คำตอบอยู่ในอนาคต | คมชัดลึก

            เมื่อหลายปีก่อน ที่เมืองบอนน์ ประเทศเยอรมนี มีพิพิธภัณฑ์เอกชนเล็กๆ แห่งหนึ่ง รวบรวมเอกสารเกี่ยวกับเหตุการณ์ทางการเมืองของประเทศต่างๆ ทั่วโลก และในจำนวนนั้นมีโปสเตอร์เหตุการณ์เรียกร้องรัฐธรรมนูญของนักศึกษาประชาชนไทย ใน พ.ศ. 2516 แสดงอยู่ด้วยหนึ่งใบ เป็นโปสเตอร์ขนาดกลาง พิมพ์ด้วยหมึกสีดำบนกระดาษบรู๊ฟ ผมจำรายละเอียดไม่ได้ แต่ก็รู้สึกดีใจที่เอกสารซึ่งเป็นหลักฐานทางประวัติศาสตร์ของเมืองไทยชิ้นหนึ่ง ยังมีผู้เห็นคุณค่าและเก็บรักษาไว้

            ที่พิพิธภัณฑ์แห่งชาติ กรุงลิมา ประเทศเปรู ซึ่งเป็นอาคารใหญ่ทันสมัย มีห้องจัดแสดงประวัติศาสตร์ของเปรู ในช่วงทศวรรษ 1980 ถึง 2000 ซึ่งเต็มไปด้วยความขัดแย้งและปัญหาทางการเมือง จนกลุ่มคอมมิวนิสต์ในแนวเหมา เจ๋อ ตุง กับขบวนการปฏิวัติทูปัค อมารู (Tupac Amaru) ใช้กำลังโจมตีฝ่ายรัฐบาล เพื่อเปลี่ยนแปลงการปกครองไปสู่ระบอบสังคมนิยม

            ซึ่งฝ่ายรัฐบาลก็ใช้วิธีโต้ตอบแบบตาต่อตาฟันต่อฟัน จนลุกลามเป็นสงครามกลางเมือง มีชาวเปรูเสียชีวิตจากเหตุการณ์ดังกล่าว ประมาณ 7 หมื่นคน เมื่ออัลแบร์โต ฟูจิโมริ ชาวเปรูเชื้อสายญี่ปุ่นขึ้นเป็นประธานาธิบดี ในปี 1990 ในตอนแรกเขาก็ยังคงใช้มาตรการรุนแรงจัดการกับพวกก่อการร้าย จนถึง ค.ศ.1995 ประธานาธิบดีฟูจิโมริ จึงได้ออกกฎหมายนิรโทษกรรมต่อความผิดทุกประเภทที่เกิดขึ้น ในระหว่าง ค.ศ.1882-1995 แม้ในเวลาต่อมากฎหมายฉบับนี้จะเป็นโมฆะ ตามการวินิจฉัยของศาลสิทธิมนุษยชนระหว่างรัฐอเมริกา เนื่องจากขัดต่อสิทธิมนุษยชนของรัฐอเมริกา และทำให้ผู้ตกเป็นเหยื่อไม่มีโอกาสเข้าถึงกระบวนการยุติธรรมและการเยียวยา หนำซ้ำยังทำให้ตัวฟูจิโมริเองถูกตัดสินจำคุก 20 ปี ก็ตาม

            ในห้องที่จัดแสดงประวัติศาสตร์ของเปรูช่วงนี้ ได้รวบรวมเอกสารต่างๆ ทั้งใบปลิว โปสเตอร์ หนังสือพิมพ์ วิดีโอ เทปบันทึกเสียง ภาพถ่ายของบุคคลและเหตุการณ์รุนแรงต่างๆ ซึ่งบางภาพของเหตุการณ์ได้ขยายใหญ่ จนทำให้รู้สึกเหมือนผู้ชมเข้าไปอยู่ใกล้ชิดกับเหตุการณ์นั้น ซึ่งมีบรรยากาศที่หดหู่และเศร้าหมอง และบางภาพก็ชวนให้สยดสยอง

            ย้อนกลับมาที่บ้านเรา เป็นที่น่าเสียดายหากจะปล่อยให้เอกสารหรือสิ่งซึ่งเป็นสัญลักษณ์ของการชุมนุมครั้งนี้ สูญหายไปกับกาลเวลาเช่นการเคลื่อนไหวครั้งก่อนๆ ที่ผ่านมา เราน่าจะมีองค์กรสักแห่งที่ทำหน้าที่ในการรวบรวมเอกสารและสิ่งของเหล่านี้ ไม่ว่าจะเป็นโปสเตอร์ นกหวีด มือตบ แถบคาดศีรษะ ผ้าพันมือ รวมทั้งภาพถ่าย วิดีโอ และแถบบันทึกเสียง ฯลฯ และหากสามารถติดตามเอกสารและสิ่งของซึ่งเป็นสัญลักษณ์ของการประท้วงทางการเมืองก่อนหน้านี้ ไม่ว่าจะเป็นของกลุ่มพันธมิตรประชาชนฯ หรือกลุ่ม นปช. มาเก็บไว้ในที่เดียวกัน ก็จะเป็นประโยชน์อย่างยิ่งต่อการศึกษา การเมือง สังคม เศรษฐกิจ และประวัติศาสตร์ยุคปัจจุบันของไทย

            อย่างน้อยที่สุด คนรุ่นต่อไปก็จะได้มีภาพของเหตุการณ์ที่ชัดเจน เพื่อเป็นอุทาหรณ์ และเรียนรู้ถึงจิตสำนึก อารมณ์ และพฤติกรรมของคนรุ่นนี้ รวมทั้งเป็นเครื่องเตือนสติสำหรับรัฐบาลและนักการเมืองในภายหน้า

            และแน่นอนว่าสิ่งที่รวบรวมและจัดแสดงนี้เป็นเพียงประจักษ์พยานของเหตุการณ์ทางการเมืองที่ครั้งหนึ่งได้เกิดขึ้นในประเทศไทย โดยไม่มีคำตอบใดๆ ทั้งสิ้น

            เพราะอนาคตจะเป็นผู้ให้คำตอบได้ดีที่สุด