กฎหมายใหม่สิงคโปร์จะหยุดควันไฟป่าได้หรือ | คมชัดลึก

 

                    สิงคโปร์เผชิญปัญหาหมอกควันจากไฟป่าข้ามแดนมาจากเพื่อนบ้านเป็นประจำเกือบทุกปี แต่หลังจากที่สถานการณ์เลวร้ายสุดขีด คุณภาพอากาศย่ำแย่เป็นประวัติการณ์เมื่อมิถุนายน-กรกฎาคมปีที่แล้ว ดูเหมือนสิงคโปร์จะไม่ยอมเป็นเป้านิ่งโดยไม่ทำอะไรเลยอีกต่อไป รัฐสภาสิงคโปร์ ได้ผ่านกฎหมายใหม่เมื่อวันอังคารที่ผ่านมา เพื่อใช้เป็นเครื่องมือหนึ่งในการควบคุมมลพิษหมอกควัน ซึ่งส่วนมากเกิดจากการแผ้วถางป่าอย่างผิดกฎหมายเพื่อทำการเกษตรในอินโดนีเซีย

 

                    สาระหลักของการออกกฎหมายนี้เพื่อพุ่งเป้าลงโทษผู้ก่อมลพิษ บริษัทจะต้องมีส่วนรับผิดชอบทางกฎหมายหากเกี่ยวข้องกับฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งที่จุดไฟป่าทำให้เกิดหมอกควันข้ามไปสิงคโปร์ โดยไม่จำเป็นต้องเกี่ยวข้องโดยตรง และบริษัทผู้ก่อมลพิษ อาจถูกปรับสูงถึงวันละ 1 แสนดอลลาร์สิงคโปร์ สูงสุด 2 ล้านดอลลาร์สิงคโปร์ (51 ล้านบาท)

 

                    ผู้ที่ได้รับความเสียหายทางเศรษฐกิจหรือปัญหาสุขภาพเพราะมลพิษหมอกควัน สามารถยื่นฟ้องเรียกค่าชดเชยในศาลแพ่งได้ โดยไม่มีการจำกัดวงเงินที่เรียกร้อง

 

                    ถือเป็นครั้งแรกของการขยับใช้ช่องทางกฎหมายเอาผิดกับผู้ก่อมลพิษ แต่นักกฎหมายหลายคนต่างมีคำถามว่า กฎหมายฉบับนี้จะมีผลต่อการป้องปรามวิธีแผ้วถางที่ดินด้วยการเผาได้หรือไม่ เนื่องจากการบังคับใช้กฎหมายและรวบรวมหลักฐานกิจกรรมผิดกฎหมายในต่างประเทศ และอยู่นอกอำนาจศาลสิงคโปร์ ไม่ใช่เรื่องง่าย

 

                    สุดท้ายแล้ว กฎหมายนี้จะได้ผลต่อเมื่อได้รับความร่วมมือกับเพื่อนบ้าน เพราะหลักฐานที่จำเป็นต่อความสำเร็จในการดำเนินคดี ไม่ได้อยู่ในสิงคโปร์ และหลายฝ่ายก็เชื่อว่าทางออกเด็ดขาดของปัญหานี้ หนีไม่พ้นต้องแก้ไขจัดการผ่านความร่วมมือระหว่างรัฐบาล ภาคธุรกิจและประชาสังคม

 

                    หมอกควันข้ามพรมแดนเป็นปัญหาซ้ำซากสำหรับสิงคโปร์และมาเลเซียมาตั้งแต่ช่วงคริสต์ทศวรรษ 1980 ทุกปี กระแสลมจะหอบควันไฟป่ามาจากสุมาตราของอินโดนีเซียเข้าไป สาเหตุของไฟป่าอาจมาจากเกษตรกรหรือไม่เจตนา แต่โดยมากเป็นไฟป่าที่ตรวจพบในพื้นที่เกษตรที่บริษัทผลิตน้ำมันปาล์มใช้หรือเป็นเจ้าของ และบริษัทเหล่านั้นอยู่ในสิงคโปร์หรือมาเลเซีย และอินโดนีเซียเอง

 

                    เจ้าหน้าที่รัฐบาลและนักเคลื่อนไหวสิ่งแวดล้อมในสิงคโปร์และมาเลเซีย วิจารณ์รัฐบาลจาการ์ตาที่ไม่ได้ทำอะไรมากพอกับปัญหานี้ โดยชี้ถึงการที่สภาอินโดนีเซียยังไม่ยอมให้สัตยาบันข้อตกลงอาเซียนว่าด้วยการแก้ปัญหาหมอกควันข้ามพรมแดนเมื่อปี 2545

 

                    อินโดนีเซียแสดงความยินดีกับกฎหมายใหม่สิงคโปร์ แต่ก็สงสัยเช่นกันว่ากฎหมายนี้อาจมีผลจำกัดมาก เพราะบริษัทตัวการอาจใช้โครงสร้างความเป็นเจ้าของอันซับซ้อนและสารพัดเทคนิค เอาตัวรอดจากมีชื่อเข้าไปเกี่ยวข้องกับการจุดไฟก็ได้