ตามกปร.ตะลุยยอดดอยฟ้าห่มปก | คมชัดลึก

 

                     บ้านเล็กในป่าใหญ่ตามพระราชดำรินั้น เป็นโครงการที่จัดตั้งขึ้นตามพระราชดำริของสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ เพื่อทดลองให้คนอยู่กับป่าอย่างยั่งยืน มีหน้าที่รักษาป่าต้นน้ำและปลูกป่าเพื่อประโยชน์การใช้สอยของคนในชุมชน โดยส่วนใหญ่จะคัดเลือกพื้นที่ป่าต้นน้ำเพื่อดำเนินการและพื้นที่ต้นน้ำดอยฟ้าห่มปก ต.แม่สาว อ.แม่อาย จ.เชียงใหม่ ตั้งอยู่ในพื้นที่อุทยานแห่งชาติดอยฟ้าห่มปก ซึ่งเป็นที่อยู่อาศัยของชาวไทยภูเขาในหลายเผ่า ก็เป็นอีกพื้นที่ในจัดตั้งโครงการดังกล่าว

 

                     "ท่องโลกเกษตร" อาทิตย์นี้ พาขึ้นเหนือตะลุยยอดดอย "ฟ้าห่มปก" ใน ต.แม่สาว อ.แม่อาย จ.เชียงใหม่ อันเป็นที่ตั้งของโครงการ "บ้านเล็กในป่าใหญ่ตามพระราชดำริ" ในสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ เพื่อติดตามความก้าวหน้าในการดำเนินโครงการ นำโดยองคมนตรี "พลากร สุวรรณรัฐ" พร้อมด้วยคณะผู้บริหารสำนักงาน กปร.และสื่อมวลชนกว่า 30 ชีวิต ตามโครงการเฉลิมพระเกียรติ "สื่ออาสา...สืบสานพระราชดำริ" ในพื้นที่ จ.เชียงใหม่และลำปาง ระหว่างวันที่ 3-4 กุมภาพันธ์ 2557 ที่ผ่านมา

 

                     แม่อาย ในช่วงปลายหนาวอากาศยังเย็นสบาย ยิ่งบนยอดดอยฟ้าห่มปกด้วยแล้ว เจ้าหน้าที่อุทยานบอกว่าอากาศจะหนาวเย็นตลอดทั้งปี ดอยฟ้าห่มบอก ซึ่งเป็นที่ตั้งของโครงการบ้านเล็กในป่าใหญ่อยู่ห่างจากเกือบ 200 กิโลเมตร แต่ต้องใช้เวลาเดินทางด้วยรถตู้นานเกือบ 4 ชั่วโมง เนื่องจากต้องผ่านภูเขาที่สูงชัน ประกอบกับเส้นทางที่คดเคี้ยวไปตามไหล่เขา ต้องใช้รถขับเคลื่อนสี่ล้อ หรือโฟร์วิลส์เท่านั้น กว่าจะถึงจุดหมายต้องใช้เวลาเกือบ 4 ชั่วโมง 

 

                     หลังอิ่มอร่อยมื้อกลางที่ร้านอาหารของอุทยาน จากนั้นจึงเดินทางต่อไปยังที่ตั้งของโครงการใน ต.แม่สาว อ.แม่อาย โดยใช้เวลาเดินทางประมาณชั่วโมงเศษ และทันทีที่เดินทางไปถึงจะมีชาวไทยภูเขาเผ่าต่างๆ ที่อาศัยอยู่ในโครงการมาคอยต้อนรับเกือบร้อยชีวิต จากนั้นก็เข้าสู่พิธีมอบถุงยังชีพพระราชทานโดยองคมนตรี

 

                     พลากร สุวรรณรัฐ องคมนตรี กล่าวภายหลังเป็นประธานในพิธีมอบถุงยังชีพพระราชทาน ตอนหนึ่งว่า โครงการบ้านเล็กในป่าใหญ่ตามพระราชดำรินั้น จัดตั้งขึ้นเพื่อสนองพระราชดำริสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ เพื่อต้องการพัฒนาคุณภาพชีวิตราษฎรให้ดีขึ้น มีอาชีพและพึ่งพาตนเองได้ รวมทั้งบริหารจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมตามแนวทางคนอยู่ร่วมกับป่าในลักษณะ "บ้านเล็กในป่าใหญ่" อีกทั้งยังเป็นการอนุรักษ์และฟื้นฟูป่าต้นน้ำให้มีความอุดมสมบูรณ์ คนสามารถอยู่ร่วมกับป่าได้อย่างยั่งยืนและมีการปลูกป่าเสริมในส่วนที่ขาดเพื่อประโยชน์การใช้สอยของคนในชุมชน 

 

                     สำหรับโครงการบ้านเล็กในป่าใหญ่ตามพระราชดำริดอยฟ้าห่มปกนั้น ได้จัดตั้งขึ้นหลังสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ ได้เสด็จฯ ไปทอดพระเนตรพื้นที่โครงการครั้งแรกเมื่อวันเสาร์ที่ 13 มกราคม 2544 และมีพระราชดำรัสให้จัดตั้งโครงการ โดยใช้พื้นที่ลุ่มน้ำแม่สาวในการดำเนินโครงการจำนวน 1 หมู่บ้าน มีราษฎรเข้าร่วมโครงการ 18 ครัวเรือน รวมทั้งสิ้น 77 คน แยกเป็นชาย 38 คน หญิง 39 คน ประกอบด้วย 3 ชนเผ่า ได้แก่ อาข่า มูเซอ และลีซอ 

 

ส่วนผลการดำเนินงานในปี 2556 ที่ผ่านมา มีการสำรวจและพัฒนาพื้นที่ในหลายส่วน ประกอบด้วยงานสำรวจและศึกษาสมุนไพร งานธนาคารอาหารชุมชน งานปรับปรุงและบำรุงรักษาสวนเดิม งานบำรุงป่าไม้ใช้สอย การปรับปรุงระบบนิเวศต้นน้ำและการป้องกันแนวกันไฟป่า ตลอดจนการพัฒนาพื้นที่ให้เป็นแหล่งท่องเที่ยว รวมงบประมาณทั้งสิ้น 1,499,000 บาท

 

                     นอกจากนี้ยังมีการพัฒนาอาชีพให้แก่ราษฎรในพื้นที่ตามแนวเศรษฐกิจพอเพียง ด้วยการปลูกพืชผักและไม้ผลเมืองหนาวเพื่อสร้างงาน สร้างรายได้ให้แก่ราษฎรในพื้นที่เพื่อให้มีชีวิตความเป็นอยู่ที่ดีขึ้น ทำให้ปัจจุบัน (2556)ราษฎรที่เข้าร่วมโครงการมีรายได้เฉลี่ยเพิ่มขึ้นจากปี 2554 ประมาณ  54,740 บาทต่อครอบครัวต่อปี เป็น 69,290 บาทต่อครอบครัวต่อปี หรือเพิ่มขึ้น 26.6 เปอร์เซ็นต์

 

                     อากา แลเชอ ชาวไทยภูเขาเผ่าอาข่า หนึ่งในราษฎรที่เข้าร่วมโครงการ ในฐานะเป็นเกษตรกรต้นแบบที่นำความรู้ที่ได้รับจากเจ้าหน้าที่โครงการไปถ่ายทอดให้แก่สมาชิกในโครงการ

 

                     อากา บอกว่า เริ่มมาทำงานรับจ้างปลูกพืชผักให้แก่โครงการมาประมาณ 1 ปีแล้ว เช่นเดียวกับสมาชิกคนอื่นๆ โดยตัวเองจะมีหน้าที่รับผิดชอบแปลงปลูกผักปลอดสารพิษ ซึ่งมีหลายชนิด อาทิ ผักกาด คะน้า กะหล่ำปลี เป็นต้น โดยผักที่ปลูกจะไม่ใช้สารเคมีแต่อย่างใด ส่วนวิธีการปลูกนั้น เจ้าหน้าที่จะเป็นผู้แนะนำและถ่ายทอดความรู้กระบวนการปลูกในทุกขั้นตอน

 

                     "ความรู้ที่ได้ นอกจากจะใช้ปลูกผักในพื้นที่โครงการแล้ว ยังนำเอาไปใช้ที่บ้านด้วย ทุกวันนี้มีรายได้จากการปลูกผักขายเฉลี่ยเดือนละ 4-5 พันบาท ทำให้มีชีวิตดีขึ้นกว่าเมื่อก่อนมาก จากเดิมที่ต้องไปทำงานรับจ้างมีรายได้ไม่แน่นอน" อากา กล่าวอย่างภูมิใจ ก่อนพาไปดูแปลงผักปลอดสารพิษที่ตัวเองรับผิดชอบในโครงการ

 

                     หลังพวกเราใช้เวลาเยี่ยมชมกิจกรรมของราษฎรในโครงการตามจุดต่างๆ จึงได้เห็นความก้าวหน้าของการดำเนินโครงการตามลำดับ จากนั้นก็เดินทางกลับ และหวังว่า สักวันหนึ่งคงได้มีโอกาสกลับมาเยือนบ้านหลังนี้อีกครั้ง บ้านที่เต็มไปด้วยรอยยิ้มแห่งความยินดีที่เป็นอานิสงส์มาจากพระราชดำริที่พระราชทานแก่พวกเขา

 

 

 

.........................

 

(ตามกปร.ตะลุยยอดดอยฟ้าห่มปก ดูงานโครงการ'บ้านเล็กในป่าใหญ่' : คอลัมน์ท่องโลกเกษตร : โดย...สุรัตน์ อัตตะ)