ข่าวดี!!!มีโลหิต'ทางเลือก'ให้ใช้แล้ว | คมชัดลึก

 

 

                     เรามักจะได้ยินประกาศทางวิทยุเชิญชวนให้ไปบริจาคเลือดที่สภากาชาดไทย หรือโรงพยาบาล รวมทั้งข้อความที่โพสต์กันทางเฟซบุ๊กขอรับบริจาคเลือดให้แก่ผู้ป่วยคนนั้นคนนี้ ด่วน เนื่องจากคลังเลือดมีเลือดสำรองไม่เพียงพอ โดยเฉพาะช่วงปิดภาคการศึกษาในฤดูร้อน สภากาชาดไทยมักจะประสบปัญหาดังกล่าวอยู่เสมอ เนื่องจากผู้บริจาคเลือดจำนวนหนึ่งคือนักศึกษาไปทำกิจกรรมอื่นๆ ในช่วงวันหยุดระยะยาว จึงมีปริมาณเลือดเข้าคลังน้อยกว่าช่วงเปิดภาคการศึกษา

 

                     นอกจากนั้นการขาดแคลนสถานที่ อุปกรณ์ที่ใช้ในการสำรองเลือดก็เป็นปัญหาสำคัญของสถานพยาบาลทั้งหลายที่จะต้องบริหารจัดการคลังเลือดให้เพียงพอต่อการใช้ต่อชีวิตผู้ป่วยอุบัติเหตุ ผ่าตัด หรือผู้ป่วยที่ต้องการเลือดเข้าทดแทนในกรณีอื่นๆ

 

                     มีการประเมินกันว่าในแต่ละปีมีผู้บริจาคโลหิตทั่วโลกราว 100 ล้านคน แต่ปริมาณเลือดก็ยังไม่เพียงพออยู่ดีเนื่องจากปัญหาการจัดเก็บ ที่เลือดมนุษย์ปกติจะมีระยะเวลาการจัดเก็บด้วยวิธีการผสมน้ำยากันเลือดแข็งตัวระหว่าง 21-28 วัน แต่ต้องเก็บเลือดไว้ในอุณหภูมิระหว่าง 2-4 องศาเซลเซียส ขณะที่การเก็บเลือดแบบแช่แข็งจะทำให้เก็บไว้ได้เป็นเวลานานนับปี

 

                     แต่ต่อจากนี้ผู้ป่วยที่ต้องการเลือดทดแทน จะมีโอกาสในการเข้าถึงเลือดได้มากขึ้น เมื่อนักวิจัยแห่งมหาวิทยาลัยเอสเซกส์ ประเทศอังกฤษ สามารถคิดค้นเลือดทางเลือก หรือสารทดแทนเลือดขึ้นมาได้เป็นผลสำเร็จ โดยสารทดแทนเลือดนี้ได้รับการออกแบบมาให้นำออกซิเจนไปยังอวัยวะต่างๆ ในร่างกายได้อย่างปลอดภัย ไม่มีปัญหาด้านการต่อต้านจากระบบภูมิคุ้มกัน และไม่มีผลข้างเคียงที่ทำให้เกิดอาการ "เป็นพิษ" เช่นเดียวกับเลือดทางเลือกของผู้ผลิตรายอื่น ทั้งยังเก็บสำรองได้ในอุณหภูมิห้องเป็นเวลานาน

 

                     ทีมวิจัยให้ชื่อเลือดทางเลือกของพวกเขาว่า "ฮีม โอทู" (Haem O2) ตามชื่อของโมเลกุลสารฮีโมโกลบินที่เป็นตัวนำออกซิเจน ซึ่งเป็นสารสำคัญในเลือดและเลือดทางเลือกนี้ที่ใช้การดัดแปลงสารฮีโมโกลบินมาใช้ โดยฮีโมโกลบินดัดแปลงในฮีม โอทู นี้สามารถแตกตัวและกระจายออกซิเจนให้แก่เนื้อเยื่อในอวัยวะต่างๆ ได้ด้วยตัวเอง เนื่องจากทีมวิจัยได้เติมกรดอะมิโนที่ชื่อ ไทโรซีน เข้าไปเพื่อกำหนดให้เกิดปฏิกิริยานี้ ซึ่งแตกต่างจากเลือดปกติในร่างกายที่จะแตกตัวปล่อยออกซิเจนออกมาเมื่อสัมผัสกับวิตามินซี และกรดยูริคที่อยู่ในกระแสเลือด

 

                     การสร้างเลือดทางเลือก "ฮีม โอทู" นี้ อาศัยศัตรูตัวร้ายของมนุษย์เป็นผู้ผลิต นั่นคือใช้เชื้อแบคทีเรีย อี โคไลในการสร้างสารฮีโมโกลบินดัดแปลงขึ้นมา ก่อนที่ผู้ผลิตจะรวบรวมและนำฮีโมโกลบินที่ได้จากเชื้ออีโคไล มาทำความสะอาดจนปลอดเชื้ออื่นปะปน และทำให้สารฮีโมโกลบินดัดแปลงนี้เข้มข้นขึ้น เพื่อพร้อมที่จะช่วยชีวิตผู้ป่วยที่ต้องการเลือด

 

                     ม.เอสเซกส์ได้จดทะเบียนสิทธิบัตรการผลิต ฮีม โอทู นี้ในสหรัฐอเมริกา และออสเตรเลีย อยู่ระหว่างการพิจารณาให้การรับรองสิทธิบัตรในสหภาพยุโรป ซึ่งถือว่าเป็นจุดเริ่มต้นของการเพิ่มโอกาสการรอดชีวิตของผู้ป่วยที่ต้องการเลือดโดยใช้ "เลือดทางเลือก" ชนิดนี้ในอนาคต