชนกำลังผิดหวังได้ อย่างไรก็ดี สาเหตุส่วนหนึ่งอาจเป็นเพราะการกวาดล้างที่ทำให้นักเคลื่อนไหวหลายร้อยคนถูกดำเนินคดีเกี่ยวกับเหตุรุนแรงก่อนหน้าเลือกตั้ง ขณะเจ้าหน้าที่พรรคบีเอ็นพี หายสาบสูญไปจำนวนหนึ่ง

 

                           รัฐบาลปฏิเสธเกี่ยวข้องกับเรื่องนี้ แต่กลุ่มสิทธิมนุษยชนอ้างว่าเป็นผลงานของกองกำลังความมั่นคง และตามคำสั่งของนายใหญ่ทางการเมือง เกรงกันว่าพวกเขาอาจถูกสังหารหรือถูกกักขังโดยปราศจากการพิจารณาคดี 

 

                           เฉพาะนายฟาคห์รุล อิสลาม อาลัมกีร์ รองหัวหน้าพรรคบีเอ็นพีคนเดียว เจอคดีเกี่ยวข้องกับความรุนแรงตั้งแต่วางระเบิดถึงทำลายทรัพย์สิน 68 คดี ตัวเขาและเพื่อนร่วมงานอีกหลายคนหมดเวลาส่วนใหญ่ไปกับการขึ้นศาลเพื่อขอประกันตัว 

 

                           นางเซียเรียกร้องอีกครั้งเมื่อสัปดาห์ที่แล้ว ให้จัดการเลือกตั้งใหม่ภายใต้รัฐบาลเป็นกลาง เพื่อความเป็นธรรมกับทุกฝ่าย ขณะประณามรัฐบาลว่าฆาตกรรมประชาธิปไตย 

 

                           หลังการเลือกตั้ง กระทรวงต่างประเทศสหรัฐเรียกร้องให้จัดการเลือกตั้งใหม่ที่ให้ประชาชนได้สะท้อนเจตนารมณ์ที่เชื่อถือได้ ขณะนายบัน คี มุน เลขาธิการสหประชาชาติ ก็เรียกร้องเช่นกันให้สร้างกระบวนการทางการเมืองแบบมีส่วนร่วม ทำให้เมื่อราวหนึ่งปีที่แล้ว พรรคของนางฮาสินาพูดเป็นนัยว่า การเลือกตั้งใหม่อาจเป็นไปได้ แต่เมื่อสัปดาห์ที่แล้ว พวกเขาประกาศว่ารัฐบาลนี้จะอยู่จนครบวาระ 5 ปี  

 

                           นักสังเกตการณ์บางส่วนเชื่อว่า ต่อให้พรรคฝ่ายค้านเดี้ยงแล้ว แต่ปัญหาต่างๆ กำลังก่อตัว รัฐบาลจะเผชิญความยุ่งยากในปีนี้ 

 

                           นายชาห์ดีน มาลิก อธิการบดีมหาวิทยาลัยเอกชน บรัค ในกรุงธากา กล่าวว่า เมื่อรัฐละทิ้งกฎหมายและใช้กลไกรัฐอย่างไม่ไว้หน้า ก็เป็นเรื่องยากที่กลุ่มการเมืองใดจะลุกขึ้นมาต่อต้านอย่างแข็งขัน แต่ลึกๆ รัฐบาลมีความหวาดวิตก เพราะแม้ปกครองประเทศค่อนข้างราบรื่นนับจากเลือกตั้ง แต่ก็ไม่ได้ช่วยเพิ่มความชอบธรรมขึ้นมาแต่อย่างใด