เมื่อ 'แบงก์เด็ก' ถูกลากสู่เกมการเมือง | คมชัดลึก

 

                           ธนาคารออมสินเป็นธนาคารดั้งเดิมที่ถูกมองว่าเป็น "แบงก์เด็ก" ซึ่งเราจะเห็นภาพเด็กๆ นำเอากระปุกออมสินที่หยอดไว้จนเต็ม นำไปแปรเปลี่ยนเป็นตัวเลขในบัญชีเงินฝาก และยิ่งในวันเด็กธนาคารออมสินมักจะมีกระปุกออมสินน่ารักๆ ไว้ล่อตาล่อใจให้คุณพ่อคุณแม่พาเด็กๆ ไปฝากเงิน เรียกว่ายังเป็นธรรมเนียมกันมาถึงปัจจุบัน จนกลายเป็นแบงก์ขวัญใจเด็กและทำให้ผู้คนมีความผูกพันกับแบงก์แห่งนี้อย่างแนบแน่น

                           ธนาคารออมสิน ก่อกำเนิดจากการที่พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 6 ทรงเห็นคุณประโยชน์ของการออมทรัพย์ เพื่อให้ประชาชนรู้จักการประหยัด การเก็บออม มีสถานที่เก็บรักษาทรัพย์สินเงินทองของประชาชน ให้ปลอดภัยจากโจรผู้ร้าย จึงทรงริเริ่มจัดตั้งคลังออมสินทดลองขึ้น โดยพระราชทานนามว่า “ลีฟอเทีย” ในปี 2450

                           จากนั้นก็พัฒนาต่อเนื่องมาจนทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ดำเนินการจัดตั้ง “คลังออมสิน” ขึ้นในสังกัด กรมพระคลังมหาสมบัติ กระทรวงพระคลังมหาสมบัติ และพระราชทานพระบรมราชานุญาตประกาศใช้ “พระราชบัญญัติคลังออมสิน พ.ศ. 2456” ประกาศใช้ในวันที่ 1 เมษายน 2456 และในยุคต่อมากิจการได้เริ่มแพร่หลายและเป็นที่นิยมของประชาชนอย่างกว้างขวาง

                           จึงมีการยกฐานะของคลังออมสินขึ้นเป็นองค์การของรัฐ มีฐานะเป็นนิติบุคคล ดำเนินธุรกิจภายใต้ “พระราชบัญญัติธนาคารออมสิน พ.ศ. 2489” มีการบริหารงานโดยอิสระ ภายใต้การควบคุมของคณะกรรมการ ซึ่งได้รับการแต่งตั้งจากรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง เริ่มดำเนินธุรกิจในรูปธนาคารออมสิน ตั้งแต่วันที่ 1 เมษายน 2490 และคำว่า “คลังออมสิน” และได้เปลี่ยน เป็นคำว่า “ธนาคารออมสิน” นับตั้งแต่นั้นมา

                           ปัจจุบันธนาคารออมสินมีฐานะเป็นนิติบุคคล เป็นรัฐวิสาหกิจ ในรูปของสถาบันการเงินที่มีรัฐบาลเป็นประกันอยู่ภายใต้การกำกับดูแลของกระทรวงการคลังมีสาขา 995 สาขาทั่วประเทศ มีอายุครบ 100 ปี เมื่อวันที่ 1 เมษายน 2556

                           แม้ในช่วงที่ผ่านมา ธนาคารออมสินจะถูกมองว่าเป็นอีกแบงก์หนึ่งที่ถูกควบคุมโดย "การเมือง" เพราะมักถูกใช้เป็นมือ เป็นแขนขา ในการดำเนินนโยบายต่างๆ มาในทุกรัฐบาล แต่คงจะมีครั้งไหนที่ได้รับการต่อต้านมากเป็นประวัติการณ์เท่าครั้งนี้

                           กระแสการแห่ถอนเงินออกจาก "ออมสิน" หลังจากผู้บริหารตัดสินใจปล่อยกู้ให้ธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร (ธ.ก.ส.) ในวงเงิน 5,000 ล้านบาท เพื่อนำไปใช้ในโครงการจำนำข้าวของรัฐบาล สาเหตุหลักไม่ได้เกิดจากความไม่มั่นคงทางฐานะการเงิน หรือเรื่องของผลตอบแทน แต่ปรากฏการณ์ที่เกิดขึ้นในขณะนี้น่าจะหนักไปทาง "อารมณ์" อยากสั่งสอน หรือต้องการให้บทเรียนแก่ผู้บริหารของธนาคารและรัฐบาล เป็นการแสดงจุดยืนให้รับรู้ว่าไม่เห็นด้วย ไม่พอใจ กับการที่ธนาคารยอมเป็นเครื่องมือของรัฐบาลในการนำเงินไปสนับสนุนโครงการรับจำนำข้าวที่เต็มไปด้วยการทุจริต

                           ในห้วงเวลาของการ "เลือกข้าง" ทางการเมืองอย่างรุนแรงในขณะนี้ คงปฏิเสธไม่ได้ว่าการตัดสินใจผิดพลาดของผู้บริหาร ได้ทำให้ "ออมสิน" ถูกลากเข้าไปสู่เกม "การเมือง" จนเกิด "วิกฤติ" ครั้งใหญ่

 

 

-----------------------

(ช่วยกันคิดช่วยกันคุย : เมื่อ 'แบงก์เด็ก' ถูกลากสู่เกมการเมือง : โดย...นวลจันทร์ จินตนาพันธ์)