แยกรัฐใหม่แบบเตเลงกานา | คมชัดลึก

              การแยกดินแดนแล้วปกครองเป็นเรื่องขมขื่นที่มีหลายฝ่ายเจ็บปวด คนที่สมหวังก็ต้องลงแรงสะบักสะบอมไปไม่น้อย นี่ขนาดเป็นสาธารณรัฐมีรัฐบาลกลางนะครับ ที่อินเดียเมื่อวันอังกฤษที่ผ่านมาสภาล่างผ่านร่างกฎหมายเห็นชอบตั้งรัฐใหม่ชื่อเตเลงกานา แยกตัวออกจากรัฐเดิมที่มีอยู่แล้วคือรัฐอานธรประเทศ งานนี้มีประท้วงวุ่นวายกันในสภาถึงขนาดฉีดสเปรย์พริกไทยเข้าใส่กัน พรรครัฐบาลเองก็แตกยับเยินและคงแพ้เลือกตั้งใหญ่ที่จะมีขึ้นพฤษภาคมนี้อย่างย่อยยับ

              อินเดียเป็นประเทศใหม่ที่เพิ่งได้เอกราชหลังสงครามโลก ต้องรวบรวมแคว้นเจ้าทั้งหลายกว่าห้าร้อยแคว้นประกอบเข้าเป็นประเทศ จึงเป็นประเทศเดียวไม่ได้เพราะความแตกต่างกันมาก ทางที่ทำได้คือรวมเขตแดนโน้นนี้เข้าด้วยกันตั้งเป็นรัฐใหม่บ้างและต่อๆ มาเมื่อบริบทเปลี่ยน เช่น รัฐใหญ่เกินไปบริหารไม่ทั่วถึงก็แยกออกมาตั้งเป็นรัฐใหม่บ้าง ทำนองเดียวกับจังหวัดเกิดใหม่ของไทย แต่ที่เตเลงกานาไม่เป็นอย่างนั้น มีขบวนการเรียกร้องเอกรัฐมาแทบจะเรียกว่าพร้อมกับตั้ง รัฐอานธรประเทศ กันเลย

              รัฐอานธรประเทศเกิดขึ้นได้เพราะ เยาวหะลาลเนห์รู นายกฯ ยุคนั้นมีไอเดียแบ่งสรรเขตต่างๆ ของรัฐทางใต้ที่พูดภาษาเดียวกันรวมให้มาเป็นรัฐเดียวกันซะ แล้วบริหารแบบรัฐใครรัฐมัน ยกเว้นเรื่องใหญ่ๆ ที่รัฐบาลกลางดูแล ในที่นี้เขาเห็นว่าคนที่พูดภาษาเตลูกูก็ควรอยู่ด้วยกันเป็นรัฐหนึ่ง ชาวเตเลงกานาที่เดิมเป็นไพร่ของแคว้นเจ้ามุสลิมไฮเดอราบาดจึงต้องมาอยู่รวมกันกับชาวอันดระที่เดิมก็เป็นส่วนหนึ่งของแคว้นมัทราสแม้แต่เนห์รูเองก็รู้ถึงความแตกต่างเพราะเขาเองที่พูดว่าการรวมรัฐครั้งนี้เหมือนกับการแต่งงานของ สาวซื่อ เตเลงกานา กับ หนุ่มเจ้าเล่ห์ อานธระ

              แม้ว่าไฮเดอราบาด เมืองเอกของรัฐอานธรประเทศซึ่งเจริญมากจะอยู่ทางตอนบนของรัฐ ซึ่งเป็นพื้นที่ของเตเลงกานา แต่พื้นที่โดยรอบไม่เจริญเลย รายได้ส่วนใหญ่ของรัฐมาจากตอนบนก็จริงแต่เอาไปพัฒนาทางตอนล่างซะมาก พื้นที่ไร้ทางออกทะเลของเตเลงกานาจึงยากจนล้าหลังเกือบที่สุดของอินเดีย งานนี้พวกค้านกับสนับสนุนให้แยกรัฐก็มีมุมมองทางเศรษฐกิจต่างกันไป พวกอยากแยกก็เห็นว่าแบ่งสรรรายได้ไม่เป็นธรรม ควรตั้งรัฐเตเลงกานาโดยมีไฮเดอราบาดเป็นเมืองหลวง รัฐใหม่จะเจริญเอง แต่พวกค้านก็ว่าถ้าไม่รวมกันทั้งเตเลงกานาและอานธระจะแย่ทั้งคู่ ต้องสร้างกลไกใหม่มากมาย ประชาชนลำบาก ฝ่ายหลังนี้มีนายกเทศมนตรีของรัฐคนปัจจุบัน ซึ่งมีอำนาจในการบริหารอย่างแท้จริงรวมอยู่ด้วย เขาลาออกจากตำแหน่งทันที แล้วลาออกจากพรรครัฐบาลที่เขาเคยเป็นประธานวิปด้วย

              แม้ว่าความเคลื่อนไหวเพื่อตั้งรัฐใหม่นี้จะยาวนานรวมหกสิบปี เคยมีถึงขั้นจลาจลในปี 2512 คนตายหลายร้อย แต่การผลักดันจนกลายเป็นรัฐใหม่เกิดขึ้นไม่กี่ปีมานี้เอง ก็เพราะการเมืองล้วนๆ ที่ไม่ยุดโยงกับมติพรรคหลักอย่างคองเกรสซึ่งเป็นพรรครัฐบาล อินเดียทุกรัฐเป็นรัฐบาลผสมเช่นเดียวกับรัฐบาลกลาง เพราะฉะนั้นจึงซับซ้อนยากที่ใครจะคุมได้หมด กฎหมายรัฐใหม่ผ่านสภาล่างแล้วรอผ่านสภาบนและประธานาธิบดี

              อีกไม่นานเตเลงกานาก็จะกลายเป็นรัฐที่ 29 ของอินเดีย และอาจทำให้ความเคลื่อนไหวแยกตัวเป็นรัฐของเขตอื่นๆ ในรัฐอื่นๆ เพิ่มมากขึ้น และเงื่อนไขที่มักพูดอ้างกันก็คือ การจัดสรรผลประโยชน์ที่ไม่เป็นธรรมและความยุติธรรมสองมาตรฐาน นี่คือเหตุผลคลาสสิกของการไม่อยากอยู่ร่วมกันในแผ่นดิน