เข้าใจวิถีอาหรับเพื่อการติดต่อเชิงธุรกิจ(2) | คมชัดลึก

              เมื่อเราตั้งเป้าที่จะทำความเข้าใจวัฒนธรรมหนึ่งวัฒนธรรมใด สิ่งแรกที่ต้องทำความเข้าใจคือ ความเชื่อและค่านิยมของกลุ่มคนเหล่านั้น เพราะทั้งความเชื่อและค่านิยมเป็นตัวกำหนดทัศนคติการมองชีวิตและมีอิทธิพลต่อพฤติกรรมทางสังคมของกลุ่มคนหนึ่งๆ อย่างไรก็ตาม ในการที่จะทำความเข้าใจความเชื่อและค่านิยมของชาวอาหรับนั้น คงต้องชี้แจงในเบื้องต้นก่อนว่า ความเชื่อและค่านิยมที่ผมจะพูดถึงเป็นความเชื่อและค่านิยมร่วมของชาวอาหรับ เพราะชาวอาหรับที่กระจัดกระจายอยู่ตามประเทศต่างๆ นั้น มีความแตกต่างหลากหลาย ไม่ได้เป็นเนื้อเดียวกัน แม้ว่าพวกเขาทั้งหมดจะมีอัตลักษณ์เป็นอาหรับเหมือนกันก็ตาม

              ค่านิยมอาหรับพื้นฐานที่มีอยู่ร่วมกันคือ

              ต้องประพฤติปฏิบัติในอันที่จะสร้างความประทับใจให้ผู้อื่นอยู่ตลอดเวลา

              เกียรติยศ ศักดิ์ศรี และชื่อเสียงส่วนบุคคลนั้นมีความสำคัญอย่างยิ่งยวด ซึ่งชาวอาหรับมองว่าเป็นเรื่องส่วนรวมที่มีผลหรือเกี่ยวข้องกับสมาชิกครอบครัวหรือกลุ่มทั้งหมด

              การมอบความจงรักภักดีต่อครอบครัวหรือเผ่าพันธุ์นั้นสำคัญกว่าการชอบพอกันส่วนตัว

              ชนชั้นทางสังคมและพื้นฐานทางครอบครัวถือเป็นตัวแปรสำคัญที่กำหนดสถานะของบุคคล ถัดมาคือบุคลิกลักษณะและความสำเร็จในชีวิตของแต่ละคน

              ต้องสงวนรักษาบรรทัดฐานศีลธรรมทางสังคม แม้จะต้องมีการกำหนดเป็นตัวบทกฎหมายออกมาควบคุมใช้ในกรณีที่มีความจำเป็นก็ต้องทำ

              ทัศนคติทางศาสนาพื้นฐาน

              ชาวอาหรับส่วนใหญ่เชื่อมั่นศรัทธาในพระเจ้าองค์เดียว จำนนต่ออำนาจของพระองค์ และเข้าใจเอาเองว่ามนุษย์ทุกคนนั้นมีศาสนาของตน

              มนุษย์ไม่สามารถควบคุมทุกเหตุการณ์ได้ บางอย่างขึ้นอยู่กับประสงค์ของพระเจ้า

              ความเคร่งครัดในศาสนาเป็นคุณลักษณะที่ได้รับความชื่นชมมากที่สุด

              ไม่มีการแบ่งแยกระหว่างศาสนจักรกับอาณาจักร วิชาการศาสนาต้องมีการสอนในทุกโรงเรียน และรัฐบาลต้องส่งเสริม (นี่เป็นมุมมองของอาหรับมุสลิม ซึ่งไม่จำเป็นที่ชาวคริสเตียนอาหรับจะมีความเห็นเหมือนกัน)

              ความเชื่อความศรัทธาและการปฏิบัติศาสนกิจถือเป็นเรื่องอ่อนไหวที่ไม่สามารถจะล่วงเกินหรือจาบจ้วงได้ การตีความศาสนาแบบเสรีนิยมหรือการลอกเลียนแบบวัฒนธรรมเสพสุขแบบตะวันตก เชื่อว่าจะนำมาซึ่งความโกลาหลวุ่นวายทางสังคม (social disorder) เกิดความเสื่อมโทรมในมาตรฐานทางศีลธรรม และทำให้สายสัมพันธ์ทางครอบครัวแบบดั้งเดิมอ่อนแอลง

              การมองตนเอง (Self - Perceptions)

              ชาวอาหรับมีลักษณะนิสัยโอบอ้อมอารี มีมนุษยธรรม จรรยามารยาทดี-เรียบร้อย และมีความจงรักภักดี ชาวอาหรับมองคุณสมบัติเฉพาะเหล่านี้เป็นลักษณะของพวกตนที่เป็นเสมือนเครื่องแยกพวกเขาออกจากกลุ่มชนอื่นๆ

              อาหรับมีมรดกทางวัฒนธรรมที่ร่ำรวย ดังจะเห็นได้จากคุณูปการทางประวัติศาสตร์ที่ชาวอาหรับมีส่วนช่วยให้โลกเกิดความเจริญก้าวหน้า ไม่ว่าจะเป็นเรื่องศาสนา ปรัชญา วรรณคดี การแพทย์ สถาปัตยกรรม ศิลปะ คณิตศาสตร์ ตลอดรวมถึงวิทยาศาสตร์ 

              แม้ว่าจะมีความแตกต่างกันอยู่มากในหมู่อาหรับแต่ละพื้นที่หรือประเทศ แต่ชาวอาหรับนั้นเป็นกลุ่มวัฒนธรรมเดียวกันอย่างชัดเจน และมองว่าชาวอาหรับทุกคนเป็นสมาชิกของ “ชาติอาหรับเดียวกัน” (al-umma al-‘arabiyya)

              ประชาชนชาวอาหรับมองตนเองว่า พวกเขาตกเป็นเหยื่อและถูกเอารัดเอาเปรียบจากพวกตะวันตก สำหรับพวกเขาแล้ว ประสบการณ์เกี่ยวกับปัญหาปาเลสไตน์ถือเป็นตัวแทนของความเจ็บปวดของชาวอาหรับทั้งหมด

              ในขณะที่โลกอาหรับกำลังอยู่ในช่วงของการเปลี่ยนผ่านสู่ความทันสมัยทั้งทางด้านเศรษฐกิจ การเมือง และวัฒนธรรม แต่ผมก็เชื่อว่า ความเชื่อและค่านิยมร่วม ที่ได้นำเสนอไปยังคงเป็นสิ่งที่ยึดมั่นกันอยู่ในหมู่ชาวอาหรับส่วนใหญ่ แม้ว่าสังคมอาหรับจะปรับเปลี่ยนไปมากแล้วก็ตาม
บทความตอนต่อไปเราลองมาทำความเข้าใจวิธีการติดต่อสื่อสารกับชาวอาหรับกันบ้างครับ