เสียงชาวบ้านกลุ่มรักษ์บ้านเกิดขอมีส่วนจัดการปัญหาเหมืองทองคำ | คมชัดลึก

 

                        ปัญหาความขัดแย้งระหว่างชาวบ้าน 6 หมู่บ้าน ในพื้นที่ ต.เขาหลวง อ.วังสะพุง จ.เลย ในนามกลุ่มรักษ์บ้านเกิดกับเหมืองทองคำ ของบริษัท ทุ่งคำ จำกัด ที่มีมานานกว่า 10 ปี ยังไม่ได้ข้อยุติลงง่ายๆ แม้จะมีการเข้ามาบริหารบ้านเมืองของคณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) ที่เหมือนจะเข้ามาช่วยไกล่เกลี่ยเพื่อยุติปัญหาดังกล่าว ด้วยการแต่งตั้งคณะกรรมการขึ้นมาชุดหนึ่ง ในนาม "คณะกรรมการแก้ไขปัญหาเหมืองทองคำจังหวัดเลย" ซึ่งแต่งตั้งโดยผู้แทนทหารและคสช.

 

                        แต่ดูเหมือนคณะกรรมการที่ถูกแต่งตั้งขึ้นมามีมากถึง 4 ชุด เพื่อแก้ปัญหานี้ แต่ชาวบ้านในพื้นที่ไม่เห็นด้วยกับคณะกรรมการดังกล่าว โดยเมื่อวันที่ 18 กรกฎาคม 2557 มีชาวบ้าน 491 คน ที่ได้รับผลกระทบมาร่วมลงชื่อในการทำประชาคม “ไม่ยอมรับการแต่งตั้งและผลการดำเนินงานของคณะกรรมการแก้ไขปัญหาเหมืองทองคำจังหวัดเลยทั้ง 4 ชุดที่แต่งตั้งโดยผู้แทนทหาร/คสช.และไม่เอาเหมือง”

 

                        การจัดประชาคมหมู่บ้านดังกล่าวมีขึ้นที่วัดศรีสะอาด บ้านห้วยผุก ต.เขาหลวง อ.วังสะพุง มีสภา อบต.เขาหลวง ผู้ใหญ่บ้านและผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้าน 6 หมู่บ้าน ร่วมเป็นประธานในการจัดงาน ทั้งนี้มีหน่วยงานรัฐและทหารที่เข้าร่วมสังเกตการณ์ด้วย ได้แก่ ปลัดจังหวัดเลย, ปลัดอาวุโสอำเภอวังสะพุง, กอ.รมน., สว.สส.สภ.วังสะพุง, กำนันตำบลเขาหลวง, เจ้าหน้าที่จากสำนักงานจังหวัดเลย, สาธารณสุขอำเภอวังสะพุง, โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพส่วนตำบลบ้านห้วยผุก และสำนักงานทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมจังหวัดเลย 

 

                        การทำประชาคมครั้งนี้จัดขึ้นต่อเนื่องจากวันที่ 10 กรกฎาคม 2557 ชาวบ้านที่รวมตัวกันในนามกลุ่มคนรักษ์บ้านเกิด รวมถึงสมาชิกสภา อบต.และผู้ใหญ่บ้านบางส่วน ได้ทำหนังสืออย่างเป็นทางการแสดงเจตจำนงในการไม่ยอมรับการแต่งตั้งและการดำเนินการของคณะกรรมการที่แต่งตั้งขึ้นโดยทหารดังกล่าว และส่งไปให้ พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา หัวหน้าคสช. แม่ทัพภาคที่ 2 พล.ท.ชาญชัย ภู่ทอง ผู้ว่าราชการจังหวัดเลย ผู้บัญชาการทหารบกจังหวัดเลย พล.ต.วรทัต สุพัฒนนานนท์ และคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ

 

                        หนังสือนี้เป็นเนื้อหาเดียวกับที่ใช้ทำประชาคมในวันนั้น ระบุว่า หลังจากผู้แทนทหารคสช. ระดับปฏิบัติการในพื้นที่ จ.เลย เข้าควบคุมสถานการณ์ในพื้นที่ ได้แต่งตั้งคณะกรรมการขึ้น 4 ชุด ได้แก่ 1.คณะกรรมการแก้ไขปัญหาเหมืองแร่ทองคำ จ.เลย 2.คณะกรรมการแก้ไขปัญหาแหล่งน้ำที่ได้รับผลกระทบจากการทำเหมือง 3.คณะกรรมการฟื้นฟูสุขภาพและสิ่งแวดล้อม และ 4.คณะกรรมการรับฟังความคิดเห็นของประชาชน โดยหวังให้เกิดการเจรจาระหว่างผู้ได้รับผลกระทบและบริษัท ทุ่งคำ จำกัด เจ้าของเหมืองแร่ทองคำใน ต.เขาหลวง 

 

                        อย่างไรก็ตาม หนังสือยังระบุว่า คณะกรรมการทั้ง 4 ชุด มีที่มาและสถานะไม่ชัดเจน องค์ประกอบของคณะกรรมการส่วนใหญ่เป็นข้าราชการและบริษัทที่เป็นคู่กรณีของชาวบ้านทั้งสิ้น และไม่มีคนกลางหรือตัวแทนชาวบ้านผู้ได้รับผลกระทบเข้าร่วม นอกจากนี้ปฏิบัติการของเจ้าหน้าที่ในพื้นที่ในช่วง 1 เดือนกว่าที่ผ่านมา แสดงให้เห็นถึงการไม่พยายามทำความเข้าใจต่อสถานการณ์และความต้องการของชาวบ้าน ที่พยายามนำเสนอต่อหน่วยงานต่างๆ ไปแล้ว แต่กลับใช้วิธีให้ประชาชนต้องยอมรับแนวทางของทหารที่ร่วมมือกับข้าราชการโดยประชาชนไม่มีส่วนร่วม

 

                        เรื่องนี้ "สมัย ภักมี" ประธานสภา อบต.เขาหลวง ซึ่งเป็นประธานในการทำประชาคม บอกว่า คณะกรรมการที่แต่งตั้งขึ้นมีการเรียกผู้ใหญ่บ้านและสมาชิก อบต.เข้าประชุมและชี้แจงว่า ให้ไปในฐานะอนุกรรมการ แต่ไม่มีใครเห็นหนังสือแต่งตั้งเป็นลายลักษณ์อักษรว่าคณะกรรมการมีที่มาที่ไปอย่างไร องค์ประกอบทั้งหมดเป็นใครบ้าง และจะทำงานกันอย่างไรให้ได้ฟังเสียงของชาวบ้านอย่างจริงจัง พร้อมทั้งยังมีกรณีการจัดประชุมรับฟังความเห็นเมื่อวันที่ 7 กรกฎาคม 2557 ที่ผ่านมา แต่ประธานที่ประชุมกลับไล่ชาวบ้านที่ต้องการแสดงความเห็นให้มีการเพิกถอนประทานบัตรของบริษัทออกจากที่ประชุม ทำให้ชาวบ้านเกิดคำถามว่า เขาไม่ต้องการฟังความเห็นที่ต่างจากธงที่ตั้งไว้แล้วของคณะกรรมการใช่หรือไม่ 

 

                        ในขณะที่ "พรทิพย์ หงชัย" ตัวแทนกลุ่มคนรักษ์บ้านเกิด บอกว่า ที่ชาวบ้านต้องการจาก คสช.ที่เข้ามาบริหารประเทศชาติและดูแลความสงบเรียบร้อยคือขอให้คุ้มครองความปลอดภัยของชาวบ้านที่ถูกทำร้ายทั้งร่างกายและจิตใจจากการขนแร่อย่างป่าเถื่อนเมื่อวันที่ 15 พฤษภาคม 2557 ในเหตุการณ์วันนั้นไม่มีหน่วยงานใดเข้าช่วยเหลือ และยังมีข่าวการขู่ลอบสังหารแกนนำชาวบ้านตามมาอีก และต้องการให้ทหารช่วยหาตัวคนบงการ โดยเฉพาะนายทหารที่เป็นหัวหน้ากองกำลังอำพรางใบหน้า 300 คน ที่เข้ามาทำร้ายชาวบ้านคืนนั้น ซึ่งผ่านมา 2 เดือนแล้ว ควรมีความคืบหน้าในการเอาตัวคนผิดและคนบงการมาลงโทษ

 

                        "หากอยากช่วยแก้ปัญหาให้ชาวบ้านจริงก็ต้องแสดงความจริงใจในการรับฟังความต้องการของประชาชน ซึ่งทางกลุ่มพยายามสื่อสารออกไปทั้งต่อสาธารณะ และยื่นหนังสือโดยตรงไปยัง คสช. และเจ้าหน้าที่ที่ปฏิบัติงานในพื้นที่แล้ว” พรทิพย์ บอก 

 

                        เธอยังบอกอีกว่า ข้อเรียกร้องกลุ่มคนรักษ์บ้านเกิดต่อการแก้ปัญหาเหมืองแร่ทองคำจ.เลย ซึ่งออกเป็นแถลงการณ์ต่อสาธารณะเมื่อวันที่ 7 กรกฎาคม 2557 เสนอแนวทางการแก้ปัญหา 6 ข้อ ได้แก่ 1.การเพิกถอนประทานบัตรเหมืองแร่ทองคำของบริษัท ทุ่งคำ จำกัด 6 แปลง และ 2.การเพิกถอนใบอนุญาตประกอบโลหะกรรมและกิจกรรมที่เกี่ยวข้องกับการประกอบโลหะกรรมทั้งหมด 3.แล้วจึงอนุญาตให้มีการเคลื่อนย้ายเครื่องจักรอุปกรณ์ 4.ขนสินแร่ออกไปทั้งหมด 5.จากนั้นทำการปิดเหมืองเพื่อฟื้นฟูสภาพแวดล้อมระบบนิเวศ สุขภาวะ อนามัยและวิถีชีวิตความเป็นอยู่ของประชาชน 6.ควบคู่ไปกับการเยียวยาชาวบ้านที่ได้รับผลกระทบจากการทำเหมืองแร่ในทุกด้าน

 

                        ในขณะที่ผลการตรวจวิเคราะห์คุณภาพน้ำในบริเวณโดยรอบบริษัท ทุ่งคำ จำกัด ซึ่งจังหวัดกำหนดให้ตรวจสอบคุณภาพน้ำ 4 ครั้งต่อปี พบว่าปริมาณสารอันตรายที่ชาวบ้านเกรงกลัวก่อนหน้านี้ พบในปริมาณที่ต่ำมาก ซึ่งนั่นหมายถึงการเรียกร้องของชาวบ้านว่า น้ำในพื้นที่มีสารพิษนั้นถูกลบล้างโดยผลตรวจดังกล่าว 

 

                        ซึ่งวันที่ 21 กรกฎาคม ที่ผ่านมา อุตสาหกรรมจังหวัดเปิดเผยผลตรวจว่า ผลการตรวจคุณภาพน้ำใต้ดิน น้ำประปา บาดาลบ่อน้ำตื้น มีข้อมูลที่เป็นประโยชน์ในการที่จะเสริมสร้างความมั่นใจแก่ประชาชนที่อยู่อาศัยโดยรอบเหมือง ในการที่จะใช้น้ำเพื่ออุปโภคและบริโภค ซึ่งสำนักงานอุตสาหกรรมจังหวัดเลยได้ออกประกาศลงวันที่ 9 กรกฎาคม 2557 เรื่องผลการตรวจสอบวิเคราะห์คุณภาพน้ำบริเวณโดยรอบบริษัท ทุ่งคำ จำกัด ที่ได้ทำการเก็บตัวอย่างน้ำเมื่อวันที่ 26 กุมภาพันธ์ 2557 จากจุดเก็บตัวอย่าง 7 จุด คือ น้ำประปาบาดาลหมู่ 7 บ้านกกสะทอน, บ่อน้ำตื้น หมู่ 3 บ้านนาหนองบง, น้ำประปาบาดาล หมู่ 3 บ้านนาหนองบง, น้ำประปาบาดาลหมู่ 12 บ้านโนนผาพุง, น้ำประปาบาดาล หมู่ 1 วัดศรีสะอาด, น้ำประปาบาดาลหมู่ 13 บ้านภูทับฟ้า และบ่อน้ำประปาบาดาล หมู่ 2 วัดศรีสว่างจอมแจ้ง โดยหน่วยงานที่ตรวจสอบวิเคราะห์ตัวอย่างน้ำ ประกอบด้วย กรมควบคุมมลพิษ, กรมทรัพยากรน้ำบาดาล และกรมอุตสาหกรรมพื้นฐานและการเหมืองแร่  

 

                        ผลการตรวจวิเคราะห์คุณภาพน้ำปรากฏว่า พบสารหนูและแมงกานีสไม่เกินค่ามาตรฐาน, ไม่มีสารโลหะหนักเพิ่มขึ้นจากการจัดเก็บตัวอย่างน้ำที่ผ่านมา ส่วนผลการตรวจสอบการจัดเก็บตัวอย่างน้ำครั้งที่ 2 เมื่อวันที่ 25-26 มิถุนายน 2557 ต้องใช้เวลาในการตรวจวิเคราะห์อีกระยะหนึ่ง หากแล้วเสร็จจะประกาศให้ทราบต่อไป

 

 

 

 

 

-------------------------

 

(เสียงชาวบ้านกลุ่มรักษ์บ้านเกิด ขอมีส่วนจัดการปัญหาเหมืองทองคำ : โดย...ศูนย์ข่าวภาคอีสาน)