ประชาธิปไทย | คมชัดลึก

                  มีคำถามที่น่าสนใจว่า มาตรฐานทางการเมืองของประเทศตะวันตกกับตะวันออกเป็นมาตรฐานเดียวกันหรือไม่ และเหตุใดประเทศตะวันตกจึงเข้ามาวุ่นวายหรือเจ้ากี้เจ้าการกับเหตุการณ์ทางการเมืองในประเทศอื่นได้

                  เรื่องนี้คงต้องมองย้อนกลับไปในสมัยสงครามโลกครั้งที่ 2 ที่สหรัฐเข้ามามีบทบาทอย่างเต็มตัวในการทำสงคราม ทั้งในยุโรปและแปซิฟิก และสวมบทความเป็นผู้นำของค่ายเสรีนิยมที่ต่อสู้กับสหภาพโซเวียตที่เป็นเจ้าแห่งลัทธิสังคมนิยม จนกระทั่งสหภาพโซเวียตถึงกาลล่มสลาย สหรัฐจึงครองอำนาจโดยเบ็ดเสร็จ ดังนั้นมาตรฐานทางการเมืองของประเทศต่างๆ จึงเป็นไปตามที่สหรัฐกำหนดขึ้น อาทิ ต้องมีการปกครองในระบอบประชาธิปไตย เคารพสิทธิมนุษยชน มีระบบการค้าเสรี เป็นต้น ซึ่งมาตรฐานดังกล่าวได้รับความสนับสนุนจากประเทศใหญ่ๆ ในยุโรป อย่างเต็มที่

                  โดยหลักการ มาตรฐานของสหรัฐและประเทศตะวันตกนั้นเป็นมาตรฐานที่ดี แต่ก็ให้ความสำคัญแก่กรอบนอก มากกว่าเนื้อใน และไม่ได้ใส่ใจเท่าที่ควรต่อความเป็นจริงและพื้นฐานที่แตกต่างกันของแต่ละประเทศ ทำให้รัฐบาลของบางประเทศมีที่มาจากกลไกและกลโกงการเลือกตั้ง แม้จะเป็นรัฐบาลที่อ้างตัวว่าเป็นรัฐบาลในระบอบประชาธิปไตย แต่ก็ไม่ได้ทำตามครรลองของประชาธิปไตย และเต็มไปด้วยการทุจริตคอร์รัปชั่น เพื่อแสวงหาผลประโยชน์ส่วนตัว ใช้อำนาจหน้าที่ในทางมิชอบ รวมถึงการสร้างระบบผูกขาดหรือฮั้วกัน เป็นต้น

                  ในทางปฏิบัติเอง ประเทศส่วนใหญ่ในโลก ไม่ได้มีพื้นฐานและพัฒนาการในเรื่องการปกครองในระบอบประชาธิปไตยเช่นเดียวกับสหรัฐและยุโรป หลายประเทศเพิ่งจะมีโอกาสรู้จักคำว่าประชาธิปไตยมาเมื่อไม่กี่สิบปี และในจำนวนนั้น ส่วนหนึ่งก็เป็นประชาธิปไตยเพียงเปลือกนอก ซึ่งประชาชนขาดความรู้ความเข้าใจในเรื่องประชาธิปไตยอย่างเพียงพอ และตกเป็นเหยื่อของนักการเมืองที่ฉ้อฉล และอิทธิพลของผู้มีอำนาจที่อ้างอิงประชาธิปไตย และนำคำว่าประชาธิปไตยมาลวงโลก

                  สำหรับประเทศทางตะวันออกนั้น ค่อนข้างจะมีความเคารพต่อเรื่องภายในของประเทศอื่น และเข้าใจในความแตกต่างของสิ่งที่เป็นเนื้อในมากกว่าการยึดถือแค่กรอบเกณฑ์กติกา เพราะประชาธิปไตยไม่ใช่เสื้อผ้าสำเร็จรูปที่ชาติตะวันตกเห็นว่าดีแล้วบังคับให้คนทั้งโลกแต่ง แต่ประชาธิปไตยควรจะเป็นเสื้อผ้าที่ออกแบบตัดเย็บโดยประเทศนั้น ๆ เอง แม้จะมีรูปลักษณ์ภายนอกใกล้เคียงกัน แต่ก็อาจจะมีแบบ ลวดลาย สีสัน หรือเนื้อผ้า ที่แตกต่างกันไปตามความเหมาะสมกับสภาพของแต่ละประเทศ

                  ประชาธิปไตยเป็นเรื่องทางอุดมคติ ซึ่งอาจจะไม่ตรงกับความเป็นจริงเสมอไป และการที่จะบรรลุความเป็นประชาธิปไตยอย่างแท้จริง จำเป็นที่จะต้องมีการวางพื้นฐานที่มั่นคง และปลูกจิตสำนึกของความเป็นประชาธิปไตยในตัวของคนในประเทศ รวมถึงเรื่องของศีลธรรมจรรยา และหน้าที่ของประชาชนในระบอบประชาธิปไตย

                  สิ่งที่พึงกังวลมากกว่าการถูกประเทศตะวันตกกล่าวหาว่าไม่เป็นประชาธิปไตย ก็คือ การที่คนในประเทศไม่รู้เรื่องประชาธิปไตยอย่างถูกต้องแท้จริงนี่แหละครับ

                  ท้ายคอลัมน์วันนี้ ขอแนะนำหนังสือต่วย’ตูน (100 บาท) และต่วย’ตูนพิเศษ (80 บาท) ฉบับเดือนกรกฎาคม 2557 สองเล่มอ่านกันได้ตลอดทั้งเดือน