จัดแถวรถสี่ล้อแดงเชียงใหม่ตอบโจทย์ฤาแค่แผ่นเสียงตกร่อง | คมชัดลึก

 

          ต้องยอมรับว่าที่ผ่านมาหน่วยงานที่เกี่ยวข้องพยายามจัดระเบียบระบบขนส่งมวลชนเมืองเชียงใหม่หลายครั้งหลายคราแต่ไม่เกิดเป็นรูปธรรม ทำให้ทุกวันนี้มีเสียงวิพากษ์วิจารณ์ของชาวเมืองเชียงใหม่และนักท่องเที่ยวที่กล่าวถึงปัญหาของรถสาธารณะ ทั้งการบริการ ค่าโดยสารแพงเกินจริง จอดรถไร้ระเบียบ รวมถึงไม่มีจุดจอดและตารางเดินรถที่แน่นอน แถมยังเซ็งแซ่ทั้งในสังคมออนไลน์และในโลกแห่งความเป็นจริง แต่ความหวังของประชาชนผู้ใช้รถสาธารณะที่ต้องการเห็นเมืองเชียงใหม่มีระบบขนส่งมวลชนที่ดีมีมากขึ้น ภายหลัง คสช.ให้ความสำคัญกับการจัดระเบียบรถสาธารณะทั่วประเทศ

 

          โดยการจัดระเบียบรถสาธารณะ จ.เชียงใหม่ มี พล.ต.ศรายุธ รังษี ผู้บัญชาการมณฑลทหารบกที่ 33 เป็นประธานคณะกรรมการอำนวยการจัดระเบียบรถโดยสารสาธารณะเชียงใหม่ และมี พ.อ.โกศล ประทุมชาติ รองผู้บัญชาการมณฑลทหารบกที่ 33 เป็นประธานอนุกรรมการอำนวยการจัดระเบียบรถโดยสารสาธารณะเชียงใหม่ ซึ่งมีการประชุมหารือหน่วยงานที่เกี่ยวข้องหลายครั้ง กระทั่งกำหนดเส้นทางเดินรถให้สี่ล้อแดงและรถโดยสารสาธารณะของเทศบาลนครเชียงใหม่ได้ 12 เส้นทางนำร่อง เมื่อวันที่ 1 สิงหาคม ที่ผ่านมา โดยคิดค่าโดยสารประชาชนทั่วไปราคา 20 บาท พระภิกษุ นักเรียนและนักศึกษาราคา 10 บาทตลอดสาย โดยมีรถสี่ล้อแดงเข้าร่วม 550 คันจากทั้งหมด 2,400 คัน ส่วนรถสี่ล้อแดงที่เหลือยังคงวิ่งปกติ

 

          อีกทั้งวันที่ 1 กันยายน คณะกรรมการได้กำหนดให้รถสี่ล้อแดงคิดค่าบริการ 10 บาทกับประชาชนทั่วไป ส่วนพระภิกษุ นักเรียนและนักศึกษาในเครื่องแบบคิด 5 บาทตลอดสาย และจะมีงบประมาณสนับสนุนให้สี่ล้อแดงอีกทอดหนึ่ง สำหรับรถสองแถวที่วิ่งต่างอำเภอก็กำหนดจุดจอดรถที่เหมาะสมตามจุดต่างๆ รอบนอกเมือง แต่เมื่อเวลาผ่านไปไม่ถึง 2 เดือน ดูเหมือนว่าการจัดระเบียบรถสาธารณะเชียงใหม่เริ่มติดปัญหา อาทิ จากเดิมรถสี่ล้อแดงที่เข้าร่วมวิ่งตามเส้นทาง 550 คัน ปัจจุบันวิ่งตามเส้นทางเพียง 100 คันเท่านั้น และกลับไปวิ่งรับผู้โดยสารอย่างไร้เส้นทางเหมือนเดิม ขณะที่พ่อค้าแม่ค้าตลาดวโรรส ออกมาประท้วงการจัดระเบียบที่ไม่ให้รถสองแถวต่างอำเภอเข้ามาจอดบริเวณตลาดเหมือนเดิม ทำให้รายได้ลดและขนส่งสินค้าให้ลูกค้าที่อาศัยรถสองแถวทำได้ยากขึ้น ทำให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องต้องคิดหาแนวทางการจัดระเบียบหนักขึ้นอีกหลายเท่าตัว

 

          นายชาญชัย กีฬาแปง ผอ.สำนักงานขนส่งจังหวัดเชียงใหม่ ในฐานะเลขานุการคณะกรรมการอำนวยการจัดระเบียบรถโดยสารสาธารณะเชียงใหม่ บอกว่า ระบบขนส่งมวลชนเชียงใหม่ เป็นปัญหาเรื้อรังมานาน 30 ปี ต้องใช้เวลาในการแก้ไขไปทีละขั้น เช่น เมื่อกำหนดจัดระเบียบรถสองแถวที่วิ่งต่างอำเภอ ปรากฏว่าพ่อค้าแม่ค้าเดือดร้อน ก็ต้องมาหารือกันว่าจะแก้อย่างไร เบื้องต้นอาจเพิ่มเส้นทางสายที่ 13 จากสถานีขนส่งผู้โดยสารจังหวัดเชียงใหม่ หรืออาเขต มาที่ตลาดวโรรสเพิ่มเติม หากทุกฝ่ายอยากให้เชียงใหม่เป็นเมืองที่มีระบบขนส่งมวลชนที่ดีก็ต้องร่วมมือจัดระเบียบ เพราะความเจริญของบ้านเมืองและเศรษฐกิจทำให้คนมีเงินซื้อรถส่วนตัวมากขึ้น ทำให้การจราจรแออัดเพิ่มขึ้น หากช่วยกันจัดระเบียบรถสาธารณะได้ก็เป็นทางเลือกหนึ่งในการเดินทางของคนเชียงใหม่และนักท่องเที่ยว

 

          สำหรับประเด็นที่ต้องคำนึงถึงในการจัดระเบียบ 1.รถสาธารณะหรือรถสี่ล้อแดงมีมากถึง 2,400 คัน เป็นระบบขนส่งที่มีรถมากเกินไปหรือไม่ หากให้ลดจำนวนลงก็คงเป็นไปได้ยาก 2.รถสาธารณะหรือรถสี่ล้อแดงเชียงใหม่ไม่เหมือนกรุงเทพฯ หรือจังหวัดอื่นๆ โดยเชียงใหม่เป็นสหกรณ์ไม่ใช่บริษัทที่คนขับรถได้เงินเดือนประจำ แต่คนขับสี่ล้อแดงเป็นการขับรถวิ่งหารายได้เอง ซึ่งเป็นเงื่อนไขที่ค่อนข้างลำบากในการจัดระเบียบ และ 3.เมื่อขอความร่วมมือจัดระเบียบให้วิ่งตามเส้นทางที่กำหนดปรากฏว่าสี่ล้อแดงบางส่วนก็วิ่งตามเส้นทาง บางส่วนไม่วิ่งตามเส้นทาง ก็เป็นเรื่องที่ต้องร่วมกันหารือให้วิ่งตามเส้นทางและเวลาต่อไป ส่วนจะมีงบประมาณสนับสนุนหรือไม่นั้นต้องให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องพิจารณาต่อไป

 

          ขณะที่นายสิงห์คำ นันติ ประธานสหกรณ์นครลานนาเดินรถจำกัด หรือสี่ล้อแดงเชียงใหม่ กล่าวว่า สหกรณ์พร้อมให้ความร่วมมือการจัดระเบียบรถโดยสารสาธารณะ แต่การจัดระเบียบให้สี่ล้อแดงวิ่งตามเส้นทางต่างๆ ก็ต้องให้สมาชิกอยู่ได้ด้วย จากเดิมบางคนขับสี่ล้อแดงปกติมีรายได้วันละ 1,000 บาท ค่าเติมน้ำมัน 400 บาทต่อวัน หักค่าอาหารและอื่นๆ อย่างน้อยเหลือเงินเลี้ยงครอบครัว 300-400 บาทต่อวัน แต่บางคนมาขับรถวิ่งตามเส้นทางมีรายได้ไม่พอค่าเติมน้ำมัน เพราะระยะทางสั้นหรือบางครั้งที่วิ่งตามเวลาก็ไม่มีผู้โดยสาร ไม่มีรายได้ คนขับสี่ล้อแดงก็อยู่ไม่ได้ เพราะบางคนต้องผ่อนรถเดือนละ 10,000 บาท เลยต้องหันกลับมาวิ่งรับส่งผู้โดยสารตามปกติและไม่วิ่งตามเส้นทาง ฉะนั้นหากจัดระเบียบสี่ล้อแดงให้วิ่งตามเส้นทางจริง ภาครัฐต้องมีงบสนับสนุนให้สมาชิกอยู่ได้ อาจให้สมาชิกคนละ 1,000 บาทต่อวันเป็นต้น

 

          ส่วน ผศ.ดร.ปุ่น เที่ยงบูรณธรรม หัวหน้าหน่วยวิจัยการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและโครงสร้างพื้นฐาน อาจารย์คณะวิศวกรรมศาสตร์ ม.เชียงใหม่ กล่าวว่า คสช.และหน่วย งานที่เกี่ยวข้องได้เข้าประชุมจัดระเบียบรถสาธารณะถือว่าเป็นก้าวแรกที่ดีและคิดว่ามาถูกทาง อย่างน้อยก็เริ่มลงมือปฏิบัติจริงแต่ต้องปรับแนวทางจัดระเบียบทีละก้าวและคาดว่าการจัดระเบียบรถสาธารณะต้องใช้เวลาเพราะปัญหาระบบขนส่งมวลชนเชียงใหม่สะสมมาหลายสิบปี เหมือนกับเชือกที่ถูกมัดไว้เป็นปมก็ต้องค่อยๆ แก้ สุดท้ายเชื่อว่าจะคลายปมได้

 

          ทั้งนี้การแก้ปัญหาระบบขนส่งมวลชนเชียงใหม่ไม่ควรมองใครเป็นผู้ร้าย ควรมองอนาคตและหากไม่ร่วมมือจัดระเบียบระบบขนส่งมวลชนวันนี้อนาคตลูกหลานจะได้ใช้รถสาธารณะที่ดีทัดเทียมเมืองใหญ่ประเทศอื่นๆ หรือไม่ ซึ่งเชียงใหม่เป็นเมืองท่องเที่ยวติดอันดับโลกก็ควรมีระบบขนส่งมวลชนที่ดีรองรับนักท่องเที่ยวและให้คนพื้นที่ที่เสียภาษีได้ใช้บริการสาธารณะที่ดีเช่นกัน

 

          ที่สำคัญหากต้องการให้เมืองเชียงใหม่น่าอยู่เป็นเมืองที่มีอารยะ คนในเมืองวางแผนการใช้ชีวิต วางแผนการเดินทางของตนได้ ซึ่งเป็นสิทธิของทุกคนที่จะมีทางเลือกในการเดินทางและการวางแผนในการใช้ชีวิตของตนเอง ฉะนั้นรถสาธารณะควรวิ่งตามเส้นทางและวิ่งตามตารางเวลา อีกทั้งมีป้ายและมีจุดจอดรถที่ชัดเจนให้ผู้คนทั่วไปทราบ ประชาชนจะมีทางเลือกและอาจปรับเปลี่ยนพฤติกรรมหันมาใช้รถสาธารณะแทนรถส่วนตัวได้ในอนาคต ทั้งนี้ ในอนาคตบางพื้นที่หน่วยงานที่เกี่ยวข้องก็อาจเก็บค่าจอดรถสำหรับรถยนต์ส่วนบุคคลที่จอดในพื้นที่สาธารณะเพื่อส่งเสริมให้คนหันมาใช้บริการรถสาธารณะเพิ่มขึ้น

 

          สำหรับการจัดระเบียบรถสี่ล้อแดงถือว่าหลายฝ่ายได้ถอยคนละก้าวแล้ว แต่ปัจจุบันที่ยังติดขัดปัญหาอยู่บ้างที่สี่ล้อแดงบางคันได้วิ่งตามเส้นทางบ้าง บางคันก็ไม่วิ่งตามเส้นทางตามที่ตกลงกันไว้ ก็ต้องเข้าใจว่าคนขับรถสี่ล้อแดงคำนึงถึงรายได้และปากท้อง ฉะนั้นจุดเริ่มต้นภาครัฐควรเข้าสนับสนุนคนขับสี่ล้อแดงที่ยังไม่สามารถหารายได้เพียงพอต่อการขับรถตามเส้นทางที่จัดระเบียบไว้ ช่วงแรกคงต้องประคับประคองช่วยเหลือกันไปก่อน เมื่อทุกอย่างเข้าที่เข้าทางในอนาคตก็อยู่ได้ด้วยตนเองเป็นไปตามระบบ อีกทั้งคิดว่าควรมีองค์กรกลางเข้ามาดูแลด้านต่างๆ อย่างจริงจังต่อไป

 

          ปัญหาเรื้อรังที่ทำให้ชาวเชียงใหม่รอคอยการจัดระเบียบระบบขนส่งมวลชนจะเกิดเป็นรูปธรรมและตอบโจทย์ความต้องการของประชาชนในพื้นที่ได้หรือไม่ต้องคอยดูต่อไป หรือการจัดระเบียบรถสาธารณะครั้งนี้จะเป็นเพียงแผ่นเสียงตกร่องเท่านั้น