เดินชม'สวนสมุนไพร'รพ.พนา | คมชัดลึก

 

                       วิถีชุมชนคนพนาที่ยังคงกลิ่นอายพื้นถิ่นดั้งเดิมผ่านวิถีวัฒนธรรมเรียบง่ายและสงบ พบเห็นทั่วไปในชุมชนเขตเทศบาลตำบลพนาที่ยังมีบ้านเรือนไม้เก่าๆ กระจายอยู่ทั่วไปในชุมชน แม้จะมีพื้นที่ขนาดเล็ก แต่ด้วยการบริหารจัดการที่ดีของเทศบาลตำบลพนา ทำให้เมืองมีสภาพสะอาดสะอ้านเป็นระเบียบเรียบร้อยน่าเดินทัศนาเป็นอย่างยิ่ง

 

                       พนาเป็นหนึ่งในที่ไม่กี่แห่งที่ยังคงมีเล้าข้าวหรือยุ้งฉางประจำบ้านจำนวนมาก ปรากฏให้เห็นริมถนนและตามตรอกซอกซอยต่างๆ เป็นสัญลักษณ์บ่งชี้ว่าคนพนาทำนาปลูกข้าวเป็นหลักและเก็บข้าวไว้กินเองในขณะที่หลายแห่งในชนบทไทยไม่มียุ้งฉางเก็บข้าวไว้ให้เห็นอีกแล้ว  หลังชาวนาขายข้าวทันทีหลังเสร็จสิ้นฤดูเก็บเกี่ยว 

 

                       แม้พนาจะเป็นเมืองเล็กๆ แต่ก็ยังคงเหลือสภาพเดิมของชนบทไทยเหมือนได้ย้อนกลับไปสู่อดีตสอดรับกับแนวคิดของเทศบาลตำบลพนาที่ต้องการเห็นพนามีมรดกทางวัฒนธรรมดั้งเดิมหลงเหลืออยู่สามารถทำเป็นห้องรับแขกอีสาน โดยให้ผู้สูงอายุช่วยกันรักษายุ้งฉางข้าวและปรับปรุงบ้านของตนเอง โดยตั้งเป้าพัฒนาให้เป็นเมืองเก่าอย่างหลวงพระบางที่ครั้งหนึ่งบรรพบุรุษของคนพนาเคยอาศัยอยู่และจากมา

 

                       "ท่องโลกเกษตร" อาทิตย์นี้มุ่งหน้าสู่อีสานไปดูวิถีวัฒนธรรมเกษตรกรดั้งเดิมของคนในชุมชนเทศบาลตำบลพนา อ.พนา จ.อำนาจเจริญ ที่ต้องการอนุรักษ์ทั้งวิถีชีวิต  วิถีบ้านที่อยู่อาศัยและวิถีสุขภาพที่ผู้คนมักนิยมปลูกพืชสมุนไพรพื้นบ้านไว้เป็นยาเพื่อรักษาเมื่อยามเจ็บป่วย จนหน่วยงานภาครัฐอย่างการเคหะแห่งชาติ (กคช.) เริ่มให้ความสำคัญ ด้วยการนำผลงานวิจัยบ้านผู้สูงวัยมาแปลงให้เป็นรูปธรรม จึงร่วมกับเทศบาลตำบลพนาและโรงพยาบาลพนา จัดโครงการสานต่อวิถีชุมชนคนพนาเพื่อความยั่งยืน ภายใต้โครงการ "บ้านสบายเพื่อยายตา" หรือ "พนาโมเดล" ในโอกาสครบรอบ 40 ปีของการเคหะปี 2556 

 

                       กฤษดา รักษากุล ผู้ว่าการการเคหะแห่งชาติ (กคช.)ย้อนอดีตที่มาของโครงการระหว่างนำคณะสื่อมวลชนตะลอนเยี่ยมชมบ้านผู้สูงอายุที่ได้รับการปรับปรุงซ่อมแซมแล้วเสร็จตามจุดต่างๆ ในชุมชนเทศบาลพนาว่า โครงการดังกล่าวนี้ถือกำเนิดเป็นครั้งแรกเมื่อปี 2554 ที่ตำบลบางตะบูน อ.บ้านแหลม จ.เพชรบุรี จากการต่อยอดงานวิจัยของการเคหะแห่งชาติ จากนั้นได้ขยายโครงการเพิ่มขึ้นทุกปีไปทั่วทุกภูมิภาคของประเทศ เช่น อ.สันกำแพง จ.เชียงใหม่ อ.เมือง จ.สงขลา และอ.พนา จ.อำนาจเจริญ

 

                       ซึ่งที่ผ่านมาจะเป็นเพียงการปรับปรุงที่อยู่อาศัยและสภาพแวดล้อมเพื่อความสะดวกและปลอดภัยในการใช้ชีวิตของผู้สุงอายุเท่านั้น ในขณะที่โครงการบ้านสบายเพื่อยายตา อ.พนา ได้เพิ่มแนวคิดเรื่องการแสวงหารายได้ให้ผู้สูงอายุด้วยจากทรัพยากรทุนคือห้องพักที่มีอยู่แล้ว ซึ่งจะช่วยเกื้อหนุนผู้สูงอายุให้มีคุณภาพชีวิตที่ดียิ่งขึ้น

 

                       "เราใช้งบ 1 เปอร์เซ็นต์จากผลกำไรในแต่ละปีมาจัดทำโครงการ แต่เพื่อความยั่งยืนจึงจำเป็นต้องร่วมกับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในการดำเนินโครงการ ซึ่งที่พนาเราร่วมกับเทศบาลตำบลพนาและโรงพยาบาลพนาดำเนินกิจกรรมแบบครบวงจรและยั่งยืน ก็อยากให้ที่นี่ หรือพนาโมเดล เป็นต้นแบบในการจัดทำโครงการในพื้นที่อื่นๆ ต่อไป" ผู้ว่าการการเคหะแห่งชาติกล่าว

 

                       หลังใช้เวลาเดินเยี่ยมชมบ้านผู้สูงอายุที่ได้รับการช่วยเหลือจากการเคหะจำนวน 12 หลัง จากนั้นวันรุ่งขึ้นจึงไปเยี่ยมชมกิจกรรมของโรงพยาบาลพนาหนึ่งในเครือข่ายเชื่อมโยงกับพนาโมเดลที่มุ่งเน้นการดูแลสุขภาพของคนในชุมชนพนา ถือเป็นโรงพยาบาลชุมชนแห่งแรกในภาคอีสานที่ใช้สมุนไพรในการรักษาควบคู่กับยาแผนปัจจุบัน

 

                       "ยินดีต้อนรับทุกท่านสู่โรงพยาบาลพนา" นพ.ปฐมพงศ์ ปรุโปร่ง ผู้อำนวยการโรงพยาบาลพนากล่าวต้อนรับในห้องประชุม พร้อมเล่าประวัติความเป็นมาของเมืองพนาและการดำเนินกิจกรรมของโรงพยาบาลเพื่อให้สอดรับกับวิถีชุมชน ก่อนจะพาเยี่ยมชมโรงผลิตยาสมุนไพร ซึ่งตั้งอยู่ด้านหลังของตึกอำนวยการ ระหว่างทางเดินก็จะเป็นสวนสมุนไพร เต็มไปด้วยพืชสมุนไพรหลากหลายชนิดที่โรงพยาบาลปลูกไว้เพื่อเป็นวัตถุดิบในการผลิตยาสมุนไพรและผลิตภัณฑ์แปรรูปจากสมุนไพร

 

                       "สวนสมุนไพรของโรงพยาบาลเป็นแค่สวนตัวอย่างให้ชาวบ้านมาดู แต่วัตถุหลักจริงๆ เรารับซื้อจากชาวบ้านในชุมชนที่เราได้ให้การส่งเสริมมาผลิต ไม่ว่าจะเป็นขมิ้นชัน รับซื้อจากชาวบ้านกิโลละ 11 บาท ฟ้าทะลายโจร ตะไคร้ เสลดพังพร และอื่นๆ อีกมากมาย ปัจจุบันเรามีผลิตภัณฑ์มากกว่า 70 รายการที่ผลิตและจำหน่ายให้คนทั่วไป ร้านขายยาและโรงพยาบาลทุกแห่งใน จ.อำนาจเจริญ ซึ่งทุกวันนี้ก็ยังผลิตไม่เพียงพอต่อความต้องการเลย" ผอ.โรงพยาบาลพนาเผย พร้อมผลักดันโรงพยาบาลพนาให้เป็นศูนย์กลางการแพทย์แผนไทยในระดับภูมิภาคให้ได้ภายในปี 2560 อีกด้วย

 

                       นับเป็นอีกก้าวของการเคหะแห่งชาติ (กคช.) ในการผนึกกำลังกับเทศบาลตำบลพนาและโรงพยาบาลพนาในการต่อยอดงานวิจัยโครงการบ้านสบายเพื่อยายตาสู่ "พนาโมเดล" เพื่ออนุรักษ์วิถีพื้นบ้านและดูแลวิถีคนในชุมชนให้มีชีวิตความเป็นอยู่ที่ดีขึ้น มีสุขภาพที่แข็งแรง โดยเฉพาะผู้สูงวัย

 

 

 

.........................

 

(เดินชม'สวนสมุนไพร'รพ.พนา แวะบ้านยายตาที่อำนาจเจริญ : คอลัมน์ท่องโลกเกษตร : โดย...สุรัตน์ อัตตะ)