สถานการณ์ความมั่นคงตะวันออกกลางปี2557 | คมชัดลึก

              เป็นปีที่เก้าติดต่อกันแล้วที่ช่วงปลายปีต่อต้นปี จะมีการนำเสนอบทความสี่ตอน วิเคราะห์คาดการณ์แนวโน้มของโลกในปีหน้า แบ่งออกเป็นภูมิภาคอาเซียน เอเชีย ตะวันออกกลาง และยุโรป โดยบทความชิ้นนี้จะเป็นตอนที่สามโดยประเมินสถานการณ์ด้านความมั่นคงของภูมิภาคตะวันออกกลางในปี 2557

              แม้จะผ่านปฏิวัติอาหรับสปริงไปสองปี แต่ภูมิภาคตะวันออกกลางก็ไม่ได้สงบ ทั้งยังรุนแรงหนักหน่วงขึ้นทั้งด้วยการแย่งชิงอำนาจระหว่างฝ่ายศาสนานิยมกับฝ่ายเสรีนิยม การรั้งอำนาจเผด็จการให้คงอยู่ ตลอดจนเงื่อนไขความขัดแย้งระหว่างเชื้อชาติ กลุ่มชนแบบเดิมๆ ทำให้ชาติตะวันตกยังใช้ความระมัดระวังในการจัดการกับปัญหาในภูมิภาคนี้ต่อไป

              ความสัมพันธ์ระหว่างชาติตะวันตกกับอิหร่านมีทิศทางดีขึ้น แม้ว่ายังไม่เต็มที่นัก เพราะรัฐบาลใหม่ของเตหะรานยังมีลูกเล่นและเวลาในการต่อรองประเด็นนิวเคลียร์อีกมาก และอิสราเองยังคงสกัดกั้นไม่ยอมให้ทุกฝ่ายจับมือกันสำเร็จ แต่โอกาสถึงขั้นสงครามปิดอ่าวฮอร์มุซในปีนี้ยังเลือนราง เพราะสหรัฐและพันธมิตรดูจะมีความหวังมากขึ้นในการปรับท่าทีของระบอบนักบวชของอิหร่านผ่านทางประธานาธิบดีหัวปานกลางผู้ใกล้ชิดอิหม่าม อาลี คามิไน

              การพลิกเกมของรัฐบาลบาชาห์ อัล อัสสาด ลดแรงกดดันจากตะวันตกโดยร่วมมือกับยูเอ็นในการเปิดบ้านทำลายอาวุธเคมีนั้น ทำให้โลกโล่งอกว่าจะไม่เกิดสงครามนานาชาติบุกดามัสกัสและอาจมีส่วนทำให้อาวุธที่ตะวันตกรอส่งมอบให้กบฏชะงักไปบ้าง แต่การสู้รบในซีเรียยังคงรุนแรงเพราะคู่ขัดแย้งต่างมีขีดความสามารถใกล้เคียงกัน ปี 57 น่าจะยังไม่ใช่ปีที่เปลี่ยนถ่ายอำนาจการปกครองประเทศ เพราะลึกๆ ชาติตะวันตกก็หวั่นใจในการขยายตัวของแนวทางก่อการร้ายหัวรุนแรงที่สอดไส้เข้ามากับฝ่ายเคร่งศาสนาในหลายพื้นที่ของภูมิภาค รัฐบาลวอชิงตันคงยอมไม่ได้อีกแล้วที่ให้กลุ่มต่อต้านใดยึดประเทศได้อีกในนามประชาธิปไตยเคร่งจารีต

              การเปลี่ยนแปลงไปสู่ประชาธิปไตยไม่สมบูรณ์ทำให้ลิเบียและเยเมน เลวร้ายลง อียิปต์คงยังวุ่นวายไม่จบ เพราะผู้สนับสนุนอดีตประธานาธิบดีสายมุสลิมบราเดอร์ฮู้ดยังมีจำนวนมากและได้ความชอบธรรมในการต่อต้านรัฐประหาร แต่คงโค่นรัฐบาลปัจจุบันไม่ได้เพราะตะวันตกปากว่าตาขยิบ กลับกันกับสถานการณ์ในตุรกีที่ประธานาธิบดีสายเคร่งจารีตโดนกระหน่ำตี แต่คงเอาตัวรอดได้ ตราบใดที่ยังยึดหลักการปกครองทันสมัยเหนือเคร่งศาสนา เพราะชาติตะวันตกต้องการเสถียรภาพในตุรกีเป็นเบาะรองรับปัญหาต่างๆ ที่กระทบทั้งยุโรปและตะวันออกกลาง

              ฝ่ายก่อการร้ายยังคงแสวงประโยชน์จากความขัดแย้งระหว่างเสรีประชาธิปไตยกับฝ่ายเคร่งจารีต ทั้งยังจะลากอิสราเอลและซาอุดีอาระเบียเข้ามาเกี่ยวข้องด้วย การใช้ความรุนแรงข้ามพรมแดนบ่อยครั้งของรัฐบาลเบนจามิน เนทันยาฮู ไม่ทำให้กลุ่มเหล่านี้กลัวเกรง รังแต่จะทำให้เกิดความไม่สงบในเลบานอนและกาซาอย่างต่อเนื่อง ส่วนเหตุร้ายอิรักมีแนวโน้มว่าจะปรากฏบ่อยครั้งขึ้นเพราะความอาฆาตระหว่างกลุ่มชนยังไม่ได้รับการแก้ไข