เอาคนไทยไปใส่ในระบบ | คมชัดลึก

               วิธีคิดและวิธีการทำงานของฝรั่งกับไทยมีสิ่งแตกต่างกันหลายๆ อย่าง แต่สิ่งแตกต่างที่สำคัญที่สุดก็คือฝรั่งนั้นเอาระบบไปใส่ในคน ส่วนของไทยเอาคนไปใส่ในระบบ เมื่อเป็นเช่นนี้แล้ว วัฒนธรรมองค์กรก็ดี การทำงานร่วมกันก็ดี รวมถึง ประสิทธิภาพและประสิทธิผล ย่อมต่างกัน และส่งผลถึงภาพรวมขององค์กร และสังคม อย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้

               ฝรั่งมีวิธีคิดวิธีการทำงานที่เป็นระบบมาตั้งแต่เล็ก เขาจะสอนให้เด็กรู้จักการช่วยเหลือตนเองและผู้อื่น รักษาระเบียบวินัยและกติกาทางสังคม มีจิตสาธารณะ การรับฟังความเห็นของผู้อื่น และการทำกิจกรรมร่วมกันเป็นหมู่คณะ ทำให้เด็กค่อยๆ ซึมซับรับรู้วัฒนธรรมทางสังคมมาโดยลำดับ เมื่อโตขึ้น ก็สามารถที่จะปรับตัวเองเข้ากับองค์กรและเพื่อนร่วมงานได้โดยง่าย เพราะมีแนวของความคิดและการทำงานที่เป็นระบบอยู่ในตัวแล้ว

               ส่วนของไทยเรานั้น ในปัจจุบันมักจะเลี้ยงลูกให้เป็นเทวดาน้อย ที่พ่อแม่ต้องคอยประคบประหงมและเชิดชูบูชา ลูกอยากได้อะไรก็หามาประเคนให้ โดยไม่คำนึงถึงความจำเป็นหรือความเหมาะสม สอนให้ลูกเด่น ดัง กว่าเด็กคนอื่น ขาดประสบการณ์ในการอยู่ร่วมกับผู้อื่น ไม่เคารพกฎเกณฑ์กติกา แต่ชอบใช้วิธีที่ลดเลี้ยวพลิกแพลงเพื่อให้ได้มาในสิ่งที่ตนเองต้องการ เด็กเหล่านี้เมื่อโตขึ้นก็จะกลายเป็นคนที่อยากได้ใคร่ดี ทำงานแบบ “ข้ามาคนเดียว” หรือทำตัวเป็นซูเปอร์สตาร์  มีนิสัยชิงดีชิงเด่น อยากรวยทางลัด เป็นคนนอกระบบ เข้ากับเพื่อนร่วมงานไม่ค่อยได้ ซึ่งแน่นอนว่า ย่อมจะสร้างปัญหาแก่องค์กรและสังคมในที่สุด

               องค์กรต่างๆ เปรียบเสมือนเครื่องยนต์ที่ประกอบด้วยจักรกลที่ทำงานร่วมกัน จึงจะสามารถผลักดันเครื่องยนต์ให้เดินหน้าไปได้ และการทำงานของจักรกลและเฟืองลานแต่ละตัว จะต้องมีการกำหนดภาระหน้าที่ไว้อย่างชัดเจน และทำงานไปพร้อมๆ กัน ซึ่งสำหรับมนุษย์ การทำงานในลักษณะนี้ จะต้องมีทั้งระบบความคิดและระบบการทำงานที่เป็นน้ำหนึ่งใจเดียวกัน มีความรับผิดชอบและระเบียบวินัยซึ่งควบคุมตนเองอีกชั้นหนึ่ง

               คนไทยเรามีคำพูดติดปากประโยคหนึ่งว่า “ทำอะไรตามใจ คือไทยแท้” ซึ่งแสดงถึงลักษณะนิสัยของคนไทยโดยทั่วไปที่ ไม่เคารพกฎเกณฑ์กติกา ทำงานไม่มีระบบ ยึดถือเรื่องความสัมพันธ์ส่วนบุคคล และความพอใจของตนเป็นที่ตั้ง ซึ่งอาจจะเหมาะกับองค์กรขนาดเล็กหรือกิจการในครอบครัวในสมัยก่อน แต่ไม่เหมาะอย่างยิ่งกับองค์กรขนาดใหญ่ซึ่งมีการทำงานตามระบบมาตรฐาน และโลกในปัจจุบัน

               ถ้าถามว่าทำอย่างไรเราจึงจะสามารถนำระบบมาใส่ในคนไทย แทนการนำคนไทยไปใส่ไว้ในระบบได้ คำตอบแรกก็คือ ต้องล้างความคิดที่ว่า “ทำอะไรตามใจ คือไทยแท้” ให้ออกไปจากสมองให้หมดสิ้น และทำให้คนไทยยอมรับในระเบียบวินัยและกฎเกณฑ์ต่างๆ รู้จักทำงานร่วมกันเป็นทีมเวิร์ก มากกว่าการมุ่งหมายจะเอาดีเอาเด่นคนเดียว ให้ความสำคัญกับงานในหน้าที่ แม้ว่าจะเป็นงานเล็กๆ เพราะเฟืองลานทุกตัวมีความสำคัญต่อเครื่องยนต์เท่าเทียมกัน และมีจิตสำนึกที่ดีต่อองค์กร สังคม และประเทศชาติ

               ผมเชื่อว่า ถ้านำระบบมาใส่ในคนไทยได้สำเร็จ บ้านเมืองไทยของเราจะดีขึ้นกว่าการที่เอาคนไทยไปใส่ไว้ในระบบ ไม่ว่าจะเป็น ระบบราชการ ระบบการปกครอง ระบบการศึกษา ระบบเศรษฐกิจ หรือระบบการเมือง อย่างแน่นอน