ตามวช.ไปดู"สวนลุงศิลป์ชัย"ต้นแบบผลิตมะม่วง "นอกฤดู" | คมชัดลึก

 ปัจจุบันมีพื้นที่ปลูกหลักอยู่ใน 2 อำเภอคือ วังทองและเนินมะปราง รวมกว่า 3 หมื่นไร่ มีเกษตรกรให้ความสนใจปลูกกว่า 200 ราย และให้ผลผลิตอยู่ที่ประมาณ 3 พันตันต่อปี โดยมีตลาดส่งออกหลักอยู่ที่ญี่ปุ่นและจีน

  อาทิตย์นี้ทีมงาน "ท่องโลกเกษตร" มีโอกาสติดตามคณะเจ้าหน้าที่สำนักงานคณะกรรมการสภาวิจัยแห่งชาติ (วช.) นำโดย ศ.ดร.อานนท์ บุณยะรัตเวช เลขาธิการฯ ไปดูสวนมะม่วงน้ำดอกไม้สีทองที่ได้มาตรฐานของ ลุงศิลป์ชัย ตระกูลทิพย์ ตั้งอยู่บนเนื้อที่กว่า 45 ไร่ ในตำบลเนินมะปราง อำเภอเนินมะปราง จังหวัดพิษณุโลก ซึ่งเป็นสวนต้นแบบในการนำภูมิปัญญาชาวบ้านผสมผสานกับเทคโนโลยีทางการเกษตรสมัยใหม่ที่สำนักงานคณะกรรมการสภาวิจัยแห่งชาติ (วช.) ร่วมกับมหาวิทยาลัยนเรศวรใช้ทำการศึกษาวิจัยเพื่อให้ได้ผลผลิตมะม่วงคุณภาพส่งออก

 ระยะทางเกือบ 100 กิโลเมตร จากตัวเมืองพิษณุโลกถึงสวนมะม่วงของลุงศักดิ์ชัย ซึ่งอยู่ห่างจากตัวอำเภอเนินมะปรางไม่มากนัก โดยใช้เวลาเดินทางประมาณ 45 นาที และทันทีที่พวกเราก้าวลงจากรถตู้คันงาม ก็พบกับอาณาจักรสวนมะม่วงน้ำดอกไม้สีทองที่ถูกตัดยอดเป็นทรงพุ่มเตี้ยๆ ทอดแนวยาวไกลสุดลูกหูลูกตา

 จากนั้นเจ้าของสวน "ลุงศิลป์ชัย ตระกูลทิพย์" ซึ่งปัจจุบันยังรั้งตำแหน่งประธานชมรมผู้ปลูกมะม่วงเนินมะปรางด้วย  ย้อนอดีตของสวนแห่งนี้ให้ฟังว่า เริ่มต้นปลูกมะม่วงเมื่อปี 2530 โดยช่วงแรกทดลองปลูกประมาณ 10 ไร่ ส่วนใหญ่จะเป็นเขียวเสวย ฟ้าลั่น เพชรลาด อกร่อง จากนั้นในปี 2535 ก็ได้หันมาปลูกน้ำดอกไม้เบอร์ 4 และน้ำดอกไม้สีทอง เนื่องจากขายได้ราคาดีและเป็นที่ต้องการของตลาดมาก โดยเฉพาะตลาดต่างประเทศ อย่างเช่น ญี่ปุ่นและจีน 

 "เริ่มแรกจะเป็นพวกเขียวเสวย ฟ้าลั่น เป็นส่วนใหญ่ ช่วงหลังเปลี่ยนมาเป็นน้ำดอกไม้เริ่มจากน้ำดอกไม้เบอร์4 แล้วก็มาน้ำดอกไม้สีทอง ตอนนี้มีน้ำดอกไม้สีทองมากที่สุด มีอยู่ประมาณ 1 พันต้น บนเนื้อที่ประมาณ 20 ไร่เศษ ปัจจุบันให้ผลผลิตเฉลี่ย 1 ตันต่อไร่ ส่วนเรื่องตลาดก็ไม่มีปัญหา มีบริษัทส่งออกมารับซื้อถึงที่ในราคากิโลละ 50 บาท" ลุงศิลป์ชัยเผยระหว่างนำคณะเยี่ยมชมสวน

  จากการสังเกตสภาพภายในสวน จะพบว่ามะม่วงส่วนใหญ่เป็นพันธุ์น้ำดอกไม้สีทอง  ปลูกเป็นแถวยาว เว้นระยะห่างระหว่างต้นไม่มากนักประมาณ 2-3 เมตร  แต่ละต้นมีลักษณะเป็มทรงพุ่มเตี้ยๆ  แผ่กิ่งก้านสาขาออกทางด้านข้าง โดยส่วนยอดจะถูกตัดทิ้งเพื่อให้ง่ายในการตัดแต่งกิ่งและดูแลผลผลิตให้มีคุณภาพดี

 "ผมมีโอกาสไปดูงานที่ประเทศญี่ปุ่น สังเกตเห็นสวนผลไม้ที่นั่นส่วนใหญ่ จะเป็นทรงพุ่มเตี้ยๆ ต้นไม่สูงเหมือนบ้านเรา  ถามเขาว่าทำไมต้องทำแบบนั้น เขาก็บอกว่าเพื่อให้ง่ายในการดูแล แต่ผลผลิตยังเท่าเดิม บางทีก็ดีกว่าด้วย ผมก็เลยลองเอามาทำที่สวนบ้าง ปรากฏว่าผลผลิตดีกว่าเดิมเยอะเลย เพราะดูแลได้ทั่วถึงกว่า แล้วก็ไม่ต้องปีนป่ายขึ้นไปห่อผลมะม่วงบนยอดสูงๆ ด้วย"

  แม้ปัจจุบันผลผลิตของน้ำดอกไม้สีทองจะทำรายได้หลักให้แก่เจ้าของสวน แต่ก็ใช่ว่าจะไม่มีปัญหา เนื่องจากน้ำดอกไม้มีความอ่อนไหวต่อสิ่งรบกวนจากภายนอกมากกว่ามะม่วงสายพันธุ์อื่นๆ ฉะนั้นจึงต้องดูแลประคบประหงมเป็นอย่างดี  เริ่มตั้งแต่ช่วงออกดอกจนกระทั่งถึงการเก็บเกี่ยวผลผลิต จะต้องพิถีพิถันทั้งในเรื่องของสีผิว การตรวจหาสารตกค้าง ตลอดจนขนาดของผลต้องให้ได้คุณภาพตามที่ตลาดต้องการ

 ไม่เพียงเท่านั้น ลุงศิลป์ชัยยังย้ำว่า การใช้เทคนิคเพื่อพัฒนาให้ผลผลิตมะม่วงออกนอกฤดูก็เป็นสิ่งสำคัญที่เกษตรกรไม่ควรมองข้าม  เพราะจะได้ไม่มีปัญหาในเรื่องของตลาด ในช่วงที่ผลผลิตมะม่วงออกสู่ตลาดพร้อมๆ กัน ซึ่งไม่ว่ามะม่วงจะมีคุณภาพดีแค่ไหน ถ้าหากผลผลิตออกมาสู่ตลาดมากเกินไปก็จะส่งผลในเรื่องของราคาเช่นกัน

 "มะม่วงส่วนใหญ่จะให้ผลผลิตในช่วงเดือนมีนาคมถึงเมษายน แต่ของผมจะบังคับให้ออกก่อนประมาณ 1-2 เดือน คือจะอยู่ในช่วงเดือนมกราคมถึงต้นมีนาคม ทำให้ไม่มีปัญหาในเรื่องของราคา แต่ก็ต้องขึ้นอยู่กับสภาพภูมิอากาศด้วยนะ" ลุงศิลป์ชัยบอก พร้อมย้ำว่าในส่วนการบริหารจัดการสวนมะม่วงนั้น หลังจากที่เก็บเกี่ยวผลผลิตแล้วจะต้องทำความสะอาดโคนต้นทันที จากนั้นก็เริ่มตัดแต่งกิ่งแล้วก็ใส่ปุ๋ยบำรุงต้นเพื่อเตรียมพร้อมการให้ผลผลิตในฤดูถัดไป

 กว่า 20 ปีที่ลุงศิลป์ชัยลงทุนสร้างสวนมะม่วงในตำบลเนินมะปรางควบคู่ไปกับรับราชการครู โดยมีเป้าหมายเพื่อจะได้มีอาชีพสร้างรายได้หลังเกษียณอายุราชการ ส่งผลให้สวนมะม่วงของลุงในวันนี้ กลายเป็นสวนต้นแบบในการนำภูมิปัญญาชาวบ้าน ผสมผสานกับเทคโนโลยีทางการเกษตรสมัยใหม่ โดยผ่านการศึกษาวิจัยของทีมนักวิจัยมหาวิทยาลัยนเรศวร ภายใต้การสนับสนุนของสำนักงานคณะกรรมการสภาวิจัยแห่งชาติ (วช.)

 ปัจจุบันสวนมะม่วงลุงศิลป์ชัย นอกจากเป็นสวนต้นแบบที่ได้มาตรฐานตามหลักวิชาการแล้ว ยังเป็นศูนย์เรียนรู้ถ่ายทอดเทคโนโลยีมะม่วงนอกฤดูของสำนักการเกษตรและสหกรณ์จังหวัดพิษณุโลกอีกด้วย ผู้สนใจเยี่ยมชมสวนติดต่อได้ที่ 08-1886-9656 หรือ 0-5539-9240 ลุงศิลป์ชัยยินดีแนะนำเทคนิคการปลูกมะม่วงนอกฤดูคุณภาพส่งออกให้ฟรีในทุกขั้นตอน