เยาวชนสร้าง 'ฝาย' ตามรอยพ่อ | คมชัดลึก

                         เพื่อให้เด็กรุ่นใหม่ได้เรียนรู้การทำฝายชะลอน้ำอย่างถูกวิธี โดยบูรณาการตามสภาพภูมิประเทศของแต่ละท้องถิ่น และเพื่อให้เกิดแรงบันดาลใจว่า การสร้างฝายตามแนวทางพระราชดำริของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทำให้ป่าสมบูรณ์ได้จริง โครงการ “พลังคนสร้างสรรค์โลก รวมพลังตามรอยพ่อของแผ่นดิน” ภายใต้การสนับสนุนของบริษัท เชฟรอนประเทศไทยสำรวจและผลิต จำกัด สถาบันเศรษฐกิจพอเพียง และมูลนิธิกสิกรรมธรรมชาติ จึงพาน้องๆ จากกลุ่มน้ำป่าสักกว่า 70 ชีวิต ซึ่งรวมกลุ่มกันจัดตั้งเป็น “ค่ายคบเด็กสร้างฝาย” ออกเดินทางสู่ต้นน้ำแม่ปิง บนยอดดอยผาส้ม อ.สะเมิง จ.เชียงใหม่ ร่วมออกแรงสร้างฝาย โดยมี พระอาจารย์สังคม ธนปัญโญ ฉายาผู้ดับไฟป่าแห่งเทือกเขาสะเมิง คอยให้คำชี้แนะพี่เลี้ยงของเด็กๆ

                         พระอาจารย์สังคม ธนปัญโญ เล่าว่า แต่ก่อนผืนดินแห่งนี้เคยอุดมสมบูรณ์ด้วยป่าไม้นานาพรรณ มีน้ำกินน้ำใช้ตลอดทั้งปี แต่เมื่อ 30 ปีที่แล้วมีการสัมปทานป่าไม้ เกิดการตัดไม้ทำลายป่า และเกิดไฟป่าทุกปี ชาวบ้านหันมาปลูกพืชเชิงเดี่ยวจนพื้นที่แห้งแล้งไม่สามารถทำการเกษตรได้ เมื่อไม่มีพื้นที่ทำกินชาวบ้านก็เดินทางไปทำงานในเมือง แทบจะกลายเป็นหมู่บ้านร้าง เห็นภาพชาวบ้านทิ้งบ้านไปหางานทำในเมือง ทิ้งพ่อแม่ให้อยู่บ้านอย่างโดดเดี่ยว จึงอยากช่วยชุมชนให้พ้นจากความยากจน พ้นจากการเป็นหนี้ โดยใช้หลักการที่เรียกว่า บวร คือ บ้าน วัด โรงเรียน ชุมชนจะเข้มแข็งต้องอาศัย 3 ส่วนนี้ร่วมแรงร่วมใจกัน

                         ด.ญ.กนกวรรณ วงศ์ศรี นักเรียนชั้นมัธยมปีที่ 3 โรงเรียนโป่งเกตุ จ.สระบุรี บอกถึงเหตุผลที่มุ่งมั่นเดินทางจากสระบุรีมาเรียนรู้การจัดการน้ำอย่างยั่งยืนเพื่อไปพัฒนาชุมชนของตัวเองว่า เดินทางไปดอยผาส้ม เพราะต้องการมาเรียนรู้การทำฝายจากพระอาจารย์สังคม เพื่อจะได้ไปประยุกต์ใช้ในชุมชนของตัวเอง

                         "หนูได้มีโอกาสขึ้นไปดูแนวกันไฟบนยอดดอย เลยตั้งใจว่าจะนำแนวคิดนี้ไปทำที่บริเวณต้นน้ำป่าสักที่เป็นบ้านของหนูบ้าง เพราะป่าต้นน้ำถูกทำลายไปมาก ทั้งจากไฟป่าและการทำเกษตรเชิงเดี่ยว พวกเราวางแผนไว้ 10 ปีว่าจะทำพื้นที่ต้นน้ำป่าสักให้เป็นตัวอย่างของการบริหารจัดการน้ำอย่างยั่งยืน ให้หมู่บ้านอื่นมาเห็นและนำกลับไปใช้ที่ชุมชนตัวเอง ก่อนหน้านี้พวกเราเคยทำฝายด้วยไม้ไผ่มาแล้ว แต่พอเกิดอุทกภัยฝายที่ทำไว้ก็พังเสียหาย แต่ครั้งนี้เราได้ศึกษาการทำฝายหินทิ้ง ฝายกึ่งถาวร ซึ่งจะต้านทานแรงน้ำจากธรรมชาติได้ดีกว่า หนูก็หวังว่าสิ่งที่พวกเราทำจะช่วยให้ชุมชนตระหนักถึงปัญหาน้ำท่วมน้ำแล้งและหันมาช่วยกันอนุรักษ์ป่าต้นน้ำมากขึ้นค่ะ”