
คริสตี้เปิดใจ...มหามิตรบนเส้นแบ่งขั้วการเมืองไทย
30 มี.ค. 2557
คริสตี้เปิดใจ...มหามิตรบนเส้นแบ่งขั้วการเมืองไทย
"สหรัฐหวังว่า ทุกฝ่ายที่มีความตั้งใจสามารถหาทางออกได้อย่างสันติ และทำให้ประชาธิปไตยเข้มแข็งมากยิ่งขึ้น"
นางคริสตี้ เคนนีย์ เอกอัครราชทูตสหรัฐอเมริกาประจำประเทศไทย ให้สัมภาษณ์ นายสุทธิชัย หยุ่น ประธานเครือเนชั่น เกี่ยวกับการเมืองไทย ไครเมีย ข่าวลือเรื่องการโยกย้ายของเธอ และนโยบายสหรัฐต่อเอเชียในสถานการณ์โลกปัจจุบัน
- เป็นเรื่องบัญเอิญจริงๆ ครับ ก่อนการสัมภาษณ์วันนี้ (25 มี.ค.) มีการเดินขบวนของกลุ่ม กปปส. เดินผ่านหน้าสถานทูตสหรัฐ มันมีนัยสำคัญไหมครับ
สิ่งนี้คือ การเดินขบวนประท้วงโดยสันติค่ะ เป็นสิทธิของประชาชนในประเทศประชาธิปไตยค่ะ
- แกนนำกลุ่ม กปปส.บางคนไม่ชอบคุณนะครับ
จริงเหรอคะ พวกเขาไม่ได้บอกอย่างนั้นกับฉันนะคะ
- ผมมักจะเห็นผู้ประท้วงชุมนุมหน้าสถานทูต ถือป้ายที่มีข้อความว่า ทูตเคนนีย์ลำเอียงกับผู้ชุมนุม ว่าเธอไม่เข้าใจเสรีภาพของการแสดงออก เสรีภาพการชุมนุม ว่าเธอเข้าข้างรัฐบาลไทย
จริงเหรอคะ
- คุณจะตอบสิ่งเหล่านี้อย่างไร
ที่ผ่านมา มันมีเรื่องของอารมณ์ความรู้สึกเข้ามาเกี่ยวข้องอย่างมาก ผู้คนยึดมั่นในความคิดตนเอง จนหลายๆ ครั้งผู้คนไม่ว่าฝ่ายใดก็ตามอาจไม่พอใจ และคิดว่า ทำไมสหรัฐไม่ยืนข้างเขา ซึ่งจริงๆ แล้วเราไม่ได้เข้าข้างฝ่ายหนึ่งฝ่ายใด เราไม่เลือกข้าง แต่ทั้ง 2 ฝ่ายอาจจะหวังให้เราเข้าข้าง ฉันเข้าใจว่า สถานการณ์แบบนี้ มีเรื่องของอารมณ์ความรู้สึกเข้ามาเกี่ยวข้องอย่างมาก ซึ่งฉันเป็นทูตสหรัฐ คนที่ไม่พอใจสหรัฐก็จะร้องเรียนมาที่ฉัน
- ดังนั้น คุณเป็นตัวแทนของประเทศ เมื่อผู้คนไม่พอใจรัฐบาลสหรัฐ คุณก็ต้องรับมัน
และในความเป็นจริงก็คือ การชุมนุมโดยสันติ ถือเป็นสิทธิของประชาชน ดังนั้นคนที่จะมาชุมนุมแสดงออกทางความคิดต่อนโยบายสหรัฐอย่างสันติ เราพร้อมที่จะรับฟังค่ะ
- คุณจึงต้องระมัดระวังคำพูดที่เกี่ยวข้องกับการชุมนุมอย่างนั้น ใช่ไหมครับ
ฉันคิดว่า ทุกคนก็ต้องระวังค่ะ คุณเป็นสื่อมวลชนก็เช่นเดียวกัน คุณต้องรายงานข่าวอย่างเปิดเผย โดยไม่เข้าข้างฝ่ายหนึ่งฝ่ายใด แต่มันเป็นสถานการณ์ที่มีเรื่องอารมณ์ความรู้สึกที่แรงกล้าเข้ามาเกี่ยวข้อง ผู้คนยึดมั่นในความคิดของตัวเองว่า ประเทศชาติจะเดินหน้าอย่างไร การบริหารประเทศควรจะเป็นอย่างไรต่อไป ดังนั้น คนจึงใส่ใจกับทุกคำพูด ทุกความเห็น
- คุณทำอะไรล่ะ ถึงได้ทำให้แกนนำผู้ประท้วงคิดว่าคุณลำเอียง เข้าข้างฝ่ายหนึ่งฝ่ายใด บางสิ่งที่คุณพูด หรือทำ อาจกระตุ้นให้เกิดปฏิกิริยาตอบโต้แบบนั้น
สหรัฐมีจุดยืนค่อนข้างชัดเจนนะคะ เราออกแถลงการณ์หลายฉบับ นับตั้งแต่เกิดสถานการณ์ขึ้นในไทยเมื่อ 4-5 เดือนก่อน มีแถลงการณ์จากรัฐบาลสหรัฐค่อนข้างระมัดระวัง แต่ก็ชัดเจน ถึงการสนับสนุนประเทศไทย ในฐานะเพื่อน สนับสนุนกระบวนการประชาธิปไตย สนับสนุนการแก้ปัญหาอย่างสันติด้วยการเจรจา เราเรียกร้องให้ทุกฝ่ายละเว้นความรุนแรง และเราก็สนับสนุนเสรีภาพในการแสดงออกอย่างสันติ
แต่สำหรับบางคน สิ่งเหล่านี้ก็ยังไม่เพียงพอสำหรับเขา พวกเขาต้องการได้ยินมากกว่านั้น ขึ้นอยู่กับแนวคิดของเขา
----------------------
- คุณคุยกับคุณสุเทพบ้างหรือไม่
เราคุยกับทุกฝ่ายค่ะ ฉันจะไม่เอ่ยชื่อ
- และคุณก็ได้พบกับรักษาการนายกฯ ยิ่งลักษณ์ ใช่ไหมครับ
ใช่ค่ะ
- และแกนนำ กปปส.ก็คิดว่า คุณเข้าข้างรัฐบาลไทย และพวกเขาก็หวังว่า คุณจะพบกับฝ่ายผู้ประท้วงด้วย
เราพบกับทุกๆ ฝ่ายค่ะ เราเป็นตัวแทนของรัฐบาลสหรัฐ ถ้าเราต้องพูดคุยกับรัฐบาลไทย เราก็ต้องคุยกับรัฐบาลรักษาการในขณะนี้
- ตกลงคุณได้พบกับคุณสุเทพหรือเปล่าครับ
เราพบกับทุกๆ ฝ่ายค่ะ คุณสุทธิชัยคะ ฉันจะไม่ลงรายละเอียดค่ะ
- บางคนบอกว่า สหรัฐใช้สองมาตรฐาน ในยูเครน กับไทย ในยูเครนค่อนข้างชัดเจนว่า สหรัฐสนับสนุนผู้ประท้วงต่อต้านรัฐบาล ในไทยมีคนมองว่า สหรัฐสนับสนุนรัฐบาลไทยค่อนข้างชัดเจน สหรัฐไม่แสดงท่าทีสนับสนุนสิทธิในการชุมนุมประท้วงมากพอ แต่สหรัฐสนับสนุนการชุมนุมในยูเครนอย่างเปิดเผย คุณมองว่า มันยุติธรรมไหมครับ
อย่างแรกเลย ฉันจะไม่เปรียบเทียบระหว่างยูเครนกับไทย มันเป็นสถานการณ์ที่แตกต่างกันอย่างมากค่ะ ไทยเป็นประเทศเอกราช ไม่เคยตกเป็นอาณานิคม ขณะที่ยูเครนเป็นประเทศที่ได้รับเอกราชไม่นานมานี้
ยูเครนพยายามวางบทบาทตัวเองต่อรัสเซีย คุณก็รู้ คุณเทพชัยก็ไปทำข่าวที่ยูเครน ดีมากเลยค่ะ มันเป็นสถานการณ์ที่แตกต่างกันมากๆ ค่ะ
- แต่สหรัฐไม่ได้แสดงการสนับสนุนผู้ชุมนุมในไทยอย่างเปิดเผย เหมือนอย่างที่สหรัฐแสดงความสนับสนุนผู้ประท้วงในยูเครนนี่ครับ นี่คือประเด็น
ทุกๆ ประเทศแตกต่างกันค่ะ ไทยก็ไม่เหมือนยูเครน และไทยก็คงไม่อยากเป็นเหมือนยูเครน
- ไม่ครับ ผมไม่ได้พูดถึงยูเครน-ไทย ผมหมายถึงแนวปฏิบัติตามมาตรฐานครับ
แนวทางปฏิบัติตามมาตรฐาน อย่างที่สหรัฐทำมาตลอด และที่นี่ก็เหมือนกัน คือ สนับสนุนการชุมนุมโดยสันติอย่างเปิดเผย เราแสดงการสนับสนุนแบบนี้ที่ยูเครนเหมือนกัน ที่ยูเครนเราแสดงความกังวลต่อการยึดครองทรัพย์สินสาธารณะ และความรุนแรง ดังนั้น 2 ประเทศมีความคล้ายคลึงหลายอย่าง เป็น 2 ประเทศแตกต่างกัน มีสถานการณ์แตกต่างกันค่ะ ไทยคงไม่อยากได้รับการปฏิบัติแบบเดียวกัน เพราะไทย-สหรัฐมีความสัมพันธ์ที่พิเศษมากค่ะ
- ผมรู้ครับ แต่ประเด็นที่ถูกนำมาเปรียบเทียบก็คือ ประธานาธิบดีของยูเครนขณะนั้นก็มาจากการเลือกตั้ง ที่นี่รักษาการนายกฯ ยิ่งลักษณ์ก็บอกว่า เธอก็มาจากการเลือกตั้ง มาตรฐานก็น่าจะเหมือนกัน สำหรับไทย สหรัฐบอกว่า ต้องเคารพรัฐบาลที่มาจากการเลือกตั้ง ที่ยูเครน รัฐบาลที่มาจากการเลือกตั้งตกเป็นเป้าของการประท้วง และพยายามโค่นล้มรัฐบาลยูเครน แต่สหรัฐก็เข้าข้างผู้ประท้วงต่อต้านรัฐบาลที่มาจากการเลือกตั้ง คุณจะอธิบายสิ่งนี้อย่างไรครับ
สถานการณ์มันแตกต่างกันค่ะ ยูเครนกำลังพยายามกำหนดความสัมพันธ์กับรัสเซีย มีความซับซ้อนของประชากรที่ไม่ได้รับโอกาสในการแสดงความเห็น ในไทยเราสนับสนุนการชุมนุมประท้วงโดยสันติ ฉันคิดว่า แม้หลายเดือนที่ผ่านมาจะเป็นช่วงเวลาที่ยากลำบาก มีหลายประเด็นที่ถูกหยิบยกขึ้นมาพูด และนั่นเป็นเรื่องดีในสังคมประชาธิปไตย ทุกๆ ฝ่ายในไทยได้หยิบยกประเด็นต่างๆ มาให้สังคมได้รับรู้
- รัฐมนตรีต่างประเทศจอห์น แคร์รี ได้ออกแถลงการณ์ที่เกี่ยวข้องกับไทยด้วย แถลงการณ์หนึ่งบอกว่า การเลือกตั้งไม่ใช่องค์ประกอบของประชาธิปไตยเพียงอย่างเดียว ต้องมีอย่างอื่นด้วย คุณมองอย่างนั้นด้วยหรือไม่
จริงๆ แถลงการณ์นั้น เป็นการตอบคำถามนักข่าว ถึงสถานการณ์ทั่วโลก แต่ฉันคิดว่า รัฐมนตรีแคร์รีแสดงจุดยืนชัดเจนว่า ประชาธิปไตยมีองค์ประกอบมากกว่าการเลือกตั้ง ต้องมีสถาบันต่างๆ ที่เข้มแข็ง โปร่งใส ยึดตามหลักกฎหมาย มีระบบตุลาการที่เป็นกลาง การเลือกตั้งก็เป็นส่วนสำคัญของประชาธิปไตย มันอาจไม่ใช่อย่างเดียว แต่ก็เป็นส่วนสำคัญมากค่ะ
----------------------
- จริงๆ แล้วกลุ่ม กปปส.ต้องการการปฏิรูปก่อนเลือกตั้ง คุณเห็นด้วยหรือไม่
ฉันหวังว่าคุณไม่ได้พยายามจะให้ฉันเลือกข้างนะคะคุณสุทธิชัย
- ไม่ใช่ครับ
เหมือนจะเป็นอย่างนั้นนะคะ ฉันขอพูดว่า เราไม่มีสูตรสำเร็จต่อประเด็นเหล่านี้ และฉันเพิ่งจะพูดไปว่า ประชาธิปไตยมีหลายองค์ประกอบค่ะ ทั้งการยึดหลักกฎหมาย ระบบตุลาการที่เป็นกลาง สถาบันต่างๆ ที่เข้มแข็ง สิทธิในการชุมนุมโดยสันติ การปกป้องสิทธิมนุษยชน และรวมถึงการเลือกตั้งด้วย นี่เป็นประเด็นที่มีการพูดถึงขณะนี้ การเลือกตั้งเป็นส่วนหนึ่งของประเทศประชาธิปไตย เป็นวิธีที่พลเมืองจะแสดงออกว่าพวกเขาอยากให้การบริหารประเทศเป็นอย่างไร สิ่งเหล่านี้ถูกพูดถึงกันอยู่ สหรัฐหวังว่า ทุกฝ่ายที่มีความตั้งใจสามารถหาทางออกได้อย่างสันติ และทำให้ประชาธิปไตยเข้มแข็งมากยิ่งขึ้น
- ตกลงว่า คุณจะยังเป็นทูตที่นี่ต่อไปอย่างน้อยจนถึงสิ้นปีใช่ไหมครับ
ใช่ค่ะ
- ดังนั้น ข่าวลือที่ว่าคุณถูกโยกย้าย ไม่เป็นความจริง
ไม่จริงค่ะ
- ข่าวลือนี้ทำให้คุณไม่สบายใจหรือเปล่า
ฉันแปลกใจมากกว่าค่ะ
- คุณถามตัวเองหรือเปล่า ว่าทำอะไรผิด
ฉันประหลาดใจมากกว่าค่ะ ข่าวลือถูกโยกย้ายไปเป็นทูตเกาหลี ดูเป็นข่าวลือที่น่าสนใจดีเหมือนกันค่ะ
- ก็เป็นประเทศที่ไม่เลวใช่ไหมครับ
เป็นประเทศพันธมิตรที่สำคัญของสหรัฐค่ะ แต่ฉันประหลาดใจมากกว่าค่ะ
- คุณโกรธหรือเปล่าครับ
ไม่นะคะ ฉันพยายามไม่เอามาคิด ฉันประหลาดใจว่า การโยกย้ายทูตสหรัฐเป็นประเด็นมากขนาดนี้เลยเหรอ
- ตอนที่มีข่าวลือในโลกโซเชียลมีเดีย มีบางคนบอกว่า ก็ดีแล้ว เธอสมควรถูกโยกย้าย ผมก็ประหลาดใจที่มีความรู้สึกด้านลบต่อตัวคุณแบบนี้
เหรอคะ ฉันไม่เห็นข้อความเหล่านั้น ฉันเสียใจที่ได้ยินคุณพูดค่ะ
- มันมีกระแสของความโกรธ ไม่ว่าจะด้วยเหตุผลใด ต่อตัวคุณ ว่าเป็นข่าวดีที่คุณถูกโยกย้าย
เหรอคะ
- เผื่อคุณอยากจะรู้ อย่างที่คุณบอกว่า มันเป็นสถานการณ์ที่คนแสดงรู้สึกของความไม่พอใจได้ง่ายต่อสิ่งต่างๆ มันเป็นเรื่องที่น่าสนใจ ที่กระแสสังคมเป็นแบบนี้ ทั้งๆ ที่อาจไม่มีเหตุผลแน่ชัดด้วยซ้ำว่า ทำไมถึงอยากให้คุณไป อาจเพราะเธอไม่ได้สนับสนุนการปฏิรูปประเทศ เธอไม่ชอบผู้ประท้วง เธอเข้าข้างรัฐบาล
จริงเหรอคะ
- แต่ผมก็รู้ว่า คุณพยายามอธิบายว่า คุณไม่เข้าข้างฝ่ายใด และคุณพยายามที่จะเป็นนักการทูตมืออาชีพ
เป็นคำนิยามที่ดีค่ะ ฉันหวังว่าจะเป็นอย่างนั้น
- ผมพยายามจะคิดแทนคุณ
ขอบคุณค่ะ แต่มันสะท้อนว่า ไม่ใช่แค่เรื่องอารมณ์ความรู้สึกเท่านั้น แต่ผู้คนมีวิธีการมากมายในการแสดงความคิดเห็น ทั้งทางโซเชียลมีเดีย และสื่อประเภทเก่า ก็เลยได้เห็นความคิดเห็นหลากหลายขึ้น ซึ่งนั่นไม่ใช่สิ่งที่ไม่ดีเสมอไปค่ะ
----------------------
- เรื่องยูเครนเป็นที่สนใจไปทั่วโลก สหรัฐค่อนข้างจะยุ่งกับเรื่องยูเครน ไครเมีย และท่าทีของรัสเซีย ว่าจะเป็นอย่างไรต่อไป เรื่องนี้จะกระทบกับนโยบายปักหลักเอเชีย ของโอบามาอย่างไร บางคนบอกว่า จะทำให้โอบามาต้องเสียเวลาไปกับประเด็นเหล่านี้ จนกระทบนโยบายปักหลักเอเชีย เป็นการประเมินที่ถูกต้องไหมครับ
ฉันคิดว่า เป็นการประเมินที่ไม่ค่อยถูกนัก แน่นอนว่า ยูเครนกำลังเป็นเรื่องสำคัญ คุณก็ส่งทีมข่าวไปที่นั่น เรายังเห็นประเทศยุโรปและพันธมิตรหารือถึงเรื่องนี้ ประธานาธิบดีโอบามาตอนที่พบกับนายกฯ จีน ก็ไม่ได้หารือแค่เรื่องยูเครน แต่ครอบคลุมหลายเรื่องในเอเชีย และประธานาธิบดีโอบามาก็กำลังจะเดินทางเยือนเอเชียเดือนหน้า และอีกหลายครั้งในปีนี้ ฉันมองว่า ประเทศต่างๆ ทุกวันนี้สามารถหารือกันได้หลายๆ เรื่อง ในเวลาเดียวกัน แต่ประธานาธิบดีพูดชัดเจนว่า เอเชียเป็นภูมิภาคที่สำคัญกับเขามาก รัฐมนตรีกลาโหมสหรัฐ ชัค เฮเกิล ได้พบปะกับรัฐมนตรีกลาโหมอาเซียน รัฐมนตรีต่างประเทศ จอห์น แคร์รี เดินทางเยือนภูมิภาคนี้ 5 ครั้งแล้ว ตั้งแต่เพิ่งรับตำแหน่งได้ปีกว่าๆ
- แต่ยังไม่เคยมาไทยนี่ครับ
ยังค่ะ ยังรอกำหนดการอยู่
- คุณยังมีภารกิจนี้นะครับ
ประธานาธิบดีโอบามาเคยมาแล้ว แต่คุณแคร์รียังไม่มีโอกาสค่ะ เราอยากให้เขามาเหมือนกันค่ะ
----------------------
- กลับมาที่นโยบายปักหลักเอเชีย มีรายงานว่า สหรัฐต้องการขอใช้ฐานทัพในฟิลิปปินส์ เวียดนาม และไทย จริงไหมครับ
มีที่เดียวที่สหรัฐกำลังเจรจาขอเข้าใช้ ก็คือฟิลิปปินส์
- ข้อตกลงขอเข้าใช้
เราเรียกว่า ข้อตกลงขอเข้าใช้ มันจะไม่ใช่การตั้งฐานทัพ แต่เรากำลังเจรจากับฐานทัพของฟิลิปปินส์ เพื่อขอขยายการเข้าใช้ ดังนั้นเราอาจจะได้เห็นเรือสหรัฐที่ฐานทัพของฟิลิปปินส์บ่อยครั้งมากขึ้น อาจจะได้เห็นเครื่องบินสหรัฐจอดอยู่ ขึ้นอยู่กับว่าการเจรจาจะออกมาเป็นอย่างไร เราไม่ได้มีการเจรจากับไทย หรือเวียดนาม ฉันคิดว่า ประเทศเดียวในอาเซียนที่เรากำลังเจรจาคือ ฟิลิปปินส์
- ใช่ฐานทัพอากาศคลากส์ ในฟิลิปปินส์หรือเปล่าครับ
ฉันไม่ทราบแน่ชัดว่าที่ไหนค่ะ
- เพราะว่าที่นั่นสหรัฐเคยใช้มาก่อน
ใช่ค่ะ และตอนนี้เป็นของกองทัพอากาศฟิลิปปินส์ แต่ฉันไม่ทราบรายละเอียดของการเจรจาค่ะ
- ในไทย ไม่มีการพูดถึงการขอเข้าใช้ฐานทัพในไทยเหรอครับ
ไม่นะคะ เรามีการซ้อมทางทหารร่วมกันเป็นประจำอยู่แล้ว และเราเพิ่งจะเสร็จสิ้นการซ้อมทางอากาศร่วมกัน ดังนั้น เราก็จะเห็นเครื่องบินของสหรัฐอยู่บ้าง
- แต่สหรัฐสามารถเข้าใช้ฐานทัพ เช่น ฐานทัพอากาศของไทยได้หรือไม่ หากสหรัฐต้องการ
สหรัฐก็จะต้องขอค่ะ เช่น ในกรณีของปฏิบัติการช่วยเหลือเหยื่อพายุไซโคลนนาร์กีส หรือสึนามิถล่มอาเจะห์ เราขอทางการไทย ให้เครื่องบินและเรือของสหรัฐ เพื่อดำเนินภารกิจบรรเทาทุกข์จากไทยค่ะ สหรัฐก็ยังต้องขอไทยอยู่ค่ะ
- แต่สหรัฐไม่ได้ต้องการจะเจรจาขอเข้าใช้แบบถาวรใช่ไหมครับ
เราไม่ได้ต้องการจะทำอย่างนั้นค่ะ
- ที่เวียดนามล่ะครับ
เท่าที่ฉันทราบ เราไม่ได้ต้องการแบบนั้นค่ะ แต่รายละเอียดบางเรื่องของเวียดนามฉันอาจไม่ทราบทั้งหมด แต่ที่ฟิลิปปินส์เรากำลังเจรจาค่ะ
- มันมีการคาดเดากันไป ตอนที่มีการกล่าวหาคุณว่า คุณเข้าข้างรัฐบาลไทย เพราะว่าสหรัฐจะขอเข้าใช้หนึ่งในฐานทัพของไทย ดังนั้นคุณก็เลยต้องเอาใจรัฐบาลไทย เพื่อที่จะได้เจรจาง่ายขึ้น
ไม่มีการเจรจาเลยค่ะ ไม่มีการเจรจาเพื่อขอใช้ฐานทัพในไทย ฉันขอพูดอีกครั้งว่า นี่เป็นสถานการณ์ ที่มีเรื่องของความรู้สึก ข่าวลือต่างๆ เข้ามามากมาย ซึ่งหลายครั้งที่โซเชียลมีเดียก็ไม่ช่วยอะไร เพราะคุณสามารถแพร่ข่าวลือ โดยไม่ได้มีการตรวจสอบ แต่เราไม่ได้มีการพูดถึงเรื่องฐานทัพในไทยเลยค่ะ
----------------------
ชมการสัมภาษณ์นี้ได้ในรายการ Timeline กับสุทธิชัย หยุ่น เวลา 19.30 น. วันนี้ (อาทิตย์) ทางเนชั่นทีวี
----------------------



