เปิด "วิทยุ มก."สู่การมีส่วนร่วม อีกก้าวที่พึ่งเกษตรกรรากหญ้า | คมชัดลึก

ทำความเข้าใจ ร่วมคิด ร่วมเสนอแนวทางแก้ปัญหา รวมไปถึงการมีส่วนร่วมในกระบวนการตัดสินใจเท่านั้น แต่ยังเป็นสื่อกลางในการถ่ายทอดองค์ความรู้ ผลงานวิจัยของมหาวิทยาลัย โดยผ่านผู้เชี่ยวชาญในแต่ละสาขาสู่ภาคประชาชนได้อย่างทั่วถึงอีกด้วย

 "หน้าที่หลักของเรามี 2 อย่าง ก็คือ สอนหนังสือและบริการชุมชน เกษตรฯ เป็นมหาวิทยาลัยที่มีนักศึกษามากที่สุดประมาณ 5 หมื่นคน ทั้งในส่วนกลางและกระจายอยู่ตามวิทยาเขตต่างๆ ทั่วประเทศ เรามีสื่อวิทยุตั้งอยู่ในทุกภูมิภาค ทั้งเชียงใหม่ ขอนแก่น สงขลา และส่วนกลางที่กรุงเทพฯ ที่ผ่านมายังไม่มีรายการที่ให้พ่อแม่พี่น้องเข้ามามีส่วนร่วมมากนัก แต่ในอนาคตภาคประชาชนจะมีส่วนร่วมอย่างมากในการถ่ายทอดงานวิชาการไปสู่ภาคประชาชนอย่างเต็มที่ เหมือนกับที่วิทยุ มก.เชียงใหม่ กำลังดำเนินการอยู่นี่แหละ"

 บางช่วงบางตอนของ รศ.วุฒิชัย กบิลกาญจน์ อธิการบดีมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ (มก.) กล่าวในโอกาสเป็นประธานในพิธีเปิดงาน "สื่อมวลชนสัมพันธ์สัญจร มก.เปิดประตูบ้านด้านทิศเหนือสู่การมีส่วนร่วมของประชาชน" โดยประตูบ้านด้านทิศเหนือของมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์นั้นก็คือ สถานีวิทยุ มก.เชียงใหม่ ที่มีรายการบริการวิชาการทางการเกษตรที่สามารถเข้าถึงประชาชน ทำให้ประชาชนได้รับความรู้รอบด้านทุกสาขาทางการเกษตรนำไปสู่การพัฒนาคุณภาพชีวิต สร้างอาชีพเสริมเพิ่มรายได้ ถ่ายทอดความรู้เปิดโอกาสให้ประชาชนได้มีส่วนร่วมทำกิจกรรมพัฒนาวิชาชีพ เช่น การทำปุ๋ย การเพาะเห็ดต่างๆ การแปรรูปผลผลิตทางการเกษตร ตลอดจนการได้ร่วมแสดงความคิดเห็น แลกเปลี่ยนความรู้ ถ่ายทอดภูมิปัญญาร่วมกัน 

 "โดยเฉพาะรายการ มก.พบประชาชนนั้น เป็นรูปแบบที่มีการสื่อสารสองทาง ทั้งถ่ายทอดวิชาการงานวิจัยและเปิดช่องทางให้ประชาชนแลกเปลี่ยนเรียนรู้ ภูมิปัญญาซึ่งกันและกัน นับว่าเป็นองค์ความรู้อย่างคุณูปการ ทั้งนี้ในภาคเหนือมีพืชเมืองหนาวซึ่งเป็นพืชเศรษฐกิจสำคัญของประเทศ เกษตรกรพึงได้รับความรู้ที่เหมาะสมถูกต้องตามหลักวิชาการเพื่อเตรียมพร้อมรับมือและแก้ไขปัญหาผลผลิตทางการเกษตรได้อย่างทันท่วงที" อธิการบดีมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ย้ำชัด

 เช่นเดียวกับ ผศ.อนุพร สุวรรณวาจกกสิกิจ ผู้อำนวยการสถานีวิทยุมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ซึ่งรับผิดชอบสถานีวิทยุ มก.เชียงใหม่ มองว่า การมีรายการที่ประชาชนเข้ามามีส่วนร่วมในทุกกระบวนการ ตั้งแต่การผลิต คิดประเด็น จนกระทั่งออนแอร์หรือออกอากาศนั้น ถือเป็นภารกิจสำคัญที่เป็นนโยบายของสถานีที่ได้รับมอบหมายมาจากมหาวิทยาลัย

 "วิทยุ มก.จะออกอากาศตลอด 24 ชั่วโมง นั่นเราทำหน้าที่ของเราตามที่มหาวิทยาลัยมอบหมาย โดยเฉพาะในเรื่ององค์ความรู้ เพื่อถ่ายทอดไปสู่พี่น้องเกษตรกร เราตั้งใจจะทำให้เป็นสถานีมีคุณภาพและเป็นต้นแบบให้สถานีอื่นๆ ด้วย" ผอ.สถานีวิทยุ มก. กล่าว

 ในขณะที่ อ.สุนันท์ ละอองศรี ผู้ดำเนินรายการ "มก.พบประชาชน" ยอมรับว่าในช่วง 10 ปีที่ผ่านมา วิทยุ มก.มีส่วนร่วมของสื่อเสียงที่ประชาชนกล่าวขวัญถึงมากที่สุด เนื่องจากเป็นคลื่นวิทยุที่เข้าถึงประชาชนที่อยู่ในพื้นที่ชนบทห่างไกลได้อย่างทั่วถึง จึงทำให้ชาวบ้านซึ่งส่วนใหญ่ประกอบอาชีพทางการเกษตรได้รับความรู้ข่าวสารที่เป็นประโยชน์ในการรับรู้เท่าทันเหตุบ้านการเมือง รวมทั้งปัญหาในภาคการเกษตรที่ตนเองกำลังประสบอยู่ได้
 
 "ตอนนี้มีปัญหาอยู่ 3 เรื่อง ที่อยากให้ดำเนินการไปถึงจุดนั้นก็คือ 1.ทำอย่างไรให้ผู้ฟังรู้เท่าทันเหตุการณ์ที่เปลี่ยนแปลงในแต่ละวัน 2.อยากให้เกิดความรู้เป็นอาชีพทางเลือก ซึ่งเราเลือกไว้ 2 พืชที่เหมาะกับคนภาคเหนือคือ ลำไยกับมะม่วง โดยมีวิทยากรผู้เชี่ยวชาญในแต่ละพืชมาพูดคุยกับผู้ฟัง อย่างเช่น ถ้าเป็นลำไยก็จะพูดคุยกับมิสเตอร์ลำไย อ.พาวิน (มะโนชัย) ของแม่โจ้ ในทุกๆ เรื่องที่ประชาชนสนใจอย่างนี้เป็นต้น"

 ผู้ดำเนินรายการคนเดิมระบุอีกว่า สำหรับประเด็นสุดท้ายนั้นจะต้องมีผู้อุปถัมภ์รายการหรือสปอนเซอร์เข้ามาสนับสนุนเพื่อให้รายการอยู่ได้ รายการต้องอยู่รอด จะต้องสร้างทีมงานที่เป็นตัวแทนจากภาคประชาชนให้มีความเข้มแข็ง นี่คือหลัการของ มก.พบประชาชน โดยเปิดโอกาสให้ประชาชนเข้ามามีส่วนร่วมโดยตัวท่านเอง

 การที่สถานีวิทยุ มก.ได้เปิดโอกาสให้ประชาชนในภาคเหนือได้เข้ามามีส่วนร่วมในการผลิตรายการ "มก.พบประชาชน" ซึ่งออกอากาศทางสถานีวิทยุ มก.เชียงใหม่ ตลอดระยะเวลาที่ผ่านมานั้น เป็นการให้โอกาสแก่เกษตรกรหรือชาวบ้านในแต่ละพื้นที่มีแสดงออกของภูมิปัญญาชาวบ้านอย่างเต็มที่ อันจะนำไปสู่แนงทางของสังคมอุดมปัญญาสู่การพัฒนาอาชีพ นับเป็นกลไกสำคัญในการนำพาประเทศไปสู่ความผาสุก มั่นคงร่วมกัน

เสียงสะท้อนจากวิทยากรดีเด่น

 อ.ประทุม สุริยา ครูบัญชีสหกรณ์ดีเด่นระดับประเทศ ประจำปี 2552 อยู่บ้านเลขที่ 236 หมู่ 2 ต.สันป่ายาง อ.แม่แตง จ.เชียงใหม่ ในฐานะคณะอนุกรรมการภาคประชาชน มองว่า สถานีวิทยุ มก.ถือเป็นกระบอกเสียงสำคัญที่ประชาชนระดับล่างได้รับความรู้ทางการเกษตรระดับสูง ในหัวข้อที่ตัวเองสนใจ ซึ่งจะสลับสับเปลี่ยนกันไปในแต่ละวัน อย่างเช่นวันจันทร์จะพูดถึงเรื่องลำไย อังคารเรื่องพืชไร่ พุธเรื่องข้าว พฤหัสฯ เรื่องเศรษฐกิจพอเพียง เป็นต้น

 "ตัวครูเองก็เป็นวิทยากรในวันพฤหัสฯ ซึ่งจะมาพูดคุยในเรื่องเศรษฐกิจพอเพียง นอกจากมาพูดคุยในรายการแล้วก็ยังทำโครงการเศรษฐกิจพอเพียงในกลุ่มเยาวชนตามโรงเรียนต่างๆ ด้วย ไม่ใช่แค่พูด แต่จะมีของจริงให้ดูด้วยสำหรับผู้ที่สนใจ"

 ครูบัญชีคนเดิมยังกล่าวถึงปัญหาของสถานีวิทยุ มก.ในขณะนี้ว่า การรับคลื่นสัญญาณไม่สม่ำเสมอ โดยเฉพาะในพื้นที่ชนบทห่างไกลความเจริญมากๆ คลื่นสัญญาณยังขาดๆ หายในบางช่วง ซึ่งอยากให้สถานีได้ปรับปรุงเครื่องรับส่งสัญญาณใหม่ให้ดีกว่าที่เป็นอยู่ในขณะนี้

 "นอกจากคลื่นสัญญาณที่มีปัญหาในช่วงแล้ว การขยายเวลาเพิ่มของสถานีก็เป็นสิ่งสำคัญ หากต้องการให้สถานีวิทยุเข้าถึงชาวบ้านจริงๆ ส่วนจุดเด่นบางอย่าง เช่น ความเป็นครอบครัว มก.ซึ่งมันดีอยู่แล้วก็จงรักษาแบบอย่างที่ดีนี้ไว้ตลอดไป" ครูประทุมกล่าวย้ำ

สุรัตน์ อัตตะ