ประสิทธิภาพการใช้พลังงาน ไทยด้อยกว่าคู่แข่งในอาเซียน | คมชัดลึก

 

                            เป็นที่ทราบกันดีว่า ภาคการขนส่งของไทยพึ่งพิงการขนส่งทางถนนเป็นหลัก หรือคิดเป็นกว่า 80% ของการขนส่งทั้งระบบ ในขณะที่การขนส่งทางน้ำและทางรางมีเพียง 18% และ 2% เท่านั้น จากการศึกษาของกระทรวงคมนาคมชี้ให้เห็นว่า ต้นทุนการขนส่งทางถนนนั้น สูงถึง 1.72 บาทต่อตันต่อกิโลเมตร มากกว่าต้นทุนการขนส่งทางน้ำและทางรางถึง 2.7 เท่า และ 1.8 เท่า ตามลำดับ

 

                            เมื่อเปรียบเทียบคุณภาพของระบบโครงสร้างพื้นฐานของไทยกับประเทศอื่นๆ ผ่านการสำรวจของ เวิลด์ อีโคโนมิก ฟอรั่ม ในปี 2556 จะเห็นได้ว่า อันดับของระบบโครงสร้างพื้นฐานในไทยนั้น ร่วงลงอย่างต่อเนื่อง ในปัจจุบันประเทศไทยอยู่ที่อันดับ 61 จาก 148 ประเทศทั่วโลกในด้านคุณภาพของโครงสร้างพื้นฐานโดยรวม จากเดิมที่เคยอยู่ที่อันดับ 46 ในปี 2553 โดยระบบการขนส่งทางรางนับเป็นปัจจัยที่น่าเป็นห่วงที่สุด ซึ่งประเทศไทยถูกจัดให้อยู่ที่อันดับ 72 ของโลก แย่กว่าประเทศคู่แข่งสำคัญในอาเซียน 

 

                            ข้อมูลเหล่านี้แสดงให้เห็นถึงภาพที่น่าเป็นห่วงว่า นอกจากไทยจะใช้รูปแบบการขนส่งที่มีต้นทุนสูง ซึ่งส่งผลให้ไทยต้องสูญเสียพลังงานไปกับภาคการขนส่งเป็นอย่างมากแล้ว คุณภาพของระบบการขนส่งยังแย่ลงอย่างต่อเนื่องอีกด้วย ข้อเท็จจริงดังกล่าวถูกสะท้อนผ่านปริมาณการใช้พลังงานของไทย ซึ่งปรับตัวขึ้นอย่างต่อเนื่องในช่วง 10 ปีที่ผ่านมา แต่ไทยไม่มีแหล่งพลังงานของตัวเองให้ใช้ในประเทศได้อย่างเพียงพอ ทำให้ต้องเสียเงินเพื่อนำเข้าน้ำมันและก๊าซธรรมชาติปีละกว่าล้านล้านบาท

 

                            นอกจากนี้ เราพบว่า ในช่วงหนึ่งทศวรรษที่ผ่านมา ปริมาณการใช้น้ำมันและขนาดเศรษฐกิจของไทยยังขยายตัวในระดับใกล้เคียงกันมาก กล่าวคือ หากเศรษฐกิจไทยจะขยายตัวเพิ่ม 1% ก็ต้องเพิ่มการใช้น้ำมันในอัตราที่ใกล้กัน ในขณะที่เศรษฐกิจประเทศคู่แข่งส่วนมากสามารถขยายตัวเร็วได้กว่าการใช้น้ำมัน และมิหนำซ้ำ ประเทศคู่แข่งในอาเซียนของเรา เช่น ฟิลิปปินส์ มีการใช้น้ำมันลดลง แต่เศรษฐกิจกลับขยายตัวได้มากกว่าไทย เป็นต้น 

 

                            ทำให้สรุปได้ว่า ประสิทธิภาพในการใช้พลังงานของไทยให้คุ้มค่าทางเศรษฐกิจนั้น ยังด้อยกว่าประเทศคู่แข่งหลายๆ ประเทศในภูมิภาคนัก สิ่งที่น่าสังเกตเพิ่มเติมคือ ประเทศคู่แข่งหลายประเทศนั้น หันไปสนับสนุนพลังงานทางเลือกที่เหมาะสมกับโครงสร้างเศรษฐกิจและทรัพยากรธรรมชาติของตนอย่างเป็นรูปธรรมมากขึ้น เช่น การที่ฟิลิปปินส์หันมาใช้พลังงานน้ำและพลังงานความร้อนจากใต้โลกอย่างจริงจัง เป็นต้น

 

                            เป็นที่แน่นอนว่า ต้นทุนการขนส่งที่อยู่ในระดับสูงจากการพัฒนาการขนส่งไทยที่ให้ความสำคัญทางถนนมากกว่าการขนส่งในรูปแบบอื่นๆ มาตลอด นับเป็นปัจจัยสำคัญหนึ่งที่ฉุดรั้งความสามารถในการแข่งขันของไทยในระยะยาว ซึ่งนำไปสู่แผนยุทธศาสตร์โครงสร้างพื้นฐานด้านคมนาคมด้านอื่นๆ ที่ต้องเร่งให้เห็นเป็นรูปธรรมโดยเร็วที่สุด อีกทั้ง การวางแผนสนับสนุนการใช้พลังงานทางเลือกให้สอดคล้องกับโครงสร้างเศรษฐกิจและทรัพยากรธรรมชาติของประเทศนับเป็นอีกประเด็นที่จะช่วยเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันของไทยในระยะยาว

 

 

 

 

 

-----------------------------

 

(ช่วยกันคิดช่วยกันคุย : ประสิทธิภาพการใช้พลังงาน ไทยด้อยกว่าคู่แข่งในอาเซียน  : โดย...ศูนย์วิเคราะห์เศรษฐกิจ ทีเอ็มบี)