เจาะ17กลเม็ด…ข้าวล่องหน | คมชัดลึก

               หลังจากคณะรักษาความสงบแห่งชาติ หรือ คสช. เดินหน้าตรวจสอบโครงการรับจำนำข้าวอย่างต่อเนื่องนั้น พบกับปัญหามากมายที่อาจส่อไปในทางทุจริต อาทิ ปัญหาปริมาณข้าวไม่ตรงกับบัญชีที่แจ้งไว้ รวมถึงพบปัญหาข้าวเสื่อมคุณภาพเป็นจำนวนมาก 

               พ.ท.สหรัฐ ตั้งกิจจาวิสุทธิ์ รองประธานชุดตรวจปริมาณข้าวและคุณภาพข้าว อ.ศรีประจันต์ จ.สุพรรณบุรี บอกถึงขั้นตอนการตรวจสอบโครงการรับจำนำข้าวว่า ต้องมีการขึ้นไปบนกองข้าว เพื่อตรวจสอบดูจากกระสอบข้าวว่าเรียงกันลักษณะผิดปกติหรือไม่ หากผิดสังเกตก็จะ เจาะกองหรือผ่ากอง และ การขึ้นไปเดินดูข้างบนแล้วขย่ม ถ้าผิดสังเกตจะเจาะตรงกลางลงไปประมาณ 15 ลูก ในระยะสามคูณสี่เมตร แล้วชำข้าวข้างล่างด้วยว่า ข้าวข้างล่างได้ปริมาณและคุณภาพถูกต้องหรือไม่

               ทั้งนี้ ขั้นตอนการตรวจสอบโครงการรับจำนำข้าวแต่ละครั้งนั้น จะเริ่มจากการตรวจสอบกุญแจที่ปิดล็อกโกดัง หนังสือสัญญาที่ปิดแสดงไว้บนกองข้าวว่าตรงกับเอกสารจากสำนักนายกรัฐมนตรีหรือไม่ และปริมาณข้าว จากนั้นจะสุ่มชำข้าวรอบๆ กองทั้ง  4 ด้าน ในปริมาณ 3 กิโลกรัม นำมาคลุกเคล้าให้เข้ากัน ก่อนแบ่งเป็น 3 ส่วน โดยส่วนหนึ่งให้เจ้าของคลังเก็บเอาไว้ สองส่วนส่งไปยังสำนักนายกฯ เพื่อตรวจสอบดีเอ็นเอต่อไป

               ด้าน ธเนศพล ธนบุณยวัฒน์ ผอ.องค์การตลาดเพื่อการเกษตร (อ.ต.ก.) ยอมรับว่า อ.ต.ก. หรือ อคส. จะทำหน้าที่เสมียนตอนเริ่มต้นทาง และเป็นยามในตอนสุดท้าย โดยจะไม่มีสิทธิ์ที่เข้าไปโยกย้ายข้าว และไม่มีสิทธิเข้าไปเปลี่ยนแปลง  เพราะทั้งหมดเป็นเรื่องที่กำหนดมาเป็นหลักเกณฑ์ในการให้ อ.ต.ก. หรือ อคส.ปฏิบัติเท่านั้น

               “เฉพาะอ.ต.ก.ดูแลข้าวทั้งหมด 7 โครง โครงที่เก่าที่สุดคือ 2551 นับถึงวันนี้เกือบ 7 ปี  เป็นส่วนหนึ่งที่เราหนักใจ เพราะว่าสภาพกระสอบเปล่าที่เห็นอยู่ ถ้าเป็นข้าวเต็มเมล็ดก็คงไม่มีปัญหา แต่ถ้าเป็นปลายข้าวหรือข้าวหักเวลาที่เอาไปแทงข้าวตัวอย่าง มันจะไหลเหมือนทราย เมื่อกระสอบล่างไหลลงมา กระสอบบนมันทับลงมาพังอยู่ดี กองพังล้มเสียหาย เป็นปัญหาที่ อ.ต.ก.พยายามแก้ไข บางที่เราตั้งกอง 7 ครั้ง ตั้งแล้วล้ม เพราะปัญหาอย่างนี้ ข้าวพอเก็บนานมันยิ่งเสื่อม...” ธเนศพล บอกถึงสภาพปัญหาที่กิดขึ้น

               ทว่าความไม่ชอบมาพากลในโครงการรับจำนำข้าวยังเกิดขึ้นหลายพื้นที่ “คม ชัด ลึก” ตรวจสอบข้อมูลพบว่า มีกลเม็ดการทุจริตโครงการรับจำนำข้าวอยู่ 17 วิธี !!
 
               เริ่มตั้งแต่ขั้นตอนของการขึ้นทะเบียนชาวนา มีช่องทางอยู่ถึง 4 จุด คือ 1.ชาวนาขึ้นทะเบียนพื้นที่ปลูกข้าวมากเกินความเป็นจริง 2.มีการแจ้งผลผลิตข้าวเกินความจริง 3.มีการขึ้นทะเบียนพื้นที่นาข้าวซ้ำซ้อนระหว่างเจ้าของที่นาและผู้เช่าที่นา และ 4.การขายสิทธิใบรับรองเกษตรกรให้กับโรงสี ด้วยวิธีการซื้อสิทธิใบรับรองเกษตรกรจากชาวนา เมื่อชาวนาขายข้าวเสร็จก็ขายใบรับรองสิทธิต่อ โรงสีก็นำมาทำข้าวลม คือเขียนจำนวนข้าว ไปรับเงินจากใบประทวนที่เขียนเอง แต่ข้าวไม่มีอยู่จริง

               ต่อมาเป็นขั้นตอนของการนำข้าวเปลือกเข้าโรงสี พบการทุจริตอยู่ใน 6 จุด  คือ 5.โกงคุณภาพข้าวเปลือก โดยโรงสีสามารถตั้งเวลาเครื่องปั่นข้าวเปลือกให้นานจนข้าวผิดรูปได้ 6.โกงความชื้นจาก 15 เปอร์เซ็นต์ เป็น 20 เปอร์เซ็นต์ โดยโรงสีมีเครื่องมือวัดความชื้น อาจบอกว่า ข้าวมีความชื้น 20 เปอร์เซ็นต์เกินมาตรฐานข้าว 5 เปอร์เซ็นต์ ก็จะถูกตัดราคา

               7.ผสมสิ่งเจือปนแล้วอ้างว่า ข้าวเปลือกมีสิ่งปลอมปนเยอะ เพื่อจะกดราคาข้าว 8.โกงตาชั่ง เนื่องจากระบบชั่งของโรงสีเป็นระบบดิจิทัลที่สามารถตั้งโปรแกรมได้ 9.ออกใบประทวนล่าช้า โดยจงใจออกใบประทวนล่าช้า เพื่อจะได้นำข้าวไปสีขายก่อนในช่วงที่ราคาดี และ 10.โกงน้ำหนักข้าวเอาเงิน ธ.ก.ส. คือไม่แนบใบชั่งน้ำหนักของชาวนาไว้ ทำให้ไม่มีการตรวจสอบว่า ชาวนาขายข้าวเปลือกจริงๆ ปริมาณ เท่าไหร่

               จากนั้นเข้าสู่ขั้นตอนนำข้าวสารที่สีแล้วเข้าโกดัง พบช่องทางที่จะสามารถทุจริตได้ 3 ช่องทาง คือ 11.จ่ายค่าใต้โต๊ะ “โกดังโครงการ” คือการเปิดรับสมัครโกดังเข้าโครงการ ซึ่งอันดับแรกต้องจ่ายค่าแรกเข้าใต้โต๊ะให้กลายเป็นโรงสีในสังกัด 12.เก็บ “ค่าต๋ง” โกดังขึ้นทะเบียนโดยข้าวสารที่ถูกส่งเข้าโกดังที่ขึ้นทะเบียนกับนักการเมืองแล้ว จะต้องมีการจ่ายต๋งค่าส่วนกลาง เพื่อแลกกับการได้ค่าเช่า และ 13.ค่าหัวคิวเซอร์เวเยอร์  (ผู้ตรวจคุณภาพข้าว) โดยเมื่อเซอร์เวเยอร์มีรายได้จากการไปตรวจคุณภาพข้าว ก็ต้องจ่ายค่านายหน้ารายได้ให้ฝ่ายการเมือง และมีการกำหนดหลักเกณฑ์ให้เซอร์เวเยอร์ไม่ต้องรับผิดชอบข้าวเข้า-ออก เพื่อเปิดช่องให้โรงสีส่งข้าวคุณภาพต่ำแลกการจ่ายค่าหัวคิวแทน

               สุดท้าย ขั้นตอนการระบายข้าว มีการทุจริตใน 4 ช่องทาง ด้วยกัน คือ 14.ตั้งบริษัทจีทูจี บังหน้า คือ การเปิดบริษัทจีนปลอมไว้ที่จีน เพื่อทำเอกสารซื้อขายข้าวแบบจีทูจี จะได้เขียนราคาได้ถูก เมื่อได้ข้าวมาก็เอาไปขายแพงได้ แต่ความจริงคือ ข้าวก็ยังหมุนเวียนอยู่ในไทย 15.ระบายข้าวคุณภาพต่ำส่งออกต่างประเทศคือ การประมูลทั่วไปในราคาต่ำมาก เพราะพ่อค้าทั่วไปรู้ว่าคุณภาพต่ำไม่ซื้อ จึงขายถูกส่งๆ ไปให้พ่อค้าเครือข่ายเดียวกัน

               16.โกงข้าวถุง คุณภาพต่ำ จำนวนไม่ครบ คือ เอาข้าวออกมาราคาต่ำเพราะคุณภาพต่ำ แล้วก็ทำเหมือนว่าจะระบายข้าวออกด้วยการทำข้าวถุง หรือข้าวบริจาคโครงการต่างๆ แต่สุดท้ายพอตรวจสอบจริงพบว่า ไม่มีการทำข้าวถุงครบตามจำนวนข้าวที่เบิก และ 17.ประมูลข้าวในเครือข่ายพ่อค้าวงใน คือ เปิดประมูลข้าวสารในตลาดสินค้าเกษตรล่วงหน้า พ่อค้านอกเครือข่ายจะไม่รู้ข้อมูลวงใน ทำให้ไม่สามารถรับข้าวรัฐบาลต่อได้

               กลเม็ดการทุจริตทั้ง 17 ข้อนี้ จะนำไปสู่การคลายปมค้นหาผู้กระทำความผิดในแต่ละขั้นตอนมาดำเนินคดีตามกฎหมายต่อไป!!
       
......................

(หมายเหตุ : เจาะ17กลเม็ด…ข้าวล่องหน : ทีมข่าวรายงานพิเศษ)