จริยธรรมของข้าราชการต้องสูงกว่าชาวบ้านธรรมดา | คมชัดลึก

              เห็นข่าวการจับ พล.ร.ท.ทิม จาร์ดินา รอง ผบ.หน่วยบัญชาการอาวุธนิวเคลียร์ของสหรัฐ ซึ่งเป็นถึงเบอร์ 2 ของหน่วยบัญชาการทางยุทธศาสตร์ที่สำคัญและครอบคลุมทั้งโลกในข้อหาใช้ชิพปลอม 1,500 ดอลลาร์ เล่นพนันในกาสิโนชาวอินเดียนแดงแห่งหนึ่งที่ไอโอวา แล้วนึกถึงเรื่องของจริยธรรมข้าราชการขึ้นมา แน่นอนว่านายทหารฝรั่งรายนี้คงหมดอนาคตแน่ ถึงบ่อนจะไม่เอาเรื่อง แต่กรมพระธรรมนูญ ทร. สหรัฐ เขาเอา คงโดนปลดในที่สุด กรณีนี้เป็นการแสดงให้เห็นว่าแม้แต่ความผิดบาปส่วนตัวก็กลายเป็นเรื่องของสังคมได้ สังคมที่มีมาตรฐานเมื่อมีความผิดเกิดขึ้นชัดเจนก็จะมีการสอบสวนลงโทษ ไม่เว้นตำแหน่งใหญ่โต สังคมไทยก็พยายามทำอย่างนี้ แต่น้อยเกินไป

              สังคมอยู่ได้ด้วยจริยธรรม เป็นรากฐานของโครงสร้างที่แข็งแกร่งของบุคลากร บางทีอาจสำคัญกว่าความรู้ความสามารถหรือจำนวนที่เพียงพอด้วยซ้ำ เราเข้าใจดีว่าการทุจริตคอร์รัปชั่นเป็นมะเร็งร้าย การปฏิบัติต่อชาวบ้านที่มาติดต่อไม่สุภาพ และการเล่นพรรคเล่นพวกเป็นเรื่องที่สมควรกำจัด แต่ขณะเดียวกันเรื่องส่วนตัวของข้าราชการ เช่น ชู้สาว หนี้สิน เมาเหล้า ติดพนัน ซึ่งถ้าไม่กระทบกับใครก็มักจะได้รับการปล่อยปละละเลย ถือเป็นเรื่องส่วนตัวไม่ก้าวก่าย ในประเทศที่เจริญแล้ว เรื่องเล็กๆ ที่อาจเสื่อมเสียต่อหน่วยงานหรือทำให้คนทั่วไปและลูกน้องเสื่อมศรัทธานั้นเป็นประเด็นที่พวกเขารับผิดชอบอย่างจริงจัง เราจึงเห็นรัฐมนตรีบ้าง ผู้นำหน่วยบ้างของญี่ปุ่น ลาออกบ่อยครั้ง แม้แต่ในเรื่องที่เล็กจิ๋วที่สุด

              ข้าราชการชั้นผู้ใหญ่เป็นผู้มีโอกาสผิดจริยธรรมมาก เนื่องจากอำนาจที่มีอาจก่อให้เกิดอัตตาสูงว่าตนทำอะไรก็ไม่ผิด จะมีเมียน้อย ลอกวิทยานิพนธ์ เอื้อประโยชน์พวกพ้องหรือละเลยการปฏิบัติหน้าที่ทำได้ทั้งนั้น เพราะตนเองใหญ่จนคนกลัวเกรงไม่กล้าเตือน และบางเรื่องนึกไม่ถึงว่าจะเป็นเรื่องไม่สมควร ผลที่ตามมาก็คือไม่ถูกลงโทษก็จริง แต่การเสื่อมศรัทธานั้นก่อให้เกิดการดื้อแพ่งของผู้เกี่ยวข้องหรือผู้ใต้บังคับบัญชาปฏิบัติตามแบบเสียมิได้ หากไม่มีการแก้ไขนานไปไม่เพียงแต่ตนเองเสื่อมหนักขึ้น หน่วยงานก็ไม่ได้รับการยอมรับมากขึ้นด้วย

              การส่งเสริมจริยธรรมข้าราชการนั้นต้องเริ่มที่ต้นธารความคิดที่จะมาเป็นข้าราชการก่อนเลย หลักการที่อยากให้ข้าราชการคิดว่าการเป็นข้าราชการคือการรับใช้ประชาชน ไม่ใช่เป็นเจ้าคนนายคนนั้นมีมานานแล้วแต่ยังไม่เห็นผลทางปฏิบัติ เพราะถ้าเป็นข้าราชการชั้นผู้ใหญ่จริงก็จะร่ำรวยและมีอำนาจกว่าประชาชนอยู่แล้ว การรณรงค์ที่น่าจะเห็นผลนอกจากจะทำตามแผนงานเช่นมีการพบปะประชาชนหรือทำงานร่วมกันแล้ว ควรจะมีการตรวจวัดจริยธรรมข้าราชการเป็นครั้งคราว เช่น เขียนเรียงความเกี่ยวกับจริยธรรมและตรวจสอบทรัพย์สินเป็นระยะ มีมาตรการให้รางวัลและตักเตือนตามสมควร

              สิ่งที่ปลูกฝังคือ ข้าราชการนั้นเป็นผู้รับใช้ประชาชน ซึ่งหน้าที่รับใช้นี้มีเกียรติสูง จึงต้องมีจริยธรรมเหนือกว่าคนธรรมดา ต้องไม่กระทำสิ่งที่ผิดศีลธรรม รักษาศีล 5 ให้ดี สิ่งที่ผิดพลาดเล็กน้อยต้องรีบออกมายอมรับผิดและขอโทษสังคมทางสาธารณะ ข้อสงสัยของสังคมแม้เพียงเล็กน้อยก็ไม่ควรด้านหน้าอยู่ในตำแหน่งหรือตะแบงอ้างไม่ผิดกฎหมายไปเรื่อยๆ เราอาจจะต้องเสียเวลากับห้วงแห่งการเปลี่ยนผ่านและเสียคนดีๆ ไปบ้าง แต่น้ำดีจะค่อยๆ โตขึ้นมาไล่น้ำร้าย บุคลากรที่ดีขึ้นจะทำให้สังคมดีขึ้นเองและประเทศเราจะดีกว่านี้ครับ