
โรคข้อเข่าเสื่อม
เข่า ประกอบด้วย กระดูกต้นขา กระดูกหน้าแข้ง และกระดูกสะบ้า โดยผิวสัมผัสของกระดูกดังกล่าวจะคลุมด้วยกระดูกอ่อน (Cartilage) มีลักษณะของผิวที่เรียบและลื่น ช่วยให้เข่าเคลื่อนไหวได้ดี ส่วนเอ็น (Ligament) จะช่วยพยุงให้กระดูกรอบเข่าอยู่สัมพันธ์กันอย่างมั่นคง แล
สาเหตุของเข่าเสื่อม
1.เข่าเสื่อมจากการใช้งาน กระดูกผิวข้อจะเสื่อมสภาพตามอายุ และเนื่องจากกระดูกอ่อนผิวข้อไม่สามารถซ่อมแซมตัวเองได้อย่างสมบูรณ์ ดังนั้นการใช้เข่าอย่างไม่ถนอม จะเป็นการเร่งให้กระดูกอ่อนเสื่อมเร็วขึ้น เป็นผลให้เข่าเสื่อมในที่สุด
2.เข่าอักเสบเรื้อรัง กรณีข้อเข่าที่อักเสบเรื้อรัง เช่น โรคเกาต์ รูมาตอยด์ ฯลฯ จะเกิดการทำลายหรือเสื่อมสภาพของกระดูกอ่อน ผิวข้อ เยื่อหุ้มข้อ และเอ็นในข้อ ทำให้เกิดเข่าเสื่อมในที่สุด
3.การบาดเจ็บต่อเข่า เมื่อเข่าได้รับบาดเจ็บ เช่น กระดูกหักหรือแตกเข้าข้อ กระดูกอ่อนผิวข้อแตก เอ็นเข่าฉีกขาด และไม่ได้รับการซ่อมแซมอย่างสมบูรณ์ก็จะทำให้เข่าเสื่อมตามมา
อาการ ระยะต้นๆ จะแสดงอาการเพียงแค่ตึงเข่า ขัดเข่า เคลื่อนไหวไม่สะดวก บางท่านอาจมีอาการอักเสบด้วย เช่น บวม แดง ร้อน อาการปวดนี้อาจร้าวลงน่อง หรือร้าวขึ้นต้นขาได้ บางคนเข่าเสื่อมมากร่วมกับน้ำหนักตัวมากก็จะทำให้เกิดเข่าโก่ง งอ ผิดรูป จนไม่สามารถงอหรือเหยียดเข่าได้ไม่สุด จนกระทั่งเข่าหลวมเลยก็ได้
การรักษา
- หมอจะให้ยาลดการอักเสบของข้อ ช่วยลดการอักเสบและอาการปวดลงได้
- หลีกเลี่ยงปัจจัยที่ทำให้เข่าเสื่อมมากขึ้น เช่น ควบคุมน้ำหนักตัว หลีกเลี่ยงการขึ้นลงบันได การนั่งงอเข่ามากๆ เช่น นั่งคุกเข่า นั่งขัดสมาธิ นั่งพับเพียบ หรือนั่งเก้าอี้เตี้ย เป็นต้น
- การฉีดยาปรับสภาพผิวข้อและน้ำไขข้อเข้าในข้อเข่า มักจะได้ผลในกรณีที่ข้อเข่าเสื่อมไม่มาก การบริหารกล้ามเนื้อต้นขา จะช่วยพยุงข้อเข่าและช่วยลดแรงกระทำต่อเข่า
- การส่องกล้องล้างข้อเข่า จะเป็นการล้างสารที่เกิดจากการเสื่อมสภาพของเข่าออกและขจัดเยื่อหุ้มข้อที่อักเสบ รวมถึงผิวข้อที่เสื่อมออก ซึ่งจะช่วยลดอาการปวดได้ แต่ก็ยังเกิดอาการปวดอักเสบได้อีก
- การผ่าตัดปรับกระดูก เป็นการปรับแนวกระดูกเพื่อจะช่วยลดแรงกระทำต่อเข่าด้านที่เกิดการเสื่อมมากทำให้อาการปวดลดลง แต่สภาพผิวข้อที่เสื่อมก็ยังคงอยู่จึงมีโอกาสเกิดการปวดอักเสบได้อีก
- การผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่าเทียม เป็นการผ่าตัดเอาส่วนผิวข้อที่เสื่อมออก แล้วใส่ข้อเทียมซึ่งเป็นโลหะและวัสดุสังเคราะห์ ที่บริเวณเข่า การผ่าตัดนี้จะแก้ปัญหาปวดเข่า ขาโก่ง สั้น เข่าติดยึด ทำให้ผู้ป่วยเดินได้ดีขึ้นโดยไม่ปวดเข่า มีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น การผ่าตัดที่มีมานานและถือเป็นการผ่าตัดที่ได้ผลดี
แม้ว่าปัจจุบันการรักษาข้อเข่าเสื่อมจะได้ผลดี แต่อย่างไรก็ตามการป้องกันข้อเข่าเสื่อมก็เป็นสิ่งที่สำคัญอย่างยิ่ง และเมื่อมีภาวะข้อเข่าเสื่อมแล้ว การที่จะเลือกวิธีการรักษาด้วยวิธีใดให้ได้ผลดีนั้น ก็ต้องขึ้นกับปัจจัยหลายๆ อย่าง เช่น สภาพคนไข้ ความรุนแรงของโรค และความพร้อมของบุคลากรทางการแพทย์ที่ร่วมในการรักษาข้อเข่าเสื่อมด้วย
นพ.ประชัน บัญชาศึก
ศัลยแพทย์กระดูกผู้เชี่ยวชาญโรคข้อไหล่ ข้อเข่า
ศูนย์ศัลยกรรมกระดูก กล้ามเนื้อ ข้อเข่า ข้อไหล่ และข้อสะโพก
โรงพยาบาลบางปะกอก 9 อินเตอร์เนชั่นแนล



