สิ่งสังเคราะห์ | คมชัดลึก

                เมื่อหลายปีก่อน พี่อุดร ฐาปโนสถ เจ้าของนามปากกา “คนเดิม” แห่งคอลัมน์ริมสวน ในนิตยสารลลนา ยุคพี่แต๋ว สุวรรณี สุคนธา พูดเล่นในวงสังสรรค์ว่า “เราดื่มนมแค่วันละแก้วสองแก้วจะต้องเลี้ยงวัวนมทั้งตัวทำไม” - คำพูดนี้มีความหมายได้หลายนัย แต่สิ่งที่กระตุ้นให้ผมนึกถึงคำพูดของพี่อุดร ก็คือข่าวที่ว่าต่อไปร้านอาหารฟาสต์ฟู้ด ไม่ว่าจะเป็นไก่ทอด หรือแฮมเบอร์เกอร์ ไม่จำเป็นที่จะต้องซื้อไก่หรือเนื้อวัวจากฟาร์ม แต่ใช้วิธีสังเคราะห์เป็นชิ้นส่วนที่ต้องการ เช่น ปีกไก่ น่องไก่ อกไก่ หรือเนื้อสับ หมูสับ ไก่สับจากห้องแล็บ

                เนื้อสัตว์แม้จะเป็นอาหารหลักของมนุษย์ แต่การเลี้ยงสัตว์ก็ต้องใช้ทั้งพื้นที่ อาหาร ยารักษาโรค และแรงงานในการเลี้ยงดูเป็นจำนวนมาก ขณะเดียวก็ก่อให้เกิดปัญหาในเรื่องมลภาวะ เรื่องปฏิกูล กลิ่น สิ่งแวดล้อม รวมถึงโรคระบาด ดังนั้นการสังเคราะห์เฉพาะชิ้นส่วนของสัตว์ที่ต้องการใช้ จะตอบปัญหาต่างๆ ของการเลี้ยงสัตว์ที่มีอยู่ในปัจจุบัน และช่วยในการลดต้นทุนการผลิตลงอย่างมากด้วย

                ลองนึกถึงภาพชิ้นส่วนของไก่ อย่างปีก น่อง และอก ที่เพาะเนื้อเยื่อและปลูกเซลล์ขึ้นมา เป็นชิ้นๆ โดยปราศจากอวัยวะส่วนอื่น ถูกนำมาชุดแป้งแล้วทอด หรือเนื้อวัว เนื้อหมู ที่ถูกเพาะเป็นเนื้อสับหมูบด โดยไม่จำเป็นต้องมีวัวหรือหมูเป็นตัวๆ ดูสิครับ แล้วถามตัวเองว่าเราจะยอมรับสภาพเช่นนั้นแล้วกลืนกินมันลงได้หรือไม่?

                อย่างไรก็ตาม ปัญหาคงไม่ได้อยู่ที่จะกินลงหรือไม่เท่านั้น หากเชื่อมโยงไปถึงโลกในอนาคต ที่อาจจะไม่มีพื้นที่ที่จะเลี้ยงสัตว์แบบฟาร์มเช่นในปัจจุบัน รวมไปถึงปัญหาเรื่องการขาดแคลนน้ำและอาหารที่จะเลี้ยงสัตว์ ปัญหาเรื่องการควบคุมคุณภาพและโรคระบาดของสัตว์ รวมถึงการแปรรูปและขนส่ง ซึ่งเป็นต้นทุนการผลิต ดังนั้น เพื่อให้พลโลกซึ่งมีจำนวนมากมายมหาศาลที่สุดนับตั้งแต่มีโลกใบนี้มามีอาหารโปรตีนกินกันอย่างเพียงพอ การเลี้ยงสัตว์แบบตัวเป็นๆ จึงเป็นเรื่องที่อาจจะเป็นไปได้ยากขึ้นเรื่อยๆ

                สำหรับคนที่ยังทำใจไม่ได้นั้น อยากให้ลองนึกถึงอาหารเจในปัจจุบัน ที่มีการนำเต้าหู้มาแต่งรส แต่งสี แต่งกลิ่น และรูปร่าง เป็น เนื้อหมูเจ เนื้อไก่เจ เนื้อปลาปลาเจ ดังนั้น การจะมีเนื้อวัว ขาหมู อกไก่ ที่ผลิตขึ้นจากห้องแล็บในโรงงาน จึงไม่น่าจะเป็นเรื่องที่เป็นไปไม่ได้หรือทำใจไม่ได้

                ระยะนี้มีข่าวเกี่ยวกับที่พ่อค้าจีนผลิตไข่ปลอม ข้าวสารปลอม นมผงปลอม ข่าวนี้ฟังดูตอนแรกอาจจะคิดว่าเป็นเรื่องตลก หรือชวนให้ประหลาดใจว่าผลิตขึ้นมาเพื่ออะไร และตอนนี้อาจเป็นเพียงธุรกิจเพื่อแสวงกำไร ที่ไม่ได้คำนึงถึงสุขภาพและความปลอดภัยของผู้บริโภค แต่ในอนาคตการผลิตสินค้าประเภทนี้ อาจจะมีการปรับปรุงคุณภาพให้ดีขึ้นและกลายเป็นอุตสาหกรรมที่ทำกันอย่างเป็นล่ำเป็นสัน ก็ได้

                โลกเรานี้มันไม่แน่หรอกครับ และเมื่อถึงวันนั้น คนรุ่นต่อไปอาจรู้จักไก่ รู้จักหมู หรือวัว ควาย จากรูปภาพ ก็เป็นได้

                ท้ายคอลัมน์วันนี้ ขอแนะนำ MIX ฉบับเดือนพฤศจิกายน 2557 พาไปสัมผัสประเทศลาว และบทสัมภาษณ์ สุรชัย จันทิมาธร ต้นตำนานเพลงเพื่อชีวิต และ วิมล กิจบำรุง ผู้มองเห็นความงดงามของธรรมชาติ ในโลกมืด (140 บาท) กับสกุลไทยนิตยสารสตรีที่เก่าแก่ที่สุดของประเทศไทย ในวาระครบรอบ 60 ปี (50 บาท)