สถานการณ์ความมั่นคงอาเซียนปี2557 | คมชัดลึก

              เป็นปีที่เก้าติดต่อกันแล้ว ที่ช่วงปลายปีต่อต้นปี จะมีการนำเสนอบทความสี่ตอน วิเคราะห์คาดการณ์แนวโน้มของโลกในปีหน้า แบ่งออกเป็นภูมิภาคอาเซียน เอเชีย ตะวันออกกลาง และยุโรป โดยบทความชิ้นนี้จะเป็นตอนแรกโดยประเมินสถานการณ์ด้านความมั่นคงของอาเซียนในปี 2557

              อาเซียนกำลังเดินเกียร์เข้าสู่การเป็นประชาคมอาเซียนอย่างสมบูรณ์ทั้งสามเสาหลัก แต่ละชาติกำลังปรับตัวเต็มที่สำหรับการนี้ ไม่เพียงแต่จะส่งผลให้เกิดปรากฏการณ์เชิงรูปธรรมมากขึ้น เช่น เชื่อมโยงการคมนาคมกันด้วยรถไฟความเร็วสูง หรือการข้ามถิ่นค้าแรงงานมีระดับ ในมิติด้านความมั่นคงก็มีพัฒนาการที่ชัดเจนจากความร่วมมือด้านการทูต การฝึก การทำกิจกรรมร่วมของฝ่ายทหาร ส่งผลให้เอเชียอาคเนย์มีบรรยากาศแห่งสันติภาพมากขึ้นกว่าเดิม อย่างไรก็ตาม ปัญหาทะเลจีนใต้น่าที่จะยังเป็นประเด็นน่าจับตาอยู่ พร้อมกับการเพิ่มเติมกำลังรบของเวียดนามกับฟิลิปปินส์ ซึ่งส่งผลถึงภาวะแข่งขันด้านกำลังรบในหมู่ประเทศย่านนี้ ความสนใจหลักอื่นๆ ทางทหารในปีหน้าคือ การบรรเทาภัยพิบัติจากธรรมชาติที่ทวีพายุและแผ่นดินไหวหนักขึ้นแรงขึ้น สำหรับปัญหาอื่นๆ เช่น การก่อการร้าย ยาเสพติด หรือความไม่สงบตามแนวชายแดนนั้น น่าจะอยู่ในภาวะพอควบคุมได้

              ใครได้ดูพิธีเปิดซีเกมส์คงรู้สึกได้ว่า พม่าเปิดตัวสู่โลกภายนอกได้อย่างรวดเร็วมาก ชาติตะวันตกเข้าไปเกาะเกี่ยวมากขึ้น ปีนี้การเมืองภายในของพม่าจะเข้มข้นขึ้น โดยเฉพาะในฟากรัฐบาลที่จะหาตัวแทนที่เข้มแข็งที่สุดมาแข่งกับ นางออง ซาน ซูจี ในการเลือกตั้งปีถัดไป ปัญหาที่น่าเป็นห่วงคือ ความขัดแย้งระหว่างพุทธกับมุสลิม ซึ่งพร้อมจะปะทุได้คลอดเวลา และอาจล้นไปนอกประเทศ จนบัดนี้พม่ายังไม่มีแนวทางแก้ไขที่ชัดเจน ซึ่งต่างจากความสำเร็จต่อชนกลุ่มน้อย

              ลาวกำลังเติบโตขึ้นอย่างเข้มแข็ง แม้ว่าจะถูกจีนครอบงำมากขึ้น เวียดนามพัฒนากองทัพอย่างรวดเร็วมากและอาจมีปัญหากับจีนอีก ขณะที่กัมพูชานั้น ฝ่ายค้านที่มีเสียงมากขึ้นคงสร้างความหนักใจให้แก่รัฐบาลเป็นบางเรื่อง แต่กัมพูชากำลังก้าวไปข้างหน้าและลดทอนปัญหากับเพื่อนบ้าน เวลาผ่านไปกลุ่มประเทศอาเซียนใหม่จะผนึกกำลังเหนียวแน่นและแข็งแกร่งมากขึ้น ทั้งยังเป็นเวทีที่ทั้งจีนและสหรัฐต้องแข่งขันกันอย่างหนักในการเอาชนะใจ

              ที่มาเลเซีย ความขัดแย้งระหว่างพรรคร่วมรัฐบาลกับพรรคฝ่ายค้านน่าจะยังคงมีอยู่สูง ส่งผลกระทบต่อการทะยานเติบโตไปมากกว่านี้ เมื่อเทียบกับอินโดนีเซีย ซึ่งหลายฝ่ายให้ความสนใจว่าเป็นผู้นำตัวจริงของอาเซียน แม้ว่าประธานาธิบดีบัมบัง ยุดโดโยโน จะไม่ได้ดำรงตำแหน่งต่อและพรรครัฐบาลอาจเปลี่ยนมือ แต่คงไม่สามารถหยุดยั้งพัฒนาการด้านบวกของประเทศมุสลิมสายกลางที่ใหญ่ที่สุดในโลกประเทศนี้ไปได้

              สิงคโปร์ ยังรักษาระดับของตน เช่นเดียวกับ ติมอร์ เลสเต และบรูไน ที่ที่การเพิ่มขึ้นของสำนึกประชาธิปไตยส่งผลดีต่อทุกมิติของประเทศ ที่ยังมีปัญหาอย่างหนักก็คือ ฟิลิปปินส์ที่ปีนี้ไม่เพียงแต่สันติภาพมินดาเนาต้องมีผลคืบหน้าชัดเจนซึ่งก็ยาก ความขัดแย้งกับจีนน่าจะยังไม่คลี่คลายเต็มที่ ประเทศนี้อาจเจอภัยธรรมชาติที่หนักกว่าเดิม ที่สูสีกันก็คือไทย ที่จะเดินหน้าในหลายอย่างก็เจออุปสรรคไม่ได้หยุดหย่อนจากปัญหาการเมืองภายในประเทศ