โควตาหวยในอุ้งมือใคร...?งูกินหางงาบส่วนต่าง | คมชัดลึก

                 แนวคิดของ คสช. ที่จะรื้อระบบโควตาสลากกินแบ่งรัฐบาลไม่ใช่เรื่องง่าย แม้ในความเป็นจริง ณ วันนี้ คสช.ถือเป็นผู้มีอำนาจเต็มในการเข้ามาปัดเป่าปัญหาทุจริตและเรื่องความไม่โปร่งใสต่างๆ ที่เกิดขึ้นในระบบของข้าราชการ แต่เมื่อมาย้อนดูปฐมภูมิของกลุ่มบุคคลที่ได้รับการจัดสรรโควตาสลากที่ผ่านมาหลายสิบปี ต้องบอกว่า สมประโยชน์ลงตัว

                 เรียกว่า "วิน วิน" เพราะปัจจุบันจำนวนสลากที่พิมพ์ออกมามีทั้งสิ้น 72 ล้านฉบับ แบ่งเป็นสลากปกติ 50 ล้านฉบับ และสลากการกุศล 22 ล้านฉบับ โดยการจัดสรรโควตาสลากให้แก่ตัวแทนจำหน่ายของสำนักงานสลากกินแบ่งรัฐบาลนั้น ที่ผ่านมาจะจัดสรรให้ 2 กลุ่มหลัก คือ บุคคลธรรมดา และนิติบุคคล ซึ่งในกลุ่มของบุคคลธรรมดาจะแยกเป็น 2 ส่วน คือ การจัดสรรให้ผู้ค้าในส่วนกลาง ในส่วนนี้สำนักงานสลากฯ จะดำเนินการเอง โดยกลุ่มนี้ต้องมีรายชื่อและมารับสลากไปขายเอง มีประมาณ 4-5 พันราย จะได้รับจัดสรรคนละ 10-20 เล่ม แล้วแต่เงินทุนของแต่ละราย บางรายก็ได้ 5 เล่ม แต่ที่เคยจัดสรรสูงสุดไม่เกิน 20 เล่ม เพราะเป็นการขายขาด ทำให้ต้องใช้เงินทุนสูง โดยต่อเล่มจะมีสลากจำนวน 100 ฉบับ ทำให้ต้องจ่ายเงินในราคาต้นทุนเล่มละ 7,500 บาท เนื่องจากได้รับส่วนลด 7% ของราคาหน้าสลากที่กำหนดไว้ 80 บาท

                 ส่วนการจัดสรรให้รายย่อยในภูมิภาค ทางสำนักงานสลากฯ จะจัดสรรผ่านไปยังผู้ว่าราชการจังหวัด เพื่อนำไปให้ผู้ค้ารายย่อยที่ขึ้นทะเบียนหรือมีรายชื่อชัดเจน โดยผู้ว่าฯแต่ละจังหวัดจะได้รับไม่เท่ากัน ขึ้นอยู่กับจำนวนประชากร หากเป็นจังหวัดขนาดเล็กจะอยู่ที่ 2-3 พันเล่ม จังหวัดขนาดใหญ่อยู่ที่ 4-5 พันเล่ม และส่วนใหญ่นำไปจัดสรรให้รายย่อยต่อคนอยู่ที่ 5-10 เล่มเป็นอย่างมาก

                 สำหรับการจัดสรรให้นิติบุคคลนั้น จะมีทั้งนิติบุคคลรายย่อยที่มีประมาณ 4-5 พันราย จะได้รับจัดสรรไม่มาก 15-20 เล่ม เท่านั้น และบริษัทขนาดใหญ่ 5 บริษัท ได้แก่ บริษัทสลากมหาลาภ จำกัด บริษัท ไดมอนด์ ล็อตโต จำกัด บริษัทหยาดน้ำเพ็ชร จำกัด บริษัทปลื้มวัฒนา จำกัด และบริษัท บีบีเมอร์ชานส์ จำกัด ซึ่งได้รับโควตามาตั้งแต่ปี 2539 จนถึงปัจจุบัน ซึ่งจะมีการต่อสัญญาทุก 2 ปี โดยบริษัทเหล่านี้จะได้รับสลากจำนวนมากประมาณ 1-2 หมื่นเล่ม และยังมีส่วนที่เป็นองค์กรสมาคมมูลนิธิต่างๆ มีประมาณ 60-70 องค์กร โดยมีรายใหญ่ๆ เช่น สภาสังคมสงเคราะห์ องค์การทหารผ่านศึก สมาคมคนพิการ เป็นต้น โดยกลุ่มนี้หากเป็นสมาคมใหญ่จะได้รับประมาณ 1,000 เล่ม หากเป็นสมาคมเล็กจะได้รับประมาณ 50-200 เล่ม ในส่วนของกลุ่มหลังนี้ เดิมได้รับจัดสรรจากสลากปกติด้วย แต่ภายหลังได้รับจัดสรรจากสลากการกุศลเป็นหลัก

                 เนื่องจากที่ผ่านมามีความพยายามดึงโควตาของกลุ่มสมาคมต่างๆ ไปให้เอกชนรายใหญ่มาตลอด แต่ทางสมาคมไม่ยินยอม เช่น ทหารผ่านศึก ที่เคยร้องเรียนและประท้วงบ่อยครั้ง จนกองสลากต้องแก้ปัญหาด้วยการพิมพ์สลากการกุศลเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง โดยกลุ่มนิติบุคคลจะได้รับส่วนลดในอัตรา 9% ของราคาหน้าสลาก 80 บาท

                 ส่วนการที่สลากขายเกินราคาที่กำหนดไว้ 80 บาท แม้ว่าคู่ค้าโดยตรง หรือยี่ปั๊ว กับสำนักงานสลากฯ จะรับไปในราคาต้นทุนที่ฉบับละ 73-75 บาท เนื่องจากส่วนใหญ่ไม่ได้รับไปขายเอง แต่จะนำไปขายต่อให้ซุ้มต่างๆ ที่เป็นนายทุน มีเงินในการเข้าไปรับซื้อต่อจากรายย่อยๆ เพื่อนำไปรวมชุดเป็นเลขซ้ำๆ กันขายในราคาที่แพงขึ้น ซึ่งถือเป็นกลุ่มที่มีการกำหนดราคาขายอย่างแท้จริง หรือขายต่อให้ซาปั๊วไปเป็นทอดๆ ก็จะบวกเพิ่มทอดละ 5-10 บาท ทำให้ราคาขายปลีกที่ประชาชนซื้อในปัจจุบันอยู่ที่ฉบับละ 105-110 บาท ถ้าเป็นรวมชุดอยู่ที่ฉบับละ 120 บาท 

                 ที่ผ่านมาการแก้ปัญหาสลากเกินราคานั้น ทางสำนักงานสลากฯ มีความพยายามแก้ไขมาตลอด แต่ทำได้ยาก อย่างนโยบายของ คสช.ที่จะให้ลดราคาลงมาเหลือ 80 บาทนั้น คงเป็นไปได้ยาก เพราะธรรมชาติของสลากไม่เหมือนสินค้าอื่นๆ มีข้อจำกัดในตัวเอง เช่น ผู้ค้าต้องซื้อขาดจากสำนักงานสลากฯ ทำให้มีความเสี่ยงหากขายไม่หมด ซึ่งใน 1 เล่ม 100 ฉบับ จะไม่มีเลขซ้ำกันเลย และจะมีเลขที่ไม่นิยมอยู่กลุ่มหนึ่ง ทำให้ต้องนำเลขที่เหมือนกันไปรวมชุดเพื่อขายราคาแพงเพื่อเฉลี่ยกับสลากที่อาจขายไม่ได้ และหากผู้ซื้อต้องการเลขซ้ำๆ กันหลายฉบับก็มักจะยินยอมจ่ายในราคาที่แพงขึ้น จึงเป็นความยินยอมของทางผู้ซื้อเอง และไม่ค่อยมีกรณีแจ้งความให้ดำเนินคดีผู้ขายเกินราคา แม้ที่ผ่านมาจะมีอยู่บ้าง ที่หากตรวจพบเป็นคู่ค้าของกองสลากก็จะยึดโควตาสลากนั้นคืนมา

                 สิ่งที่กล่าวมานี้ถือเป็นงานหินของ คสช. ในการเข้ามารื้อระบบโควตาสลากที่ฝังรากลึกมานาน ซึ่งต้องติดตามกันต่อไปว่า เกมงูกินหางเค้กส่วนต่างนี้ สุดท้ายแล้วใครยืนระยะได้นานกว่ากัน...!
..............................................

(หมายเหตุ : โควตาหวยในอุ้งมือใคร...? งูกินหางงาบส่วนต่าง)