ขมน้ำตาล หวานบอระเพ็ด : ฝรั่ง กับ ไทย
ขมน้ำตาล หวานบอระเพ็ด : ฝรั่ง กับ ไทย : โดย...พัฒนเดช อาสาสรรพกิจ
โลกเราทุกวันนี้วุ่นวายมากขึ้นเพราะเราเอามาตรฐานของเราไปตัดสินคนอื่น ฝรั่งนักล่าอาณานิคมกล่าวหาว่าคนในซีกโลกอื่นป่าเถื่อน เพียงแค่เห็นว่าเขาเหล่านั้นไม่ได้สวมเสื้อเหมือนตนเอง ทั้งที่บรรพบุรุษของผู้คนที่ตัวเองเห็นว่าป่าเถื่อนเหล่านั้น ล้วนแล้วแต่เป็นผู้สร้างวิทยาการใหม่ๆ ให้เกิดขึ้นในโลกนี้ เช่น กำหนดปีปฏิทินสากลให้เกิดขึ้น หรือสร้างวิชาการคำนวณให้เป็นรากฐานของวิทยาการต่างๆ เป็นต้น
ฝรั่งอเมริกันตั้งตนเป็นมาตรฐานแห่งการปกครองบนโลกใบนี้ ใครที่ไม่ทำหรือไม่คิดแบบที่อเมริกันทำและคิด คนผู้นั้นคือผู้ร้ายของโลกใบนี้และต้องถูกกำจัดไปอย่างรวดเร็ว ในช่วงที่โลกใบนี้ยังอยู่ในยุคของสงครามเย็นระหว่างลัทธิคอมมิวนิสต์คือพญามารที่อเมริกันและผองเพื่อนต้องกำจัดให้หมดไปจากโลก กองทัพอันเกรียงไกรของอเมริกันและพันธมิตร พร้อมที่จะยาตราไปยังทุกตารางนิ้ว เพื่อกำจัดพญามารคอมมิวนิสต์ให้สิ้นซาก
แต่ชะรอยว่าอเมริกันและผองพันธมิตรเพื่อนคู่รบคงจะลืมไปว่า ผู้คนต่างเผาพันธุ์ต่างวัฒนธรรมบนโลกใบนี้ ย่อมมีวิธีคิดและการกระทำที่ต่างกันออกไปตามความเหมาะสมของตนเอง หลายสมรภูมิของอเมริกันและผองเพื่อนจึงกลายเป็นความพ่ายแพ้ แม้ว่าบางแห่งจะดูว่ากำชัยชนะในการสู้รบได้ แต่ก็ไม่สามารถยึดครองความยินยอมจากใจของผู้คนได้แม้แต่น้อยนิด ดังตัวอย่างจากสงครามเวียดนามและในหลายประเทศย่านตะวันออกกลาง เป็นต้น
ฝรั่งตะวันตกรับประทานอาหารในแบบต่างคนต่างกินคนละจานไม่รวมกัน ทำให้เมื่อถึงเวลาเรียกคิดเงินค่าอาหารต่างคนสามารถจ่ายของตนเองได้อย่างเป็นธรรม ในขณะที่คนไทยรับประทานอาหารแบบสำรับคับคอนมีกับข้าวหลายอย่างร่วมกัน คนที่ร่วมวงรับประทานแม้จะมีจานข้าวของใครของมัน แต่ก็ยังต้องร่วมใช้กับข้าวในสำรับเพื่อรับประทานร่วมกัน การจะให้จ่ายค่าอาหารแบบของใครของมันจึงยากที่จะกำหนดความเท่าเทียมได้ ระหว่างระบบอเมริกันแชร์และระบบเจ้ามือ จึงไม่สามารถบอกได้ว่าอะไรอย่างไหนดีกว่ากัน เพราะความที่มีรูปแบบและลักษณะที่ต่างกันดังที่กล่าวมานี้เอง
ดังนั้น นอกเหนือไปจากเรื่องของการเมืองแล้ว เราจึงสามารถพบเห็นได้ว่าเรื่องทางการตลาดของสินค้าส่วนมาก สินค้าและบริการที่ใช้วิธีการตามแบบของตะวันตก จึงไม่สามารถก้าวขึ้นเป็นผู้นำทางการตลาด หรือบางครั้งถึงขั้นล้มเหลวในตลาดตะวันออกเช่นประเทศไทย ซึ่งนั่นน่าจะพอทำให้พอสรุปได้ประการหนึ่งว่า อย่าเอาความคิดที่เห็นว่าเหมาะสมและถูกต้องในสังคมและวัฒนธรรมแห่งหนึ่ง ไปตัดสินหรือใช้งานโดยไม่ดัดแปลงในสังคมและวัฒนธรรมอีกแบบหนึ่ง เพราะคุณจะได้ผลลัพธ์ที่แตกต่างกันออกไปอย่างแน่นอน
ดังนั้น คำวิจารณ์หรือบทวิเคราะห์ของบุคคลผู้มีชื่อเสียงหลายท่าน หากอ้างอิงกรณีศึกษาจากผลงานที่ผ่านมาในต่างประเทศ จึงอาจจะไม่ได้รับความเชื่อถือหรือไว้เนื้อเชื่อใจ จากคนที่เฝ้าติดตามอย่างใกล้ชิดต่อตลาดในประเทศไทย ด้วยว่าเขารู้ดีว่าองค์ประกอบและสิ่งแวดล้อมต่างๆ มันมีรายละเอียดปลีกย่อยต่างกันโดยสิ้นเชิงนั่นเองครับ
---------------------------
(ขมน้ำตาล หวานบอระเพ็ด : ฝรั่ง กับ ไทย : โดย...พัฒนเดช อาสาสรรพกิจ)