สื่อไครเมียในวันที่ทดท้อ | คมชัดลึก

               สถานการณ์ในไครเมียเริ่มถึงทางตันขึ้นทุกที เมื่อกองกำลังทหารรัสเซียรุกคืบเข้ายึดฐานทัพของยูเครนอย่างต่อเนื่อง ขณะเดียวกันทีมข่าวเนชั่นทีวีนำโดย นายเทพชัย หย่อง บรรณาธิการอำนวยการเครือเนชั่น และนายไกรลักษณ์ งามโสภา หัวหน้าข่าวต่างประเทศเนชั่นทีวี พร้อมทีมงาน  "Thepchai Live from Ukraine" ยังคงเกาะติดสถานการณ์อย่างต่อเนื่องตลอด 24 ชั่วโมงเช่นกัน โดยการเจาะลึกสถานการณ์ความตึงเครียดของไครเมียในครั้งนี้ ทีมข่าวได้นำเสนอมุมมองเรื่องสิทธิเสรีภาพของสื่อมวลชนในไครเมียที่ถูกคุกคามจากทางการไครเมีย และรัสเซียอย่างหนัก

               เทพชัย-ในสถานการณ์ขัดแย้งเกือบทุกสถานการณ์ ความจริงน่าจะเป็นเป้าหมายแรกๆ ของการถูกคุกคามเสมอ และที่ไครเมียก็เหมือนกัน การคุกคาม การปิดกั้นสื่อเกิดขึ้นก่อนที่จะมีการลงประชามติ เพื่อแยกไครเมียไปเป็นส่วนหนึ่งของรัสเซีย ทีวีช่องนี้ หรือที่เรียกกันว่า "แบล็กซี แชนแนล" (Black sea channel) เป็นหนึ่งในทีวีหลายช่องที่ถูกรังควานจากทางการไครเมียภายใต้แรงกดดันของรัสเซีย ทำให้ทีวีช่องนี้ถูกระงับออกอากาศไป จนกระทั่งทุกวันนี้ยังไม่สามารถออกอากาศได้เต็มที่

               ไกรลักษณ์-ใช่ครับ

               เทพชัย- ว่ากันว่ายอดผู้ชมกว่า 50% หายไป ทุกวันนี้สามารถรายงานข่าวสารโดยใช้ช่องทางผ่านอินเทอร์เน็ตและทางเคเบิลเท่านั้น เหมือนกับทีวีบางช่องที่โดนอย่างนี้เช่นกัน เพราะว่าทางการรัสเซียมีความรู้สึกว่า ทีวีเหล่านี้ไม่ยอมรายงานข่าวตามแนวทางที่ทางการไครเมียและรัสเซียต้องการ ก็คือเห็นด้วยกับการผนวกไครเมียเข้าไปเป็นส่วนหนึ่งของรัสเซีย เพราะฉะนั้นทุกวันนี้หากเราเปิดทีวีของไครเมียดู จะเป็นช่องที่ถ่ายทอดตรงจากรัสเซีย หรือเป็นช่องของไครเมียก็จริง แต่ว่าเป็นช่องที่โอนเอียงไปทางรัสเซียอย่างชัดเจน

               ไกรลักษณ์ -ที่โรงแรมเราก็เปิดดูกันทุกวัน เขาจะเสนอเรื่องของควันหลงของประชามติ มีการเปิดเผยภาพว่า ประชาชนดีใจ ร้องไห้ที่จะได้กลับบ้าน เพราะว่า เซวัสโตปอล ถูกผนวกให้เป็นของรัสเซีย ซึ่งในทีวีมีภาพคนก็บอกว่า 23 ปีแล้วที่เราจะได้กลับบ้าน ร้องไห้กันใหญ่ และมีภาพคนร้องเพลงชาติของรัสเซียเป็นครั้งแรก ส่วนในเช้านี้เราเปิดดูทีวี เขานำเสนอเรื่อง 15 ปีของสงครามยูโกสลาเวีย เพราะว่า รัสเซียจะพยายามเปรียบเทียบว่า ชาติตะวันตกเข้าไปถล่มยูโกสลาเวีย เพื่อจะแยกโคโซโวออกมา ในขณะเดียวกันรัสเซียพยายามบอกว่า ไม่ได้ทำอะไรที่รุนแรงในการแยกไครเมียออกมา

               เทพชัย-  คือถ้าเป็นสื่อของรัสเซียหรือที่เรียกว่า "โปรรัสเซีย" (Pro-Russia) ก็จะเสนอข่าวทำนองนี้ คือทำให้คนเห็นภาพว่า คนในไครเมียส่วนใหญ่ดีใจที่จะได้กลับไปและจะได้เป็นส่วนหนึ่งของรัสเซีย แต่ว่าสื่อโทรทัศน์ที่เป็นทีวีอิสระ หรือที่เรียกว่า Independent tv station อาจจะรายงานข่าวที่สะท้อนความรู้สึกอีกด้านหนึ่ง เพราะว่าที่นี่ก็มีชาวไครเมียที่เป็นคนยูเครนและคนพื้นเมืองที่เป็นชาวทาทาร์ก็ไม่เห็นด้วยกับการที่ไครเมียจะไปเป็นส่วนหนึ่งของรัสเซีย ซึ่งทีวีเหล่านี้ก็แสดงความคิดเห็นของคนเหล่านี้ ทำให้ถูกทางการจ้องมองอย่างใกล้ชิด

               ไกรลักษณ์-นอกจากนี้ยังมีการทำร้ายร่างกายกัน

               เทพชัย- ครับ นักข่าวของทีวีช่องนี้ถูกคุกคามพอสมควร ไม่ว่าจะช่องอื่น หรือทีวีช่องนี้ก็เหมือนกัน ถ้าจุดยืนหรือความเห็นไม่สอดคล้องกับทางการไครเมียจะถูกคุกคาม ถูกทำร้ายร่างกายอย่างที่บอก เพราะฉะนั้น การทำงานของสื่อที่พยายามทำหน้าที่อย่างอิสระค่อนข้างยากลำบากมาก เราได้คุยกับผู้ประกาศข่าวสาวของทีวีแบล็กซีแชนแนล เธอเป็นนักข่าว และอ่านข่าวด้วย เธอยอมรับว่า อนาคตของสื่อมวลชนที่ต้องการทำงานอย่างอิสระ ตรงไปตรงมา โดยไม่เชียร์ใครหรือถือหางใครคงค่อนข้างยาก

               ไกรลักษณ์ -เรียกว่าแทบจะหมดอนาคต

               เทพชัย-เธอบอกว่า เธอและเพื่อนๆ คุยกันบ่อยเรื่องนี้ เพราะว่าตราบใดที่ไม่สามารถรายงานข้อเท็จจริงได้ มันก็มีคำถามว่า จะทำอาชีพนี้ต่อไปทำไม เธอก็กำลังมองลู่ทางในอนาคตว่า เธอจะทำอาชีพเดิม แต่อาจจะไปอยู่ที่เมืองอื่น หรือประเทศอื่นที่เชื่อว่าจะสามารถให้เสรีภาพได้มากกว่าที่ไครเมียแห่งนี้ เพราะฉะนั้นนี่คือสถานการณ์ที่ท้าทายสื่อมวลชนมากในไครเมีย ด้านหนึ่งต้องการรายงานข้อเท็จจริง ต้องการรายงานสิ่งที่สะท้อนความรู้สึกของผู้คนให้มากที่สุด แต่อีกด้านหนึ่งก็ถูกคุกคาม ขู่เข็ญ มีแรงกดดันที่ทำให้สื่อมวลชนที่ไครเมียไม่สามารถทำงานได้อย่างซื่อสัตย์ตามวิชาชีพได้

------------------------------------------

(หมายเหตุ : สื่อไครเมียในวันที่ทดท้อ : รายงาน)