3.สถานการณ์ความมั่นคงตะวันออกกลางปี2558 | คมชัดลึก

               เป็นปีที่สิบติดต่อกันแล้ว ที่ช่วงปลายปีต่อต้นปี จะมีการนำเสนอบทความสี่ตอน วิเคราะห์คาดการณ์แนวโน้มของโลกในปีหน้า แบ่งออกเป็นภูมิภาคอาเซียน เอเชีย ตะวันออกกลาง และยุโรป โดยบทความชิ้นนี้จะเป็นตอนที่สาม โดยประเมินสถานการณ์ด้านความมั่นคงของภูมิภาคตะวันออกกลางในปี 2558               อาหรับสปริงผ่านไปสามปี ถึงวันนี้พิสูจน์ชัดแล้วว่าไม่มีอะไรดีขึ้นในตะวันออกกลาง แถมยังเปิดกล่องแห่งความยุ่งยาก ปล่อยให้กลุ่มก่อการร้ายที่น่ากลัวที่สุดในรอบสิบปีแผ่อิทธิพลไม่เพียงแต่ในภูมิภาค แต่ไปทั่วโลกอย่างน้อยก็แนวคิด ขณะที่ฝ่ายเผด็จการซ่อนรูปก็ไม่เพียงแต่ยังรักษาสถานะไว้ได้ในหลายที่ บางแห่งยังยึดคืนจากฝ่ายประชาธิปไตยได้อีกด้วยข้ออ้างนานา ดังนั้นปีหน้าของเอเชียตะวันตกจึงยังเป็นปีที่ยังหาสันติภาพไม่ได้อีกเช่นเคย

               ความพยายามของชาติตะวันตกและพันธมิตรในการหยุดรั้งความคืบหน้าบ้าเลือดของกลุ่มเพชฌฆาตไอซิส ในอิรักนั้น อาจทำให้ชาติที่ถูกแบ่งไปแล้วเป็นสามส่วนทางพฤตินัยนี้คงอยู่ในสภาพระส่ำระสายต่อไปอีกปี อิรักจะเต็มไปด้วยการสู้รบและการก่อการร้าย แต่ก็ทำให้อำนาจของเคอร์ดิสถานและกลุ่มชีอะห์ แข็งแกร่งขึ้นในภาคเหนือและภาคใต้ของอิรัก ตามลำดับ สภาพการณ์นี้จะไม่มีทางเปลี่ยนไปในทางการรวมกันได้ ไม่ว่ากลุ่มไอซิสจะรอดพ้นปี 58 ไปได้หรือไม่ สำหรับไอซิสเองนั้น ถ้านานาชาติเอาจริงและเพื่อนบ้านอิรักไม่ปากว่าตาขยิบในเรื่องผลประโยชน์เฉพาะของตนเอง บอกตรงๆ ว่ารอดยาก แต่น่าเสียดายที่มีโอกาสไม่น้อยที่สองประการนี้ยังตกลงกันได้ไม่กระจ่าง ไอซิสจึงยังอาจรอดอยู่ต่อไป ขณะที่สิ่งที่น่ากลัวกว่าขีดความสามารถในการปฏิบัติการ ซึ่งก็คือการแพร่กระจายอุดมการณ์แบบไอซิส กำลังเป็นผล เราจะได้เห็นเหตุการณ์สะเทือนขวัญจากกลุ่มโพ้นทะเลที่อ้างอุดมการณ์กาหลิบบ่อยครั้งในปีที่จะถึง

               ระบอบอัสสาดในซีเรียก็รอดเช่นกัน เพราะไม่มีใครช่วยกลุ่มต่อต้านรบรัฐบาลจริง ด้วยตระหนักว่า กลุ่มต่อต้านจำนวนมากก็เป็นพวกกระหายเลือดคลั่งศาสนา วันเดือนที่ผ่านไปรัฐบาลดามัสกัสจะเล่นเกมการเมืองได้เชี่ยวชาญขึ้น พวกเขาไม่ปะทะตรงๆ กับตะวันตก แต่จะผ่อนปรน พยายามหาจุดร่วมกันให้ได้ ความสัมพันธ์ที่น่าจะดีขึ้นระหว่างอิหร่านกับสหรัฐ จะช่วยรักษาอำนาจอัสสาดได้ ขณะที่ในปี 58 อาจะจะมีความตกลงเป็นรูปธรรมบ้างระหว่างรัฐบาลเตหะรานกับวอชิงตัน

               อียิปต์จะค่อยๆ มีเสถียรภาพมากขึ้น ไม่ใช่แค่รัฐบาลที่มาจากกระบอกปืนกระชับอำนาจมากขึ้นเท่านั้น แต่ชาวบ้านเริ่มหันหลังจากมุสลิมบราเดอร์ฮู้ด หลังจากสมาชิกของกลุ่มนี้จำนวนไม่น้อยหันไปเลือกใช้แนวทางรุนแรงตอบโต้รัฐ ตุรกีอาจมีความขัดแย้งกับเพื่อนบ้านมากขึ้น แต่รัฐบาลแนวมุสลิมบราเดอร์ฮู้ดจะยังรักษาสถานภาพเดิมไว้ได้ในการเลือกตั้งปี 58 และจะไม่เปลี่ยนแนวทางบริหารประเทศแต่อย่างใด

               ยังไม่มีแสงสว่างให้แก่สันติภาพปาเลสไตน์-อิสราเอล ขณะที่โอมานมีลุ้นว่าจะมีการเปลี่ยนแปลงอะไรหรือไม่ กาตาร์จะมีบทบาทในรัฐอ่าวมากขึ้น โดยเฉพาะด้านการเมืองระหว่างประเทศ ลองจับตาดูด้วยว่า ซาอุดีอาระเบียกับอิหร่านจะหาช่องทางไหนสร้างสัมพันธ์อันดีกันได้บ้าง