จักรยานคน(ไม่)ยาก | คมชัดลึก

              ปัญหาสำคัญที่เมืองใหญ่ๆ เช่นกรุงเทพฯ กำลังเผชิญอยู่ ได้แก่ ปัญหาการจราจร ปัญหามลภาวะของอากาศ และปัญหาสิ่งแวดล้อม ซึ่งทั้งหมดนี้มีที่มาจากปริมาณรถยนต์ที่เพิ่มขึ้นอย่างมากมายและรวดเร็ว จนพื้นผิวการจราจรที่มีอยู่ไม่พอรองรับ โดยเฉพาะในช่วงเวลาเช้า-เย็น และชั่วโมงเร่งด่วน และกลายเป็นปัญหางูกินหาง คือยิ่งการจราจรไม่สะดวกเท่าไหร่ คนก็ยิ่งอยากที่จะมีรถส่วนตัวเพื่อหาความสะดวกสบายให้แก่ตัวเองมากขึ้นเท่านั้น และก่อให้เกิดปัญหาต่างๆ ติดตามมาเป็นหางว่าว เริ่มด้วยปัญหาค่าครองชีพ เพราะร้อยละเก้าสิบของรถยนต์ที่แล่นอยู่บนท้องถนนเป็นการซื้อในระบบเงินผ่อน ซึ่งเป็นภาระต่อเนื่องยาวนาน และการซื้อรถยนต์ของคนไทยนั้นส่วนหนึ่งซื้อเพราะความเย้ายวนจากโฆษณา ซื้อเพราะเป็นค่านิยมที่จะต้องมีรถส่วนตัว หรือซื้อเพราะนโยบายประชานิยม และเมื่อมีรถแล้วสิ่งที่ตามมาก็คือค่าใช้จ่ายที่ไม่สามารถตัดทอนลงได้อีกต่อไปนั่นก็คือ ค่าน้ำมันรถที่ต้องจ่ายแทบทุกวัน ค่าซ่อมบำรุง และอื่นๆ จิปาถะ

              ในเมืองที่มีการใช้รถยนต์กันมากๆ จะเกิดปัญหาเรื่องมลภาวะของอากาศ เนื่องจากการเผาไหม้ของน้ำมันเชื้อเพลิง และมลภาวะทางเสียง ซึ่งส่งผลต่อสุขภาพของประชากร ประเมินว่าในแต่ละวัน รถยนต์ตามเมืองใหญ่มีการใช้น้ำมันและก๊าซจำนวนมหาศาล ซึ่งนอกจากจะสร้างมลภาวะแล้วยังต้องใช้เงินในการนำเข้าน้ำมันและก๊าซธรรมชาติเหล่านี้เป็นจำนวนมากด้วย หลายคนยังจดจำภาพของกรุงปักกิ่งเมื่อราว 30 ปีก่อน ที่ตามสี่แยกจะแน่นขนัดไปด้วยรถจักรยานสองล้อ และอากาศที่บริสุทธิ์ ผิดจากทุกวันนี้ที่เนืองแน่นด้วยรถยนต์ ควันจากท่อไอเสีย และเสียงเครื่องยนต์

              ระบบขนส่งมวลชน นับเป็นทางออกประการหนึ่งของปัญหานี้ แต่จะต้องเป็นระบบที่มีประสิทธิภาพ ซึ่งอำนวยความสะดวกและสอดคล้องกับความต้องการของผู้ใช้บริการมากที่สุด เพื่อเป็นแรงจูงใจให้ประชาชนหันมาใช้บริการให้มากขึ้น เช่นการเชื่อมต่อระหว่างรถไฟฟ้ากับรถใต้ดิน รถไฟ เรือด่วน หรือรถโดยสารประจำทาง การกำหนดราคาที่เหมาะสม และการปรับปรุงคุณภาพของยานโดยสารให้อยู่ในสภาพที่ดี การบริการที่ได้มาตรฐาน เป็นต้น ซึ่งในหลายๆ ประเทศ ระบบขนส่งมวลชนจะเป็นกิจการที่รัฐบาลให้การสนับสนุน โดยถือเป็นสวัสดิการทางสังคมอย่างหนึ่ง

              ขณะเดียวกัน จักรยานได้กลายมาเป็นคำตอบของเมืองต่างๆ ในโลก โดยการส่งเสริมให้ประชาชนหันมาขี่จักรยานแทนการขับรถยนต์ แต่แน่นอนว่า จะต้องหาทางสร้างความปลอดภัยให้แก่ผู้หันมาใช้จักรยานให้มากขึ้น สร้างทางสำหรับจักรยานและให้ความสำคัญและความมั่นใจแก่ผู้ใช้จักรยาน ว่าจะไม่ต้องเสี่ยงภัยจากรถยนต์ และสร้างบรรยากาศที่เอื้ออำนวยต่อผู้ใช้จักรยาน เช่นการห้ามรถยนต์แล่นในถนนบางสาย หรือควบคุมไม่ให้มีสิ่งกีดขวางเส้นทางจักรยาน สร้างบรรยากาศที่น่ารื่นรมย์ เช่นการปลูกต้นไม้ใหญ่ที่ให้ความร่มรื่นตลอดเส้นทาง แปลงดอกไม้ที่มีสีสันสดใส สวนสาธารณะ ศาลาที่พัก สถานที่สำหรับจักรยาน รวมทั้งการจัดกิจกรรมเพื่อกระตุ้นให้คนหันมานิยมใช้จักรยาน และการเดินในระยะสั้นๆ ซึ่งนโยบายการส่งเสริมให้ผู้คนลดการใช้รถยนต์ส่วนตัว และหันมาใช้จักรยานและเดินอาจจะเริ่มต้นในวันหยุดก่อน เมื่อประชาชนเกิดความเคยชินและมั่นใจมากขึ้นในความปลอดภัยแล้ว จึงค่อยขยายไปสู่วันธรรมดา โดยมีเป้าหมายที่จะทำให้เป็น “เมืองจักรยาน” และลดปริมาณการใช้รถยนต์ลงให้ได้

              จักรยานนั้นยังคงมีเสน่ห์อยู่ และมีส่วนสำคัญในการแก้ไขปัญหาการจราจรตามเมืองใหญ่ๆ หลายแห่งทั่วโลก ทำให้สภาพของเมืองน่าอยู่ ถนนหนทางไม่แออัดคับคั่ง ลดมลภาวะของอากาศและเสียง ขณะเดียวกันก็ทำให้คนในเมืองมีคุณภาพชีวิตและสุขภาพกายสุขภาพใจที่ดีขึ้นด้วย

              จักรยานไม่ใช่พาหนะของคนในอดีตหรือของคนยากอย่างในเพลงลูกทุ่ง แต่เป็นพาหนะสำหรับอนาคตและเป็นพาหนะสำหรับคนร่ำรวยความสุข