พรรคทหาร | คมชัดลึก

            ระยะนี้มีเสียงพูดกันถึง ”พรรคทหาร” ซึ่งเป็นการยุบค่ายสลายพรรคการเมืองเดิม แล้วนำนักการเมืองหน้าเก่าประเภทเสือ สิงห์ กระทิง แรด เหล่านั้นมาอยู่ใต้ชายคาของพรรคการเมืองใหม่ ซึ่งมีทหารเป็นผู้จัดตั้ง อันสอดคล้องกับกระแสข่าวที่ว่า พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา อาจจะนั่งอยู่ในตำแหน่งนายกรัฐมนตรีต่อไปถึง 4 ปี หากเป็นเช่นนั้นจริง และมีการประกาศใช้รัฐธรรมนูญฉบับ คสช.แล้ว ก็คงเห็นว่ามีความจำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องตั้งพรรคทหารขึ้นมาเป็นฐานรองรับทางการเมือง

            อันที่จริงพรรคทหาร หรือการมีพรรคการเมืองของทหาร ไม่ใช่เรื่องใหม่ เพราะแทบจะทันทีที่มีพระราชบัญญัติพรรคการเมือง พ.ศ.2498 ซึ่งเป็นกฎหมายที่เปิดโอกาสให้มีการจดทะเบียนพรรคการเมืองเป็นครั้งแรกของประเทศไทย ในเดือนกันยายน ปีเดียวกัน ก็มีการจดทะเบียนพรรคเสรีมนังคศิลา ซึ่งประกอบด้วยนักการเมืองและนายทหารทั้งในและนอกราชการ โดยมี จอมพล ป. พิบูลสงคราม ดำรงตำแหน่งหัวหน้าพรรค จอมพลสฤษดิ์ ธนะรัชต์ และ พล.ต.ประภาส จารุเสถียร เป็นรองหัวหน้าพรรค กับ พล.ต.อ.เผ่า ศรียานนท์ เป็นเลขาธิการพรรค แต่พรรคทหารพรรคนี้มีอายุอยู่เพียง 3 ปี เพราะในการเลือกตั้งทั่วไป เดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ.2500 แม้พรรคเสรีมนังคศิลาจะได้รับชัยชนะในการเลือกตั้ง แต่ก็เป็นที่กล่าวขานว่า การเลือกตั้งครั้งนั้นมีการโกงคะแนนเสียงด้วยวิธีการต่างๆ และเป็นการเลือกตั้งที่สกปรกที่สุด อันนำไปสู่การประท้วงของประชาชนและนักศึกษา ตามมาด้วยความขัดแย้งระหว่างกลุ่มทหารกับกลุ่มตำรวจภายในพรรค และจบลงด้วยการที่ จอมพลสฤษดิ์ ธนะรัชต์ และคณะทำการปฏิวัติ เมื่อวันที่ 16 กันยายน พ.ศ.2500

            พรรคทหารพรรคที่สองคือ พรรคสหภูมิ ที่แยกตัวออกมาจากพรรคเสรีมนังคศิลา ในเดือนมิถุนายน 2500 มี นายสุกิจ นิมมานเหมินท์ อดีต ส.ส.พรรคเสรีมนังคศิลา เป็นหัวหน้าพรรค โดยได้รับความสนับสนุนจาก จอมพลสฤษดิ์ ธนะรัชต์ ซึ่งขณะนั้นดำรงตำแหน่งผู้บัญชาการทหารบก และรองนายกรัฐมนตรี เมื่อจอมพลสฤษดิ์ปฏิวัติ และตั้ง นายพจน์ สารสิน เป็นนายกรัฐมนตรี นายพจน์ได้จัดให้มีการเลือกตั้งในเดือนธันวาคม พ.ศ.2500 แต่ปรากฏว่าพรรคสหภูมิได้รับเลือกไม่ถึงกึ่งหนึ่งของสภา จอมพลสฤษดิ์เกรงว่ารัฐบาลที่ตั้งขึ้นใหม่จะไม่มั่นคง จึงตัดสินใจยุบพรรคสหภูมิและพรรคเสรีมนังคศิลา หลังการเลือกตั้งเพียง 6 วัน และนำสมาชิกของทั้งสองพรรคเข้ามาอยู่ในพรรคชาติสังคม ที่ตั้งขึ้นใหม่ โดยมีจอมพลสฤษดิ์เป็นหัวหน้าพรรค พล.ท.ถนอม กิตติขจร และนายสุกิจ นิมมานเหมินท์ เป็นรองหัวหน้าพรรค พล.ท.ประภาส จารุเสถียร เป็นเลขาธิการพรรค

            อย่างไรก็ตาม ในการเลือกตั้งปลายปี พ.ศ.2500 พรรคชาติสังคม ได้รับการเลือกเพียง 9 คน จึงจำเป็นต้องตั้งรัฐบาลผสม โดยมี พล.ท.ถนอม กิตติขจร ดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรี แต่ก็ประสบปัญหาในการบริหาร ซึ่งส่วนหนึ่งมาจากลูกพรรคชาติสังคมเอง ที่เรียกร้องสิทธิและผลประโยชน์ต่างๆ จอมพลสฤษดิ์จึงทำการปฏิวัติครั้งที่สอง เมื่อวันที่ 20 ตุลาคม 2501 และประกาศยุบพรรคการเมืองทั้งหมด

            พล.ต.หลวงวิจิตรวาทการ เล่าไว้ในจดหมายถึงภรรยา คือ คุณหญิงประภาพรรณ ซึ่ง วิจิตรา วิจิตรวาทการ นำมาลงในหนังสือ “เรียงถ้อย ร้อยรัก ด้วยอักษร” (สนพ.สร้างสรรค์/พ.ศ.2549) เล่าถึงเหตุการณ์ตอนจอมพลสฤษดิ์ปฏิวัติ พ.ศ.2501 และยุบพรรคการเมือง มีความตอนหนึ่งว่า “ท่าน (จอมพลสฤษดิ์ ธนะรัชต์) เบื่อผู้แทนพรรคของท่านเองเต็มที เล่าให้ฟังว่า ทุกครั้งที่เข้าประชุมพรรค พอเดินผ่านก็ยื่นหนังสือกันเป็นแถว ส่วนมากที่สุดขอเงิน นอกนั้นก็ขอตำแหน่ง”

            พรรคทหารพรรคต่อมา คือ พรรคสหประชาไทย ตั้งขึ้นเมื่อเดือนตุลาคม 2511 มีจอมพลถนอม กิตติขจร เป็นหัวหน้าพรรค จอมพลประภาส จารุเสถียร พล.ต.อ.ประเสริฐ รุจิรวงศ์ และนายพจน์ สารสิน เป็นรองหัวหน้าพรรค พล.อ.อ.ทวี จุลละทรัพย์ เป็นเลขาธิการพรรค ในการเลือกตั้ง พ.ศ.2512 พรรคสหประชาไทยได้รับเลือก 75 ที่นั่ง แต่ไม่ถึงกึ่งหนึ่งของจำนวน ส.ส.ในสภา จึงจำเป็นต้องตั้งรัฐบาลผสม ซึ่งตามมาด้วยความวุ่นวายทางการเมือง ทำให้จอมพลถนอมตัดสินใจทำรัฐประหารตัวเอง ในวันที่ 17 พฤศจิกายน 2514 และประกาศยกเลิกรัฐธรรมนูญ อันนำไปสู่การเรียกร้องรัฐธรรมนูญ และเหตุการณ์วันมหาวิปโยคใน พ.ศ.2516

            พรรคทหารพรรคหลังสุด ได้แก่ พรรคสามัคคีธรรม ก่อตั้ง พ.ศ.2535 มี นายณรงค์ วงศ์วรรณ เป็นหัวหน้าพรรค น.ต.ฐิติ นาครทรรพ เป็นเลขาธิการพรรค เป็นการรวบรวมนักการเมืองจากพรรคต่างๆ เข้ามาอยู่ร่วมกัน โดยได้รับความสนับสนุนจาก รสช.เพื่อเป็นฐานทางการเมืองของผู้นำ รสช. - ในการเลือกตั้ง พ.ศ.2535 พรรคสามัคคีธรรมได้รับคะแนนเสียงไม่เพียงพอที่จะจัดตั้งรัฐบาลได้ จึงต้องจัดตั้งรัฐบาลผสม แต่ นายณรงค์ วงศ์วรรณ ประสบปัญหาถูกกล่าวหาว่ามีความใกล้ชิดกับนักค้ายาเสพติด จึงมีการเสนอชื่อ พล.อ.สุจินดา คราประยูร ดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรี ก่อให้เกิดการประท้วง และลุกลามไปสู่เหตุการณ์พฤษภาทมิฬ ในเวลาต่อมา

            เท่าที่ผ่านมา จะเห็นได้ว่า พรรคทหาร เป็นพรรคการเมืองเฉพาะกิจ ที่มีอายุสั้น และไม่เคยชนะการเลือกตั้งแบบเด็ดขาด จนต้องมีการจัดตั้งรัฐบาลร่วมกับพรรคการเมืองอื่น และเป็นรัฐบาลที่จบลงภายในระยะเวลาอันรวดเร็ว จากการเรียกร้องผลประโยชน์และความวุ่นวายของสมาชิกพรรค และตามมาด้วยความรุนแรงและการปฏิวัติรัฐประหาร - เมื่อรู้เมื่อเห็นอย่างนี้แล้ว ยังคิดจะจัดตั้งพรรคทหารกันอีกหรือครับ?