วันนี้และวันหน้าของผู้สูงอายุในพม่า | คมชัดลึก

             ปัญหาเรื่องผู้สูงอายุเป็นปัญหาที่เกิดขึ้นในสังคมปัจจุบันของแทบทุกประเทศทั่วโลก รวมทั้งในประเทศที่เราอาจนึกไม่ถึง เช่น พม่า

             จากสายตาของคนภายนอกจะเห็นว่าพม่าเป็นประเทศที่อยู่ในขนบนิยม โดยเฉพาะในเรื่องของศาสนา และไม่ค่อยมีความเปลี่ยนแปลงทางสังคมมากมายนัก คนที่ไปเยือนพม่าได้เห็นคนพม่ายังคงแต่งกายแบบพื้นเมือง ไปวัดเป็นกิจวัตร และมีชีวิตที่เรียบง่าย ห่างไกลจากความเจริญสมัยใหม่ ดังนั้น จึงไม่น่ามีปัญหาเรื่องผู้สูงอายุ แต่ตามความเป็นจริงแล้ว พม่าเองก็มีปัญหาในเรื่องนี้ไม่น้อยเหมือนกัน

             หนังสือพิมพ์เมียนมาร์ไทม์ส ได้เปิดเผยถึงชีวิตหลังเกษียณของคุณยาย วัย 73 ปี คนหนึ่ง ซึ่งหลังจากสามีเสียชีวิตเมื่อ 9 เดือนก่อน คุณยายก็เหมือนอยู่คนเดียวในโลก เพราะลูกสาวทั้ง 3 คน ที่โตๆ กันหมดแล้ว ไม่มีใครสนใจไยดี และไม่มีเวลาแม้แต่จะพูดกับแกในเวลาที่แกแวะไปหา ในที่สุดแกก็ตัดสินใจเข้ามาอยู่ที่สถานสงเคราะห์คนชรา ใกล้บ้าน

             คุณยายบอกว่าลูกๆ ของแกมีภาระและวุ่นวายอยู่กับการเลี้ยงดูหลานๆ และไม่มีใครสักคนที่เอ่ยปากชวนให้แกไปอยู่ด้วย - ในสังคมพม่า ก็คล้ายคลึงกับสังคมของคนเอเชียทั่วไป คือหวังว่าลูกหลานจะเลี้ยงดูพ่อแม่ในยามแก่เฒ่า และในอดีตที่ผ่านมาผู้สูงอายุส่วนใหญ่ไม่มีบำเหน็จบำนาญ เบี้ยยังชีพ หรือสวัสดิการอื่น ลูกหลานก็จะเป็นผู้รับภาระเพียงลำพัง จนกลายเป็นธรรมเนียมปฏิบัติที่สืบทอดกันมา

             แต่ในทุกวันนี้ สภาพสังคมพม่าเปลี่ยนแปลงไป คนหนุ่มสาวจากบ้านเกิดมาเรียนหนังสือและทำงานในตัวเมือง ต่างก็ทำงานหาเงินตัวเป็นเกลียวเพื่อสร้างหลักประกันความมั่นคงแก่ชีวิตของตนเอง จนไม่มีเวลาที่จะให้แก่พ่อแม่ ซึ่งทำให้ผู้สูงอายุเหล่านั้นซึ่งบางคนไม่ได้ต้องการความช่วยเหลือเกื้อกูลเรื่องการเงินจากลูกหลานเลย เกิดความรู้สึกว่าตนเองถูกทอดทิ้งให้อยู่เพียงเดียวดาย เพราะความกดดันของภาวะเศรษฐกิจและการแข่งขันก็ทำให้ลูกหลานละเลยความรู้สึกของพ่อแม่ไป

             ทางด้านคนหนุ่มสาวเอง ก็ยอมรับว่าเป็นการยากที่จะหาทางออกในเรื่องนี้  ขณะที่บางคนมุ่งมั่นเพื่อความก้าวหน้าในอาชีพเป็นสำคัญ บางคนก็แบกรับภาระอันหนักอึ้งในการทำงานเพื่อเลี้ยงดูพ่อแม่รวมถึงพี่น้อง โดยแทบมองไม่เห็นอนาคตของตัวเอง

             ปัญหาผู้สูงอายุในพม่า แม้ว่าอาจจะเพิ่งเริ่มต้น แต่เชื่อแน่ว่ากำลังจะกลายเป็นปัญหาใหญ่ในสังคมพม่าในเวลาอีกไม่นานนัก โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อพม่าก้าวเข้าสู่ระบบเศรษฐกิจแบบตลาดเสรีเต็มตัว และดูดดึงคนหนุ่มสาวจำนวนมหาศาลเข้าสู่ระบบการผลิตและการบริการ รวมทั้งสภาพของสังคมสมัยใหม่ที่เต็มไปด้วยความน่าตื่นตาตื่นใจของเทคโนโลยี เมื่อนั้น ผู้สูงอายุในพม่าก็คงต้องมีชีวิตอยู่ในซอกมุมแคบๆ อย่างหงอยเหงามากกว่านี้

             ท้ายคอลัมน์วันนี้ ขอแนะนำหนังสือน่าอ่าน “เวียดนาม แผ่นดินหลังสงคราม” ของ ประชาคม ลุนาชัย (สนพ.นานมีบุ๊คส์/195 บาท) “Faithbook กระจกศรัทธา” โดย เพชรยุพา บูรณ์สิริจรุงรัฐ (ณ เพชร สำนักพิมพ์/170 บาท)