ไทยมองญี่ปุ่น | คมชัดลึก

                คนไทยที่ไปญี่ปุ่นมักจะมีคำถามว่า เหตุใดประเทศที่เป็นหมู่เกาะ มีพื้นที่จำกัด และเผชิญกับภัยธรรมชาติ ไม่ว่าจะเป็น แผ่นดินไหว ภูเขาไฟ ลมพายุ คลื่นยักษ์ คลื่นความร้อน หรือสึนามิ อย่างหนักหน่วง แม้กระทั่งภยันตรายอันรุนแรงที่เกิดจากน้ำมือของมนุษย์และอุบัติเหตุ เช่น ระเบิดปรมาณู และการระเบิดของโรงไฟฟ้านิวเคลียร์ จึงสามารถผ่านพ้นวิกฤติการณ์เหล่านั้น และเจริญก้าวหน้าอย่างไม่หยุดยั้ง

                คำตอบประการแรกที่เรามักจะได้ยินได้ฟังก็คือ เป็นเพราะความมีระเบียบวินัย การมีระเบียบวินัยของคนญี่ปุ่นเกิดจากการปลูกฝังจิตสำนึก และการปฏิบัติอย่างสม่ำเสมอจนกลายเป็นนิสัย คนญี่ปุ่นมีความอดทนสูง ไม่ทำอะไรที่พลิกแพลงเพื่อให้ได้มาซึ่งความสะดวกสบายส่วนตน ในญี่ปุ่นเราจะไม่ค่อยเห็นตำรวจที่เดินตรวจตราความเรียบร้อย หรือควบคุมการจราจร เพราะคนญี่ปุ่นควบคุมตนเองได้และเคารพกฎกติกาต่างๆ อย่างเคร่งครัด ไม่กระทำในสิ่งที่รู้อยู่แก่ใจว่าเป็นสิ่งผิด ทั้งนี้ เพราะมีพื้นฐานมาจากการเคารพตนเองและเคารพผู้อื่นเป็นสำคัญ

                คำตอบประการที่สองก็คือ การรับผิดชอบต่อตนเองและผู้อื่น รวมถึงการทำงานเป็นหมู่คณะ คนญี่ปุ่นถูกสอนให้ช่วยเหลือและรับผิดชอบตัวเองตั้งแต่เล็ก นอกจากนี้ยังต้องดูแลรับผิดชอบต่อเพื่อนฝูง คนในครอบครัว และสมาชิกในสังคม เด็กๆ ญี่ปุ่นจะเรียนในโรงเรียนใกล้บ้าน ซึ่งสามารถเดินไปโรงเรียนได้เองร่วมกับเพื่อนๆ ที่อยู่ในเส้นทางเดียวกัน ทำกิจกรรมร่วมกัน และมีส่วนร่วมในสังคม จนมีความผูกพันกับเพื่อนพ้อง ท้องถิ่น และองค์กร อย่างแน่นแฟ้น

                คำตอบประการที่สามก็คือ คนญี่ปุ่นจะอุทิศตนและอุทิศเวลาให้กับงานอย่างเต็มที่ ทุ่มเทการทำงานเพื่อความเจริญรุ่งเรืองขององค์กร ไม่เอาเปรียบหรือหาประโยชน์จากองค์กร พยายามปฏิบัติงานแต่ละวันให้เสร็จสิ้นไม่คั่งค้าง มีคำกล่าวว่าคนญี่ปุ่นจะทำงานก่อนเวลาและเลิกหลังเวลาทำการ ผิดกับบางชาติที่มักจะไปทำงานหลังเวลาเข้า และเลิกงานก่อนเวลางานเลิก

                คำตอบประการที่สี่ก็คือ คนญี่ปุ่นมีความเป็นชาตินิยมสูง ไม่นิยมใช้สินค้าต่างประเทศ แม้ว่าจะมีราคาถูกกว่า หรือเป็นแบรนด์เนมที่ดังขนาดไหน ก็ตาม จำได้ว่าครั้งหนึ่ง เมื่อถูกสหรัฐ และยุโรป บีบบังคับให้เปิดตลาดรับสินค้าต่างประเทศเพื่อลดการขาดดุลการค้ากับญี่ปุ่น นายกรัฐมนตรีญี่ปุ่นในสมัยนั้น จำต้องยอมใช้เนกไทของฝรั่งเศส เพื่อหวังให้เกิดกระแสนิยม แต่คนญี่ปุ่นก็ไม่ได้ทำตาม จนในที่สุดสหรัฐและยุโรปก็จำต้องยอมราข้อไปเอง

                คำตอบประการที่ห้าก็คือ คนญี่ปุ่น ไม่ฟุ่มเฟือยฟุ้งเฟ้อ มีชีวิตที่เรียบง่าย สมถะ ห้างสรรพสินค้าและร้านค้าในญี่ปุ่นโดยทั่วไป จะเปิดเวลา 10.00 น. และปิดเวลา 20.00 น. เว้นแต่ร้านสะดวกซื้อที่เปิดตลอด 24 ชั่วโมง และร้านอาหารที่เปิดถึงตีหนึ่ง-ตีสอง คนญี่ปุ่นนิยมอยู่กับธรรมชาติมากกว่าแสงสีเสียง คนญี่ปุ่นส่วนใหญ่มีความฝันว่าเมื่อเกษียณอายุแล้ว จะไปใช้ชีวิตทำไร่ไถนาในชนบท

                คำตอบประการสุดท้ายก็คือ คนญี่ปุ่นไม่ติดยึดกับค่านิยมต่างๆ เช่น เรื่องโรงเรียน มหาวิทยาลัย อาชีพ หรือองค์กรที่มีชื่อเสียง คนญี่ปุ่นในปัจจุบันนิยมเรียนวิชาชีพมากกว่าวิชาการ และให้ความสำคัญแก่การเรียนและการทำงานของตนเอง มากกว่าสถาบันหรือองค์กร

                หลายคนฟังแล้วก็ออกปากว่าเหมือนกับไทยเด๊ะเลย...เพียงแต่กลับกันคนละขั้วกันเท่านั้นเอง