คิดถึงถุงกล้วยแขก | คมชัดลึก

           ในยุคที่พ่อค้าแม่ค้ายังใช้ถุงที่ทำจากกระดาษหนังสือพิมพ์ใส่สินค้านั้น โดยเฉพาะอย่างยิ่งคนขายกล้วยแขก ทำให้ถุงกระดาษหนังสือพิมพ์ถูกเรียกว่าถุงกล้วยแขก สำหรับผมเอง นอกจากจะเคยพับถุงกระดาษขายเมื่อตอนเป็นเด็กแล้ว ผมก็ยังชอบอ่านข้อความบนถุงกล้วยแขก ซึ่งบางทีก็มีถุงที่ทำจากกระดาษนิตยสารหรือหนังสือทั่วไป

           จำได้ว่า ครั้งหนึ่งผมอ่านเจอข้อเขียนชิ้นหนึ่งของพระสงฆ์ทรงสมณศักดิ์รูปหนึ่งในหนังสืออนุสรณ์ของโรงเรียนแห่งหนึ่ง ท่านตั้งชื่อข้อเขียนชิ้นนั้นว่า “ทำให้ กับทำเอา” ผมอ่านแล้วชอบมาก จึงแกะถุงกระดาษแล้วนำไปให้ร้านทำกรอบรูปใส่กรอบไว้ แต่น่าเสียดายที่ผมโยกย้ายที่อยู่หลายครั้ง จึงไม่ทราบว่าถุงกล้วยแขกใบนั้นหายไปไหน

           คำว่า “ทำให้ กับทำเอา” ท่านอธิบายว่า คนเรานั้นมีอยู่ 2 ประเภท ประเภทแรกคือ ทำอะไรก็แล้วแต่ เพื่อประโยชน์และความสุขของผู้อื่น โดยไม่หวังผลตอบแทน คนเช่นนี้ไปอยู่ที่ใดที่นั่นก็มีความสุขความเจริญ เหมือนเมล็ดข้าวพันธุ์ดีที่งอกเงย ส่วนคนอีกประเภทหนึ่ง เป็นคนที่ทำอะไรก็มุ่งหวังแต่ประโยชน์สุขของตนเองเป็นสำคัญ ไปอยู่ที่ใดที่นั่นก็เสื่อมโทรม เหมือนข้าวอ่อนที่ไม่มีทางจะงอกได้

           คนที่ “ทำให้” นั้น จะมีจิตใจที่บริสุทธิ์ มีความรักความเวทนาผู้อื่น ปรารถนาจะให้ผู้อื่นพ้นทุกข์ เสียสละความรู้ เวลา แม้กระทั่งทรัพย์สิน เพื่อช่วยเหลือผู้ทุกข์ยากเดือดร้อน เป็นผู้มีใจอันประเสริฐสมกับคำว่า “มนุษย์” ส่วนคนที่ “ทำเอา” นั้น จะทำอะไรสักอย่างก็ต้องคิดว่าจะได้รับผลกำไรหรือผลตอบแทนเท่าไหร่ โดยไม่คำนึงว่า การได้มาซึ่งเงินทองหรือทรัพย์สินนั้น จะทำความเดือดร้อนให้แก่ผู้อื่นอย่างไร เป็นคนที่เต็มไปด้วยความละโมบโลภมาก ปราศจากความพอเพียง ไม่รู้จักการเผื่อแผ่แบ่งปัน มุ่งแต่จะฮุบทุกอย่างไว้คนเดียว คนเช่นนี้สมควรที่จะเรียกว่า “อมนุษย์”

           ท่านบอกต่อไปว่า คนเราถ้าไม่เห็นแก่ตัว ไม่เห็นแก่เงิน ไม่เห็นแก่ประโยชน์ของพวกพ้อง ก็จะมีจิตใจที่งดงาม  บริสุทธิ์ยุติธรรม เป็นที่ศรัทธาของผู้คนโดยทั่วไป แต่หากเป็นผู้ที่เห็นแก่ตัว เห็นแก่เงิน เห็นแก่พวกพ้อง ลำเอียงด้วยอคติหรือฉันทาคติ คนเช่นนี้ถึงเคยได้รับการศรัทธา แต่มิช้ามินาน ศรัทธา อำนาจ และยศถาบรรดาศักดิ์ที่มีอยู่ ก็จะเสื่อมลงไปเรื่อยๆ ดังนั้นเราจึงควรที่จะเป็นผู้ให้ และ "ทำให้” โดยไม่หวังสิ่งตอบแทน มิใช่ “ทำเอา” เพื่อประโยชน์ของตนเองและบริวาร

           ผมอ่านพบข้อเขียนเรื่อง “ทำให้ กับทำเอา” นี้ เมื่อประมาณ 50 ปีที่แล้ว และจดจำใจความส่วนใหญ่ได้อย่างขึ้นใจ รวมทั้งนำมาเป็นเครื่องเตือนใจในการดำเนินชีวิต

           คนเรานั้น หากลดละความเห็นแก่ตัว เห็นแก่พวกพ้องเพื่อนฝูง และความโลภโมโทสันลงเสียได้ อยู่ที่ไหนก็มีความสุข และทำให้คนรอบข้างมีความสุขตามไปด้วย

           เสียดายครับ เสียดายที่ทุกวันนี้ไม่มีถุงกระดาษใส่กล้วยแขก มีแต่ถุงพลาสติกที่ผลิตจากโรงงาน คนก็เลยห่างไกลจากวัตถุที่ทำจากธรรมชาติ ห่างไกลจากตัวหนังสือบนถุง และข้อคิดข้อเขียนอันเป็นประโยชน์ แต่ติดอยู่กับสีสันและการโฆษณาสินค้าต่างๆ บนถุงพลาสติก ที่สร้างมลภาวะแก่โลกและชีวิตของเราเอง

           ท้ายคอมลัมน์วันนี้ ขอแนะนำ “ต่วย’ตูน” และ “ต่วย’ตูน พิเศษ” ฉบับเดือนมีนาคม 2557 ของ สนพ.พี.วาทิน เล่มแรก ราคา 100 บาท เล่มหลัง ราคา 80 บาท ครับ